Al vier eeuwen drinken we hier in Nederland thee. Als je het zo bekijkt, dan is thee na water en koffie het meest gedronken drankje in Nederland. Maar laten we eens een dikke vier eeuwen teruggaan in de tijd en ons verdiepen in de historie van thee in Europa.

De Eerste Thee in Nederland

Het was de Haarlemmer Jan Huygen van Linschoten die als eerste buiten China en Japan om, schreef over thee. Jan Huygen vertrok als jonge man naar Sevilla en later naar Lissabon. Daar werd hij de secretaris van de bisschop die later als Aartsbisschop van Goa en Damman (vanaf 1509 tot 1961 waren dit Portugese koloniën) werd benoemd. Hij schreef dit toen hij weer terug in Nederland was en zich had gevestigd in Enkhuizen, in 1596. Jan Huygen van Linschoten heeft het hier over de tot poeder gemalen groene thee die je schuimend opklopt in water (wat we nu kennen als Matcha).

Toevalligerwijze was 1596 ook het jaar waarin de eerste Hollanders naar Azië voeren om daar handel te bedrijven. Er ontstonden al snel allerlei compagnieën die hierop insprongen en in 1598 vertrokken voor het eerst twee handelscompagnieën vanaf Texel naar China. Vanaf dat moment begon de concurrentie heviger te worden, ook met de Portugezen, uitmondend in de slag bij Macau in 1600.

In 1600 waren er veertien Nederlandse compagnieën met in totaal 65 schepen die elkaar beconcurreerden wat de prijzen voor peper en specerijen enorm opdreef. Dit resulteerde in de oprichting van de Verenigde Oost-Indische Compagnie (VOC) in 1602.

De Rol van de VOC

Hoe kwam uiteindelijk de eerste thee in Nederland terecht? Het is interessant te ontdekken dat deze datum exact bekend is. De Nederlanders waren niet bezig met bekering tot een geloof en wilden primair handel drijven. Zo waren het ook de Nederlanders die de eerste thee konden kopen en verschepen naar het Westen. Later gingen ook de Chinezen zaken doen met de VOC en deed ook de Chinese thee zijn intrede in Nederland.

Tussen 1615 en 1645 kwam er op het Muiderslot met grote regelmaat een select gezelschap samen vanuit de literatuur en muziek en zij noemden zichzelf de Muiderkring. Gastheer was Pieter Corneliszoon Hooft en in het gezelschap zaten bekende namen zoals Constantijn Huygens, Joost van den Vondel, Hugo de Groot (ja, die van de boekenkist) en Bredero. Zij dronken tijdens hun culturele bijeenkomsten niet alleen wijn maar ook en vooral thee. Zij noemden zichzelf dan ook de ‘illustres te-potares’, wat latijn is voor de ’Illustere theedrinkers’. Dit valt te lezen in een brief die Constantijn Huygens in 1640 schreef aan zijn goede vriend Caspar van Baerle.

Thee en Bekende Nederlanders

Er waren in die tijd meer bekende Nederlanders die fan waren van het nieuwe drankje. Je kent vast wel het bekende schilderij van Rembrandt van Rijn; De Anatomische Les uit 1632. Deze man propageerde het drinken van thee op uitgebreide schaal omdat thee volgens hem heel goed voor je lichaam en geest was.

Cornelis Bontekoe studeerde medicijnen in Leiden en publiceerde in 1678 een ‘tractaat’ over thee, koffie en chocolade. Hij schreef dat hij thee niet zag als hét wondermiddel wat goed voor alle kwalen was maar toch stak hij in zijn tractaat ook uitgebreid de loftrompet.

Enkhuizen in de Gouden Eeuw

Mijn wandeling begint bij een van de havens van Enkhuizen. Langs de Buitenhaven leidt een mooi paadje onder de bomen me langs de recreatieboten en de voormalige visafslag naar het icoon van Enkhuizen: de Drommedaris. Wie een dier verwacht, zal verbaasd zijn, want de Drommedaris is een stenen poort. Oorspronkelijk gebouwd als vestingwerk kreeg de poort pas aan het einde van de Tachtigjarige Oorlog zijn kenmerkende vorm. Voordat de Buitenhaven gegraven werd, bevond de poort zich op de Westfriese Omringdijk.

Als ik over de witte ophaalbrug achter de Drommedaris verder Enkhuizen in wandel, zie ik de welvaart uit de tijd dat Enkhuizen een bedrijvige havenstad was. Op de Dijk staat het voormalige woonhuis van de patriciërsfamilie Snouck van Loosen. Het rijk versierde pand - overigens in drie fasen en dus in verschillende stijlen gebouwd - toont: deze familie had veel geld. Dit hadden ze verdiend met de VOC- en WIC-handel.

Aan het begin van de Gouden Eeuw was Enkhuizen de thuisbasis van vele zeelieden, ontdekkingsreizigers, kooplieden, scheepsbouwers en wetenschappers. Kooplieden verdienden goed geld met de handel en lieten mooie panden neerzetten.

Ik vervolg mijn weg langs het Spuihuisje op het Zuiderspui. Het is een voormalig sluiswachtershuisje. Vanaf hier kon vroeger de Zuiderzeehaven worden afgesloten en het grachtenstelsel worden doorgespoeld. Nu bevindt zich hier het Flessenscheepjesmuseum met een indrukwekkende collectie kleine bootjes in, jawel, flessen. Het is de moeite waard ook even omhoog naar de gevel te kijken: daar zie je de wapens van Hoorn, Oranje, West-Friesland, Enkhuizen en Medemblik - de plekken van de Gouden Eeuw.

Via de Wierdijk wandel ik naar de Compagnieshaven en kom langs trapgevelhuizen. De prachtige gebouwen waren vroeger pakhuizen van de VOC. Valt je ook op dat de verdiepingen zo laag zijn? Dat moest voorkomen dat de voorraden van bijvoorbeeld porselein, koffie en thee te hoog werden opgestapeld, zodat ze de vloeren niet zouden overbelasten. Ook het iets verderop gelegen Peperhuis was zo’n pakhuis, nu onderdeel van het Zuiderzeemuseum.

Bij het Staverse Poortje wandel ik weer richting het centrum. Ik wandel langs het stadhuis en het waaggebouw, beide ook weer met schitterende gevels, en sla dan de Westersteeg in om naar de Zuiderkerk te lopen. Niet voor niets is de toren wel 75 meter hoog: de Zuidertoren diende als baken voor de zeevaart.

Ik maak een rondje om de kerk en als ik de klok het middaguur hoor slaan, wandel ik richting de Westerstraat: tijd voor koffie en een broodje. In de gezellige winkelstraat vind ik beide. De een bij het Coffy-Huys, gevestigd in een voormalig apothekerspand met kleine ruitjes en een versierde façade. In de Westerstraat is sowieso heel veel te zien.

Ten slotte bereik ik het Marktmeestershuis. Op de classicistische gevel is onder meer een leeuw in de Hollandse Tuin te zien, een verwijzing naar de onafhankelijkheidsstrijd van de Nederlanders tegen de Spanjaarden. Bovenaan zie je de Enkhuizer Stedenmaagd.

Koffiehuizen in Enkhuizen Vandaag

Wat is er nu beter dan met een warme kop koffie in de hand de wereld om je heen te observeren? In Enkhuizen, een charmante stad aan het Markermeer, vind je een aantal gezellige koffiebars die je uitnodigen om even te ontspannen. Koffiebars zijn hier niet alleen plekken om een drankje te doen; ze zijn een verlengstuk van dit sfeervolle leven.

Hier zijn enkele van de meest geliefde koffiebars in Enkhuizen:

  • De Witte Os: Een sfeervolle inrichting met houten meubels en een warme uitstraling. Hier serveren ze niet alleen uitstekende koffie, maar ook heerlijke gebakjes.
  • Het Koffiehuis: Een echte ontmoetingsplek voor locals en bezoekers. De barista’s zijn gepassioneerd over koffie en helpen je graag bij het kiezen van de perfecte blend.
  • De Koffiebar: Hier draait alles om kwaliteit. Ze serveren alleen de beste koffie, zorgvuldig geselecteerd van duurzame bronnen.
  • Het Groene Hart: Deze koffiebarspecialist legt de nadruk op biologische en lokale producten. Hier geniet je van een heerlijke koffie, terwijl je weet dat je ook bijdraagt aan een beter milieu.

Neem de tijd om deze koffiebars te verkennen en laat je verrassen door wat ze te bieden hebben. Geniet van de smaken, de sfeer en de mensen om je heen.

Activiteiten in Enkhuizen

Zin in een weekendje weg aan het water? Zet koers richting Enkhuizen. Deze historische VOC-stad aan het IJsselmeer is het ontdekken meer dan waard. Hier zijn enkele suggesties voor wat te doen in Enkhuizen:

  1. Ontdek de schatten uit de Gouden Eeuw tijdens een stadswandeling.
  2. Pak een terrasje aan het water bij De Mastenbar, Café ’t Ankertje of het Rijksmagazijn.
  3. Bezoek het Zuiderzeemuseum en het Flessenscheepjes Museum.
  4. Ga op een Escape Tour door de stad met vrienden of familie.
  5. Geniet van een avondje uit in de Drommedaris.
  6. Maak een rondvaart over de grachtjes.
  7. Proef lokale bieren bij Brouwerij de Werf.
  8. Dineer in een van de vele restaurants zoals Da Renato of Onder de Wester.
  9. Winkel in de Westerstraat en bezoek het Coffy Huys.
  10. Huur een fiets en verken de Westfriese Omringdijk.
  11. Maak een nostalgische rit met de stoomtram tussen Enkhuizen, Medemblik en Hoorn.
  12. Trek de natuur in bij het Streekbos in Bovenkarspel.
  13. Neem de veerboot naar Stavoren of Urk.

Of je nu geniet van een kop koffie in een gezellig koffiehuis of de historische bezienswaardigheden van de stad verkent, Enkhuizen biedt een unieke ervaring die je niet snel zult vergeten.

labels:

Zie ook: