Koffie is een van de meest populaire dranken ter wereld. Het is inmiddels in de hele wereld gedronken, de espresso’s, cappuccino’s en latte macchiato’s vliegen als warme broodjes over de toonbank. Maar is koffie eigenlijk wel zo goed voor onze gezondheid?

Dit is een beetje een dubbel verhaal zonder eenduidig antwoord, wat ik wel voor je kan doen is de voor én nadelen van koffie op een rijtje zetten zodat je meer een handleiding hebt om te kijken of koffie voor jou gezond is, óf juist tegen je kan werken. Laten we bij het positieve beginnen, want koffie heeft heel veel gezonde eigenschappen. Het zwarte goud zit vol met antioxidanten en goede voedingsstoffen die je gezondheid kunnen verbeteren.

De genoemde onderzoeken in dit artikel wijzen uit dat koffiedrinkers een veel lager risico lopen op verscheidene ernstige ziektes. Ontzettend veel gezondheidsvoordelen en dus geen redenen om het niet te consumeren, toch? Nou ja.. In de volgende paragraaf vertel ik de nadelen van koffie.

Wat is koffie?

Koffie wordt gemaakt van geroosterde en gemalen koffiebonen. Koffiebonen zijn de gedroogde zaden van meestal gefermenteerde koffieplantbessen. De smaak van koffie hangt af van onder andere de soort koffiebonen, bijvoorbeeld Robusta- en Arabicabonen, de kwaliteit van de bonen, het brandproces en hoe fijn de bonen gemalen worden.

Ook de manier waarop je koffie zet heeft veel invloed op de smaak. Op koffie kan een licht tot donkerbruin laagje liggen. Dit schuimlaagje, ook wel crema genoemd, bestaat uit een mengsel van gas- en waterdampbelletjes, hele kleine oliedruppeltjes, met nog andere stofjes die in de koffie zitten zoals delen van de cellen van de koffiebonen, suikers, zuren, eiwitten en cafeïne.

Cafeïnegehalte in koffie

Koffie bevat van nature cafeïne. Hoeveel cafeïne je met een kopje koffie binnenkrijgt, hangt af van verschillende factoren. Bijvoorbeeld de gebruikte koffieboonsoort: in koffie van Robustabonen zit 2 tot 3 keer zoveel cafeïne dan in koffie van Arabicabonen. Ook de zetmethode, hoe sterk de koffie is gezet en de grootte van de kop hebben invloed.

Cafeïnevrije koffie, ook wel decaf genoemd, is niet helemaal cafeïnevrij. Cafeïnevrije koffie bevat nog ongeveer 3 milligram cafeïne per kopje (125 milliliter), net zo veel als in een stukje melkchocolade. In koffievervangers, zoals Bambu, zit geen cafeïne. Meestal zijn ze gemaakt van geroosterde en gemalen cichoreiwortel, eventueel met zetmeelstroop, geroosterd voorgekiemd graan of mengsels van deze grondstoffen.

De Schijf van Vijf en koffie

Gefilterde koffie zonder suiker staat in de Schijf van Vijf. Koffie voorziet je lichaam net als andere dranken van vocht.

Gezondheidsvoordelen van koffie

Er is steeds meer wetenschappelijk bewijs dat koffieconsumptie allerlei gezondheidsvoordelen met zich meebrengt. Het drinken van 2 tot 4 koppen koffie per dag hangt samen met een ongeveer 10% lager risico op hartziekten en een ongeveer 10% lager risico op een beroerte. Daarnaast is er sterk bewijs dat het drinken van 5 koppen koffie per dag in vergelijking tot geen koffie drinken samenhangt met een 30% lager risico op diabetes type 2. Dit laatste verband is vergelijkbaar voor koffie met cafeïne en decaf.

  • Verlaagd risico op hartziekten en beroerte: 2-4 koppen per dag.
  • Verlaagd risico op diabetes type 2: 5 koppen per dag.

Het American Institute for Cancer Research/World Cancer Research Fund (AICR/WCRF) concludeerde in 2018 juist dat het drinken van koffie het risico op lever- en baarmoederkanker verlaagt.

Gezondheidsnadelen van koffie

Koffie met cafeïne brengt gezondheidsvoordelen met zich mee, maar kan helaas ook negatieve effecten hebben. Koffie vult, net als alcohol, je vochtgehalte niet aan, dus kan je lichaam uitdrogen. Je ziet er zijn ook genoeg nadelen te vinden over koffie.

In koffie zitten de vetachtige stoffen cafestol en kahweol die het LDL-cholesterol verhogen. Een teveel aan LDL-cholesterol in je bloed blijft plakken aan de binnenkant van je bloedvaten. Dat vergroot de kans op bijvoorbeeld een hartaanval of beroerte.

Cafeïne

De cafeïne in koffie kan positieve en negatieve effecten hebben. In kleine hoeveelheden kan het je alertheid en concentratie verhogen, en je sportprestaties verbeteren. Maar te veel cafeïne kan zorgen voor rusteloosheid, hoofdpijn en slaapproblemen.

Invloed op mineralen en vitamines

Koffie kan wel de opname van de spoorelementen ijzer, zink, mangaan en chroom verminderen en zorgen voor wat meer verlies van calcium via de urine. koffie wel de opname van de spoorelementen ijzer, zink, mangaan en chroom. voor wat meer verlies van calcium via de urine. groot dat ze leiden tot een tekort. de opname kunnen verminderen. Door het drinken van koffie krijg je ook wat vitamines en mineralen binnen, zoals vitamine B en magnesium.

Acrylamide

In koffie zit een kleine hoeveelheid van de stof acrylamide. Bij dierstudies is aangetoond dat acrylamide schadelijk is. Bij mensen kan een hogere inname van de stof mogelijk schadelijk zijn. Tijdens het roosteren van koffiebonen ontstaat acrylamide.

De hoeveelheid acrylamide die in de koffie zit die je drinkt, hangt af van hoe de koffiebonen gebrand worden, de soort koffie, de methode waarop de koffie gezet is en de hoeveelheid water die is gebruikt bij het zetten van de koffie. Robustabonen bevatten bijvoorbeeld meestal meer acrylamide dan Arabicabonen. Oploskoffie-poeder en vooral koffievervangers, die meestal bestaan uit een mengsel van granen en cichorei, bevatten gemiddeld meer acrylamide dan gemalen koffiebonen.

Cafeïnevrije koffie en oplosmiddelen

Cafeïnevrije koffie kan worden gemaakt van koffiebonen waaruit vóór het branden de cafeïne is verwijderd met zogeheten organische oplosmiddelen. Het is mogelijk dat resten van het oplosmiddel in de koffie achterblijven. Deze verdwijnen vrijwel helemaal bij het branden van de koffiebonen.

Adviezen voor consumptie

Hoeveel koffie je gemiddeld kunt drinken op een dag hangt onder andere af van de manier waarop deze is gezet. Gefilterde koffie zonder suiker staat in de Schijf van Vijf. Ongefilterde koffie zoals kookkoffie en koffie gezet met een cafetière staan niet in de Schijf van Vijf vanwege het hoge cafestolgehalte. Ook voor espresso en koffie gezet van cups gelden beperkingen vanwege de cafestol.

Neem vanwege de cafeïne, naast 3 kopjes groene of zwarte thee op een dag, niet meer dan 5 kopjes koffie per dag (1 kopje is 125 milliliter). Neem geen kookkoffie, ook wel Turkse of Griekse koffie genoemd. Het kan bijvoorbeeld invloed hebben op slaap. Het is beter om niet vlak voor het slapen koffie te drinken.

Advies voor zwangere vrouwen

Het advies voor zwangeren is om niet meer dan 2 koppen cafeïnevrije koffie te drinken op een dag. In 1 onderzoek naar cafeïnevrije koffie werd gevonden dat bij zwangeren die 3 of meer koppen cafeïnevrije koffie dronken op een dag, het risico op een miskraam hoger was.

Eerlijke handel en milieu

Diverse koffiesoorten worden op de markt gebracht volgens de normen van eerlijke handel. Eerlijke handel zorgt ervoor dat boeren uit arme landen een eerlijke prijs krijgen voor hun product. Deze koffie is herkenbaar aan het keurmerk Fairtrade en ook het Rainforest Alliance keurmerk houdt rekening met de arbeidsomstandigheden. Koffie heeft een lage belasting op het milieu.

Het drinken van kraanwater is het meest duurzaam. Het verwarmen of koken van het water voor het maken van koffie heeft meer impact op het energieverbruik.

Tips voor een gezondere koffieconsumptie

  • Drink gefilterde koffie om de inname van cafestol te verminderen.
  • Beperk de hoeveelheid suiker en melk die je toevoegt.
  • Vermijd het drinken van koffie vlak voor het slapen gaan.
  • Kies voor fairtrade koffie om boeren in arme landen te steunen.

Conclusie

Koffie is niet eenduidig gezond of ongezond. Heb je bijvoorbeeld een te hoog LDL cholesterol? Probeer dan niet teveel koffie te drinken. En probeer je jouw vetverbranding te stimuleren en heb je geen verder gezondheidsklachten? Het belangrijkste is dat je een balans vindt. Te veel is nooit goed en blijf altijd goed luisteren naar je lichaam.

labels:

Zie ook: