“Koffie, koffie, lekker bakkie koffie” is een populair liedje uit 1958, gezongen door de Nederlandse zangeres Rita Corita.

Om terug te komen op dat ‘1 kopje koffie’. Je denkt, wat schreeuwt dat mens met ‘r koffie? Het is dus een lied.

Waarom ze in godesnaam de behoefte hadden om over een bakkie pleur te schrijven, en niet over eeeeeeeeen glaasje wij-hijn? Dat weet niemand, maar ik gok dat ze een claim aan hun broek hadden gekregen, als ze over alcohol hadden gezongen.

De creatieve geesten achter het nummer

Waar ik wel achter kwam, door een klein rondje ‘research’, is dat “Een kopje koffie” is geschreven door Erik van Muiswinkel.

Wie? Een Nederlandse cabaretier die ik kende van het TV-programma ‘Ook dat nog’. Ook zat hij in Kinderen voor Kinderen 13. Die aflevering had alles te maken met nummer 13 en bijgeloof. Het was vrij eng en daarom is het me wellicht zo goed bijgebleven.

Ik gok dat, als je het lied kent, je voornamelijk het “Eeeeeeeeen KOPJE KOFFIE” kent. Daaruit maak je al op dat het geen serieus lied is.

Integendeel: Erik van Muiswinkel schreef op ironische wijze over koffie als ‘drug’. Koffiedrinkers (zoals ik) verheugen zich vaak op het opstaan en het geluid van de koffiemachine. Het is echt een momentje. Heb je dat ’s ochtends niet, of ben je veroordeeld tot slechte koffie? Ja, dan ben je niet blij.

Zelf geef ik ook toe dat ik uit mijn doen ben, als ik geen of geen lekker bakkie pleur heb in de ochtend.

De verrassende muzikale oorsprong

Goed, de tekst komt dus van Erik van Muiswinkel, maar de muziek zelf is niet van Nederlandse bodem. Het arrangement is bedacht door, je verzint het niet (!), een Braziliaans duo. In 1985 componeerden de gebroeders Carlos het stuk als ‘Verde e amarelo’ (groen en geel).

VOF en Van Muiswinkel herschreven het lied met succes, want EEEEEEEEEEEN KOPJE KOFFIE is hun op een-na bekendste nummer. Het scheelt ook dat de titel altijd geschreeuwd wordt.

Al deze liedjes hebben iets met elkaar gemeen. Of je nou koffie drinkt met je geliefde, terugdenkt aan koffie met een ex, een drankje nuttigt bij de koffietafel of gewoon lekker een koffietje doet met een vriend of vriendin, koffie brengt mensen samen.

Koffie als sociaal ritueel

‘Een koffietje doen’ is een moment om bij te kletsen, samen te zijn, en weer even een oppepper te krijgen voor de rest van de dag. In het sociale, comfortabele en verkwikkende aspect ligt denk ik een groot deel van de magie van koffie.

Koffie is een super sociaal drankje. En voor de rokers maakt een sigaretje het helemaal af. Zo ook voor Otis Redding. Hij heeft een speciale vrouw ontmoet, en met haar wil hij de hele nacht praten, sigaretten roken en koffie drinken.

Zelf ben ik -zoals iedereen met enige gezond verstand van koffie- van mening dat de Italianen het lichtend voorbeeld zijn van hoe het heurt: op iedere straathoek voor weinig geld een ambachtelijke espresso in een porseleinen kopje, waar je even de tijd voor neemt.

In Nederland komt het allemaal uit lelijke kantoormachines in wegwerpbekers.

Maar toch kan koffie een brug slaan tussen mensen, een gevoel van verbinding geven zonder dat er woorden nodig zijn. De tekst van onderstaand nummer van de Canadese rapper Powfu suggereert dat de ik-persoon voor een terminale geliefde koffie wil maken, en mijmert over hoe het tot daar gekomen is en hoe het straks verder moet.

Al is het senseo of filterkoffie, iemand koffie aanbieden is een daad van verbondenheid. Ik zie het meteen voor me: een jonge vrouw die zo verdrietig is dat haar tranen druppelen in de latte macchiato die voor haar neus staat in zo’n hippe koffiebar. Net zoals die vertrouwde bak troebele leut zet ook een koffie met opgeklopte melk een beeld neer. Koffie is een sfeermaker en een ultieme metafoor.

Nederland en koffie: een complexe relatie

Nederland meent een koffieland te zijn, maar dat is natuurlijk schijn. Doe jezelf een plezier. Koop een elektrische koffiemaler. Haal hele bonen bij een koffiespeciaalzaak, zoals in Rotterdam Theemaas. Maal je koffie vers in de ochtend, zodat de hele keuken er naar ruikt. En zet een lekker stevig bakkie pleur. Goede koffie in de morgen is een dag zonder zorgen.

Wist je dat wij in Nederland per dag 6,5 miljoen liter koffie drinken? Dat is maar liefst 150 liter per persoon per jaar! Met zijn karakteristieke smaak, heerlijke aroma en opwekkende effect is het voor velen een hoogtepuntje op de (werk)dag.

Internationale Koffiedag valt op 23 september.

Koffie in liedjes: meer dan een drankje

Het eerste kopje koffie in de ochtend, dat heerlijke gevoel waar een echte koffieliefhebber ‘s avonds al naar uitkijkt, wordt in muziek vaak gebruikt als verwijzing naar liefde of verliefdheid. Maar Ed Sheeran, de meester van de zwijmelsongs, geeft hier een bijzondere twist aan; hij vergelijkt zijn liefje met koude koffie in de ochtend. Een afgekoelde kop koffie (niet te verwarren met ijskoffie natuurlijk!) smaakt veel bitterder en is natuurlijk helemaal niet lekker.

Hoewel Black Coffee In Bed ontzettend vrolijke sound heeft, gaat het over een geliefde die de zanger verlaten heeft. De koffievlek in zijn schrift die zij achterliet, doet hem elke keer aan haar denken.

Het liedje ‘Coffee Blues’ van Mississppi John Hurt lijkt in eerste instantie over een verloren liefde te gaan.

Get ready for the waveIt might come like the final floodThe people haven’t drank in so longThe water won’t even make mudAfter it comes, it might come like a steady flowGrab the roots of tree down by the riverTake a cup when your spirits lowGet down take a drankAnd fill your water tankYesss, I need my coffee!

labels:

Zie ook: