Koffie, het geliefde brouwsel dat miljoenen mensen wereldwijd helpt om de dag te beginnen, wordt steeds duurder. Het is je als echte koffie liefhebber vast al opgevallen; dat heerlijke bakkie van ‘het zwarte goud’ is in de afgelopen tijd flink duurder geworden! De prijsstijgingen zijn merkbaar in supermarkten, cafés en zelfs bij groothandels. Wat veroorzaakt deze prijsverhogingen en wat zijn de bredere gevolgen ervan? Dit artikel gaat dieper in op de factoren achter de stijgende koffieprijzen en wat dit betekent voor consumenten en producenten.

De Stijgende Koffieprijzen in 2025

Op dit moment hebben we er allemaal mee te maken, de wereldwijde koffieprijzen zijn door het dak heen gegaan. De handelsprijs ligt voor ons meest gedronken koffiesoort; arabica, nu boven de 4 dollar per pound (454 gram) en de verwachting is dat deze prijzen zelfs nog verder zullen stijgen dit jaar.

Belangrijkste Oorzaken van de Stijgende Koffieprijzen

Vraag jij je inmiddels ook af, wat is er aan de hand in koffie land?! Wij hebben voor je uitgezocht hoe het komt dat ons onmisbare kopje koffie zo in prijs is gestegen.

1. Impact van Klimaatverandering

Eén van de grootste factoren achter de stijgende koffieprijs is de impact van klimaatverandering op de koffieproductie. Eén van de belangrijkste oorzaken van de stijgende koffieprijzen is de impact van klimaatverandering. Koffieplanten zijn gevoelig voor temperatuurwisselingen en extreme weersomstandigheden. In belangrijke koffieproducerende landen zoals Brazilië, Vietnam en Colombia hebben ongebruikelijke weersomstandigheden zoals droogtes, vorst en overmatige regenval geleid tot lagere oogsten. Deze verminderde opbrengsten hebben een direct effect op de beschikbaarheid van koffiebonen, waardoor de prijzen stijgen. Een deel van de prijsstijging hebben we namelijk te danken aan de teleurstellende koffieoogsten in Brazilië, veruit onze grootste producent voor de wereldwijde productie van arabica bonen. De oogsten zijn mislukt door langdurige droogte of juist uitzonderlijk veel regen, beide veroorzaakt door klimaatverandering. Om de oogsten van koffie te reden worden geavanceerde technieken gebruikt wat weer extra kosten met zich meebrengt.

Vooral Brazilië, de grootste koffieproducent ter wereld, heeft de afgelopen jaren grote verliezen geleden door mislukte oogsten. Klimaatverandering is de grootste bedreiging voor de koffieproductie. Waarom het klimaat koffie duurder maakt? Onder andere doordat verschillende landen met nieuwe, extreme weersfactoren kampen die de wereldwijde productie in zijn geheel onder druk zet. Dit komt met name door veranderende temperaturen en extreme weersomstandigheden, zoals droogte en hevige regenval. Hierdoor worden koffieplantages steeds kwetsbaarder. In Brazilië bijvoorbeeld, als land de grootste koffieproducent, heeft vorst de koffieoogst met 20% doen slinken. Hogere temperaturen en hogere vochtigheid creëren een ideale omgeving voor plantenziekten zoals koffieroest. Een schimmel die hele plantages kan vernietigen. In Midden-Amerika heeft koffieroest sinds 2012 al miljoenen boeren getroffen en de productie drastisch verlaagd.

2. Economische en Politieke Factoren

Naast klimaatverandering spelen ook economische en politieke factoren een rol. In landen waar koffie een belangrijk exportproduct is, kunnen politieke instabiliteit en economische crisissen de productie en export verstoren. In Brazilië, de grootste koffieproducent ter wereld, hebben recente politieke onrust en economische problemen bijgedragen aan onzekerheid in de koffie-industrie. U hebt het vast wel meegekregen, de laatste verkiezingen binnen dat land.

3. Stijgende Productiekosten

De kosten voor het produceren van koffie zijn ook gestegen. Stijgende lonen, hogere transportkosten door stijgende brandstofprijzen, en verhoogde kosten voor landbouwbenodigdheden zoals meststoffen en pesticiden dragen allemaal bij aan de verhoogde productieprijzen. Door het veranderende klimaat moeten boeren extra investeringen doen. Denk aan het aanleggen van irrigatiesystemen, planten van schaduwbomen of overschakelen naar resistente koffiesoorten. Ook stijgen de kosten voor meststoffen en voor transport en dragen zo bij aan de prijsstijging.

4. Toenemende Wereldwijde Vraag

De wereldwijde vraag naar koffie blijft groeien, vooral in opkomende markten zoals China en India, waar koffie steeds populairder wordt. In China, van oudsher een echt thee land wordt ook steeds meer koffie gedronken waardoor de wereldwijde vraag naar koffie toeneemt. Deze verhoogde vraag zet extra druk op de toch al beperkte voorraden, wat de prijzen verder opdrijft. Aan de andere kant hebben sommige traditionele markten zoals Europa en de Verenigde Staten ook te maken met veranderende consumptiepatronen, zoals een verschuiving naar premium koffie en specialty coffee, die duurder zijn om te produceren en leveren. Specialty coffee, maar ook americano worden vaker zelf gebrand thuis door ongebrande koffiebonen te kopen. Dit wordt met name gedaan in Aziatische landen, maar in Europa zien we deze trend ook. Kortom kun je concluderen dat de afzetmarkt groeit door een groeiende populatie in met name Afrika en Azië. De wereldwijde koffiemarkt groeit jaarlijks met 5,32%. De groei komt met name voor in Aziatische landen als China en India waar de koffiecultuur steeds meer toeneemt. Bij een toenemende vraag en een dalend aanbod, vergroot dit de schaarste.

5. Nieuwe EUDR Wetgeving

Eind van dit jaar gaat er ook nog een nieuwe Europese wetgeving in, de nieuwe EUDR wetgeving. Deze wet is bedoeld om het ontbossen en de aantasting van ons klimaat tegen te gaan. Deze nieuwe wet brengt extra regels met zich mee voor de koffieboeren en de inkopers van koffie. Door deze strengere eisen worden de kosten voor productie verhoogd wat uiteindelijk weer leidt tot hogere prijzen.

6. Invloed van Speculatie

Niet alleen het klimaat en geopolitieke kwesties drijven de prijzen op, maar ook speculatie op de markt speelt een grote rol. Beleggers zien de stijgende vraag en de tegenvallende oogsten als een kans om in koffie te investeren, wat de handelsprijzen verder opdrijft. Hoe schaarser de koffievoorraad, hoe meer handelaren bereid zijn te betalen voor termijncontracten, en die kosten worden uiteindelijk doorberekend aan de consument.

7. Logistieke Uitdagingen

Naast klimaatproblemen spelen ook logistieke uitdagingen een rol in de stijgende koffieprijs. Wereldwijd is er een tekort aan arbeidskrachten in de landbouwsector, waardoor het moeilijker is om de koffiebonen te oogsten en te verwerken. Daarnaast zorgen problemen in de transportsector voor langere levertijden en hogere kosten. Het verschepen van koffiebonen vanuit Zuid-Amerika en Azië naar Europa en Noord-Amerika is duurder geworden door stijgende brandstofprijzen en een tekort aan containers.

De Impact op Consumenten en Producenten

Voor consumenten betekent de stijging van koffieprijzen hogere kosten voor hun dagelijkse kopje koffie. Dit kan leiden tot veranderingen in koopgedrag, zoals het kiezen voor goedkopere merken of minder frequente aankopen van koffie buitenshuis. Koffiebedrijven en webshops zien dat consumenten steeds vaker bulkaankopen doen om de kosten per kopje koffie schappelijk te houden.

Voor producenten, vooral kleine boeren, kunnen de stijgende kosten en de druk van klimaatverandering desastreus zijn. Veel boeren worden gedwongen om hun manier van werken aan te passen, te investeren in nieuwe technologieën of, in sommige gevallen, hun bedrijf volledig te verlaten.

Supermarktprijzen Maken een Inhaalslag

Ook in de supermarkt zijn de koffieprijzen afgelopen jaar flink gestegen. Het koffieschap, met daarop alle pakken gebrande koffiebonen, snelfiltermalingen, cupjes, pads en instantkoffies, staat in de top-15 prijsstijgers van 2024 met een stijging van 8%. Ten opzichte van de verdubbeling van de belangrijkste grondstofprijzen valt dit inflatiecijfer echter reuze mee.

Het verschil komt met name door een tijdsvertraging van zo’n zes tot negen maanden tussen de prijsontwikkelingen op de wereldmarkt en het prijskaartje in de supermarkt. Dit heeft te maken met leveringscontracten, voorraden en de timing van prijsonderhandelingen tussen koffiebranders en supermarktinkopers. Het heeft dus geen zin om een één-op-één-vergelijking te maken tussen de consumentenprijzen en de recordprijzen op de wereldwijde koffiemarkten.

Maar als de hoge grondstofprijzen lang genoeg aanhouden, filteren ze uiteindelijk wel door in de leveringscontracten en prijsonderhandelingen. Dat belooft dus weinig goeds voor de komende maanden.

Supermarktprijs van 20 Euro per Kilo? Of Meer

Begin 2024 lag de supermarktprijs voor een kilo koffie gemiddeld rond de € 15. Kijken we puur en alleen naar de prijsstijging van ongebrande koffiebonen - en dan gaan we niet uit van de huidige record-dagprijzen, maar van onze iets gematigdere gemiddelde prijsverwachting voor 2025 - dan liggen voor de meest gebruikte Arabica-bonen alleen de grondstofkosten al 3,50 Amerikaanse dollar per kilo hoger.

Houden we dan rekening met het gewichtsverlies bij het roosteren van de koffiebonen, de depreciatie van de euro en de btw dan zou de gemiddelde supermarktprijs voor een kilo koffie de komende maanden zomaar in de richting van de 20 euro kunnen gaan. Dat is aanzienlijk meer dan de kleine 17 euro per kilo die de consument momenteel (gemiddeld) in de supermarkt afrekent.

Bovenstaande 20 euro per kilo is wat nodig zou zijn om de grondstofprijsstijging te dekken. In dit rekenvoorbeeld hebben we alle overige kosten immers gelijk gehouden. Maar koffiebranders en supermarkten zien ook andere kostenposten zoals transport, voorraadkosten, personeelslasten en energieprijzen oplopen. Uiteindelijk moet ook deze kosteninflatie worden verdisconteerd in de supermarktprijs.

Kijken we terug op de afgelopen dertig jaar, dan vertegenwoordigt de inkoopwaarde van de koffiebonen tegen de dagprijs grofweg 20% tot 30% van de uiteindelijke consumentenprijs. Dit percentage kan - door de tijdsvertraging - tijdelijk flink fluctueren maar uiteindelijk tendeerde het in het verleden altijd wel binnen een maand of twaalf terug naar bovengenoemde range. Als we deze vuistregel loslaten op de prijsverwachting voor Arabica- en Robusta-bonen voor eind 2025, dan kan de gemiddelde supermarktprijs zomaar naar de 25 euro per kilo gaan.

Of we deze prijsstijgingen ook daadwerkelijk in de supermarkten gaan zien, is mede afhankelijk van hoe de consumentenvraag gaat reageren. Consumenten hebben de afgelopen twee jaar door eerdere prijsverhogingen ongeveer 5% minder koffie gekocht en dat ging om een stuk minder hoge inflatiecijfers. Mogelijk wordt de prijsstijging gedempt door de dreiging dat een deel van de vraag weg zou kunnen vallen. Koffie mag dan verslavend zijn, maar niet tegen elke prijs.

Wat Kun Je Doen?

Wil je op de hoogte blijven van actueel duurzaam nieuws, groene innovaties, tips en meer? Volg dan hét duurzaamheidsplatform van Nederland en schrijf je dan hieronder in voor de Nieuwsbrief. Wil je direct beginnen met impact maken?

Joost is een echte Hollander en weet precies hoe wij in Nederland te werk gaan: we zoeken naar termen als 'koffievoordeel' en 'aanbieding koffiebonen'. Opzoek naar een goede aanbieding. Geen probleem, Joost heeft het voor je geregeld. Met ons brede assortiment koffiebonen kun je bij Joost opgelucht ademhalen!

Ben je een echte koffieliefhebber en op zoek naar topkwaliteit koffiebonen voor een scherpe prijs? Of speur je als echte Hollander altijd naar de beste aanbiedingen? Dan zit je goed bij Joost!

Bij ons vind je namelijk doosvoordeel koffiebonen, extra veel koffiebonen voor een al net zo vriendelijk prijsje! Zo kun je altijd voordelig genieten van heerlijk vers gebrande koffie. We selecteren onze bonen zorgvuldig en branden ze met vakmanschap, zodat je verzekerd bent van een volle, rijke smaak.

Goede koffie is onmisbaar, en daarom zorgen wij ervoor dat je nooit lang zonder zit. Vandaag besteld = vaak morgen in huis!

Benieuwd welke koffiebonen je met voordeel kunt bestellen?

Conclusie

De stijgende prijs van koffie is een complex probleem dat voortkomt uit een combinatie van klimaatverandering, economische en politieke factoren, verhoogde productiekosten, en veranderende vraag en aanbod. Hoewel consumenten de directe impact van hogere prijzen voelen, zijn de gevolgen voor koffieproducenten vaak nog ernstiger.

labels:

Zie ook: