Een van de meest gebruikte manieren om koffie te zetten in Italië, is koffiezetten met de moka, ofwel het Italiaanse pruttelpotje. Met de moka kun je op een makkelijke manier op het gasfornuis (of andere warmtebron), een Italiaans huis-espressootje maken.
Wat is een Moka Pot?
De Moka pot is in 1933 uitgevonden door de Italiaanse Alfonso Bialetti. De meeste espressopotjes zijn gemaakt van aluminium of van roestvast staal. De meeste Italianen hebben het meestal over de Moka, Bialetti is zelfs uitvinder hiervan!
Misschien ken je hem wel van je vakantie in Italië, van het fornuis van je opa en oma of heb je hem zelf al wel thuis staan; de Moka pot. Het zeer bekende aluminium ‘koffiepotje’ dat je herkent aan zijn bijzondere vorm. De Moka pot is een manier van koffie zetten op oud-Italiaanse wijze. De uitvinder is Alfonso Bialetti.
Het espressopotje wordt ook wel percolator, mokkapot, moka, koffiepotje, caffettiera, Italiaans koffiepotje en Moka Express Bialetti genoemd. Sommige Espressopotjes (Moka of Italiaanse percolator) zijn tegenwoordig ook geschikt voor inductie!
Hoe werkt een Moka Pot?
Ongeacht het merk of design, de moka werkt met stoomdruk van ongeveer 2 bar. De stoom die door de warmte van het vuur wordt gemaakt, duwt het water door de gemalen koffie naar de bovenste schenkpotje, waar de koffie in opgevangen wordt.
De Moka pot bestaat uit vijf onderdelen; het waterreservoir, een metalen filterbakje voor de gemalen koffiebonen, een rubberen ring, het (tweede) filter en het opvangbakje. Samen zorgen ze voor een bijzondere samenwerking waarbij het water van onder, langs de gemalen koffie, naar boven stroomt door verhitting.
De techniek van de Moka Express - zoals de koffiepot vaak genoemd wordt - is heel simpel. Het water bevindt zich in een afgesloten ruimte en door het toenemen van de warmte wordt het omhoog geduwd via de trechter waar de koffie zich bevindt naar het bovenste reservoir, waar je uiteindelijk de koffie zult aantreffen.
Wanneer het water in het waterreservoir gaat koken ontstaat er druk die ervoor zorgt dat water via het het filterbakje door de koffie heen omhoog wordt gedrukt. Dit is het moment dat de gemalen koffie zijn smaken aan het water gaat afgeven, de extractie. Het tweede filter zorgt ervoor dat er geen gemalen koffie mee omhoog komt.
Verschil tussen Moka en Espresso
De koffie uit een Moka pot is geen espresso, de druk in de Moka pot is een heel stuk lager dan bij een espressomachine, namelijk maar 1,5 bar in plaats van 9 bar. Hierdoor zul je ook geen cremalaag op de koffie vinden. Wel heeft de koffie uit een Moka pot een volle, dikkere textuur.
Het is een geconcentreerde koffie en smaakt daardoor ook sterk. Je kunt de koffie eventueel aanlengen met water.
Moka maten
De moka's zijn verkrijgbaar in allerlei maten, van 1 kop tot wel 18 koppen. Let bij het aanschaffen er van dat het hier niet om de kopgrootte gaat die wij in Nederland gewend zijn, maar om Italiaanse maten. Een 4 kops is ongeveer 230 ml groot, wat voor ons 3 kleine gewone kopjes zou betekenen!
Goed om te weten is dat het aantal kopjes wat op je Moka pot staat, Italiaanse hoeveelheden zijn.
Hoe zet je koffie met een Moka Pot?
Stap 1: Vul het onderste gedeelte van het potje met koud water, net tot onder het veiligheidsventiel. Of gebruik heet water van ca. 80 graden in het waterreservoir van je Moka pot. Het hete water zal zorgen voor een versnelde extractie, voorkomt dat de koffie verbrand en zorgt voor een minder bittere koffie.
Stap 2: Vul het potje met fijn gemalen koffie. Vul het filterbakje altijd tot de top. Hoe veel dat is, verschilt per Moka pot. De maling van de koffie moet tussen die van een espressomaling en snelfiltermaling zitten, richting fijn keukenzout.
Strijk met de vinger af, zó dat een egaal oppervlak ontstaat. Druk de koffie niet aan. Als je minder gemalen koffie in het bakje doet, moet je ook minder water gebruiken, maar dit is lastig om goed afgesteld te krijgen.
Stap 3: Kijk of in het andere deel van de moka, de ring en het filter goed op hun plaats zitten. Draai het apparaatje stevig dicht.
Stap 4: Zet de moka op een laag vuur. Zodra de percolator in contact komt met de warmtebron herkennen we 3 fases tijdens het koffieproces.
- Fase 1: Er komt waterdamp uit het holle buisje.
- Fase 2: De koffie loopt langs het holle buisje in de uitschenkkan. Het extractieproces is begonnen.
- Fase 3: Er zijn weer koffiebelletjes te zien.
Als het water goed is opgewarmd, komt het naar boven en vult het het bovenste gedeelte van de moka.
Stap 5: Als de espresso eenmaal klaar is, neem het dan direct van het vuur. Wanneer je een sissend geluid hoort en er enkel nog bellen uit het pijpje pruttelen, is de koffie klaar en haal je deze zo snel mogelijk van de warmtebron. De koffie is in principe klaar als je een sissend geluid hoort, de kleur van de koffie moet ook licht blijven.
Laat de percolator niet te lang op het vuur staan. Pas op met het vastpakken van de kan, want de percolator wordt erg heet.
Welke koffie gebruik je in een Moka Pot?
Zorg dat je gemalen espresso gebruikt met een mokamaling. Het is altijd belangrijk dat je een boon kiest met een smaakprofiel kiest dat jij zelf lekker vindt. Gebruik een mokamaling van een goed Italiaans koffiemerk om onaangename bitters en zuren te voorkomen.
Omdat de koffie in de Moka pot met kokend water wordt gezet, kan de koffie snel bittere tonen ontwikkelen. Daarom adviseren wij je om een lichtere koffie branding te kiezen. Deze branding bevat minder bitters, maar door de hoge temperatuur van het water komen de smaken uit de bonen goed tot hun recht.
Schoonmaken van een Moka Pot
Was de moka alleen de eerste keer voor gebruik in water met een zachte zeep en droog deze goed. Was de moka hierna alleen met warm water. Doe de moka niet in de vaatwasser!
Als je een aluminium Bialetti hebt mag je deze alleen schoonmaken met heet water. Dus geen zeep, afwasmiddel of iets dergelijks gebruiken! Met een roestvast stalen Bialetti hebt mag dit eventueel wel. Maar schoonmaken met heet water is ook hier voldoende.
Moka Pot vs. Percolator
Een Moka pot lijkt veel op de percolator en ze worden vaak als hetzelfde beschouwd. Zoals je hebt kunnen lezen, wordt het water in de Moka pot naar boven door de gemalen koffie gedrukt en zit de koffie uiteindelijk bovenin de Moka pot.
Het grote verschil met de percolator, is dat bij de percolator de gemalen koffie juist bovenin te vinden is en het water omhoog wordt gedrukt naar het filterbakje. Wanneer het hete water op de koffie komt, druppelt deze weer terug in het waterreservoir. Hoe vaker dit proces herhaalt, hoe sterker de koffie wordt. Zo kun je dus zelf bepalen hoe sterk je je koffie wilt.
Alternatieven voor de Moka Pot
Als je op zoek bent naar alternatieven voor de Moka Pot, dan zijn hier een paar opties:
- Cafetière: Een koffiezetter met vele namen zoals de French Press, koffie pers, duwpot of Plunger.
- Slow Coffee: Een vorm van koffie zetten waarmee je gebruikt maakt van een filter. Belangrijk hierbij is de doorlooptijd van de koffie.
Hopelijk heb ik je hiermee verder geholpen. Heb je nog vragen, opmerkingen of suggesties?
P.S. Deel deze tips over koffie zetten met een Italiaanse percolator gerust en maak er ook anderen blij mee.
labels:
