De temperatuur van het water dat je gebruikt om koffie te zetten, kan een dramatisch effect hebben op de smaak van je drankje. In deze blogpost verkennen we de invloed van temperatuur op de extractie van koffiesmaken, zowel voor filterkoffie als espresso.
Bij het zetten van koffie zijn er meerdere factoren van invloed op de smaak. Veel mensen zijn zich daar niet van bewust en kunnen de smaak in het kopje daarom vaak nog stukken verbeteren.
Temperatuur en Extractie
Bij het zetten van koffie is water dat tussen 90°C en 96°C heet is vaak ideaal. Water speelt een belangrijke rol bij koffie, of het nu een filterkoffie machine of een volautomatische espresso machine betreft.
Water dat te heet is, kan de koffie snel over-extraheren, wat leidt tot een bittere smaak. Te koud water resulteert daarentegen in onder-extractie, waardoor de koffie zuur en zwak kan smaken. De juiste temperatuur helpt om de diverse aroma's en smaken in koffie naar voren te brengen, zonder ongewenste bitterheid.
De ideale watertemperatuur voor het zetten van je koffie is afhankelijk van de brandgraad (roast level) van de koffiebonen en de zetmethode. Hij ligt doorgaans tussen 85 en 95 graden C.
De beste temperatuur om koffie te zetten ligt tussen de 90°C en 96°C. Is het water te koud, dan krijg je een vlak smakende koffie. Dit wordt onderextractie genoemd. Is de koffie te heet, dan verbrand je de gemalen koffie. De koffie krijgt dan een verbrande, vaak bittere smaak. Dit wordt overextractie genoemd.
Bij temperaturen, tussen de 92 en 94 graden, worden de meeste aroma’s uit de koffie onttrokken. Als je kokend water gebruikt, dus heter dan 100 graden, smaakt de koffie behoorlijk bitter. Bij een te hoge temperatuur verbrandt de koffie.
Filter Koffie vs. Espresso
Er zijn veel methoden om koffie te maken. Met sommige methoden kan heel goede koffie gemaakt worden. Met andere zal dit nooit lukken.
Filter Koffie
Voor filterkoffie is het meestal aanbevolen om water net onder het kookpunt te gebruiken, ongeveer 91°C tot 94°C. Dit zorgt voor een optimale extractie van de subtiele smaken, vooral bij licht gebrande bonen die delicate bloemige en fruitige tonen hebben. Voor een lekkere pot filterkoffie, heb je ongeveer 5 flinke eetlepels gemalen koffie nodig. Hoeveel scheppen koffie per pot, hangt natuurlijk weer af van hoeveel water je gebruikt. Gebruik je die 5 scheppen? Dan is 1 liter water voldoende en heb je ongeveer 5 tot 6 kopjes koffie.
Espresso
Espresso vereist een iets hogere temperatuur, typisch tussen 92°C en 94°C. De hogere temperatuur en druk van een espressomachine zijn essentieel om de rijke, volle smaak en crema te extraheren die espresso kenmerken. De echte klassieker onder de zetwijzen is natuurlijk een espresso. Een goede espresso begint met de juiste koffiebonen en een fijne espressomaling.
Per espresso gebruik je ongeveer 7 tot 9 gram koffie. Een dubbele espresso maak je veelal met een dubbele hoeveelheid gemalen bonen maar dit is ook afhankelijk van de zetwijze. De lekkerste espresso’s maak je met een goede espressomachine, zoals de Quick Mill koffiemachine. Verwarm altijd de kopjes voor en doe daarna de gemalen koffie in het portafilter.
Gebruik een tamper of een leveling tool om de koffie aan te drukken en mooi horizontaal te maken. Daarna plaats je de portafilter in de machine en kan je deze aanzetten. Een goede espresso heeft een extractietijd van 25 tot 28 seconden en je hebt dan ongeveer 25 en 40 cc espresso. Wil een americano of lungo zetten? Vul dan je espresso aan met heet water tot ongeveer 70 - 95ml
Licht vs. Donker Gebrande Bonen
Licht Gebrande Bonen
Licht gebrande bonen, vaak gebruikt voor filterkoffie, hebben baat bij iets lagere temperaturen (88°C tot 91°C). De lagere temperatuur helpt om de intrinsieke, delicate smaken te extraheren zonder de zuren te over-accentueren.
Voor filterkoffie maak je gebruik van gemalen bonen, die het liefst licht tot medium gebrand zijn. Lekkere koffie zetten doe je uiteraard met de beste kwaliteit bonen.
Donker Gebrande Bonen
Voor donker gebrande bonen, die vaak sterker en bitterder zijn, is een iets hogere temperatuur (92°C tot 96°C) effectiever. Dit helpt om de diepere, zoetere smaken te extraheren die in deze bonen aanwezig zijn, vooral bij het maken van espresso.
Natural vs. Gewassen Bonen
Natural Bonen
Bij natuurlijk verwerkte koffiebonen komen vaak rijke, fruitige en zoete smaken naar voren. Het gebruik van iets koeler water, rond de 88°C tot 91°C, is hier ideaal. Dit voorkomt dat de natuurlijke suikers en delicate aroma's verbranden of te snel extraheren.
Gewassen Bonen
Voor gewassen bonen is iets warmer water, meestal tussen 91°C en 94°C, geschikter. Het warmere water helpt bij het effectief extraheren van de heldere tonen die typisch zijn voor gewassen koffie.
Deze specifieke temperaturen helpen om het meeste uit de verschillende verwerkingsmethoden te halen. Door te spelen met temperatuur, kun je de kwaliteit en de smaakbeleving van je koffie aanzienlijk beïnvloeden.
De Ideale Temperatuur voor Jouw Koffie
Over het algemeen wordt aangeraden om koffie te serveren bij een temperatuur tussen de 60 en 70 graden Celsius. Dit temperatuurbereik wordt als ideaal beschouwd om verschillende redenen:
- Bij deze temperatuur komen de smaken van de koffieboon het beste tot hun recht.
- Koffie die boven de 70 graden Celsius wordt geserveerd, kan brandwonden veroorzaken.
- De meeste mensen vinden koffie, die tussen de 60 en 70 graden is, het prettigst om te drinken.
De smaak van je kopje koffie wordt beïnvloed door de temperatuur van het water dat je gebruikt. Te heet water zorgt dat de koffie verbrand en te koud water is natuurlijk ook niet lekker.
Gebruik geen kokend water om koffie te zetten. Door het gebruik van kokend water komt er meer zuur en bitterheid vrij uit de koffie. De ideale temperatuur om koffie te zetten is 93 graden. In veel koffieapparaten is dit al geregeld. Wanneer je zelf koffie zet is er een eenvoudige manier om deze temperatuur te bereiken. Kook het water en wacht vervolgens 45 seconden, dan is het water voldoende afgekoeld om goede koffie te kunnen zetten.
Tips voor de Perfecte Koffie
Hier zijn enkele tips om de ideale temperatuur te bereiken:
- Verwarm je kop voordat je deze gebruikt. Hierdoor blijft de koffie wat langer warm en dus lekkerder.
- Zet je kopje niet te ver van de uitgifte plaats. Hoe meer ruimte hier tussen zit, hoe meer warmte de koffie al verliest.
Om een goede kop koffie te zetten is aandacht voor het product nodig. Wij zorgen ervoor dat u de juiste producten in huis krijgt voor de perfecte kop koffie. Toch gaat er thuis nog wel eens iets fout bij het zetten van een kop koffie.
De perfecte kop koffie begint bij de juiste boon. Een veelgemaakte fout is dan ook beginnen met een koffieboon van slechte kwaliteit. Om je op dit punt een handje te helpen heeft Bobplaza een aantal uitstekende koffiebonen geselecteerd.
Wil je jouw koffiezet-skills extra aanscherpen of aan je presentatie werken? Volg dan één van onze barista trainingen of leer tijdens een proeverij hoe ook jij de smaak van koffie kunt beoordelen als een pro. Tijdens onze barista trainingen leer je ook alles over de SCAA regels. Bij Bobplaza houden we van koffie.
Andere Factoren voor een Goede Kop Koffie
Naast de temperatuur zijn er nog andere factoren die van belang zijn voor een goede kop koffie:
- De verhouding: Een goede verhouding is rond de 9 gram koffie bij 120ml water.
- Voorgemalen bonen: Vlak voordat je koffie gaat zetten kun je de bonen malen. Zorg er wel voor dat je een bonenmaler hebt die de bonen echt maalt en niet in kleine stukjes snijdt.
- De verkeerde maling: Elk soort koffiemachine vraagt om een andere maling. Fijngemalen koffiebonen zijn geschikt voor een espressoapparaat of de Napolitaanse ‘omkeerpot’. Een middel maling is geschikt voor een papieren filter of een snelfilterapparaat. Een grove maling is perfect voor een ‘French press’ machine.
De 2e regel voor het maken van de beste koffie is dat een gelijkmatige extractie van de gemalen koffie moet plaatsvinden. Om dit te bereiken moet de grootte van de korrels zo gelijkmatig mogelijk zijn. Daarnaast moet de flow van het water door de gemalen koffie zo gelijkmatig plaatsvinden.
Hoe Warm Moet Je Koffie Dan Drinken?
Een ideale temperatuur voor iedere koffie is er niet, dat verschilt namelijk per koffie. Iedere koffie heeft andere kenmerken en smaakprofielen, die op verschillende temperatuur het beste tot hun recht komen. Maar in de regel geldt dat je koffie het beste kunt drinken beneden 50°C. Zoete tonen pieken rond 44°C en acidische tonen rond 25°C.
Invloed van Temperatuur op Smaak van Koffie
Volgens de National Coffee Association ligt de ideale serveertemperatuur van koffie tussen de 82°C en 85°C.
- 76°C: Wanneer de koffie is afgekoeld tot rond 76°C begint het waarnemen van smaken en aroma’s. Omdat de koffie dan nog heet is, komen er nog veel dampen vrij, waardoor aroma’s goed waargenomen kunnen worden. Smaken op deze temperatuur echter nog niet.
- 60°C - 70°C: Tussen de 60°C en 70°C nemen we de meeste aroma’s waar. Meestal zijn dit geuren die worden omschreven als “geroosterd”, “aards” en “intens”. Nog steeds is het lastig bij deze temperaturen smaken te proeven. Maar wanneer je dat doet, dan zijn de meeste smaken als “bitter” te omschrijven. Deze bittere smaken vinden hun piek rond de 56°C. Pas beneden dit punt wordt het interessant.
- <50°C: Beneden de 50°C vindt er een verandering plaats in de manier waarop we smaken waarnemen. De aroma’s nemen af, omdat de koffie minder “dampt”. Maar de smaken die we waarnemen met onze tong nemen toe. De bittere smaken verdwijnen langzaam en maken plaats voor zure en zoete smaken. Rond 44°C pieken de zoete smaken en rond 42°C zijn bittere smaken het minst goed waar te nemen.
- 31°C - 37°C: Pas tussen de 31°C en 37°C wordt het echt interessant. Smaken die geassocieerd worden met “zoet”, “fruit”, “floraal”, “acidisch” en “notig” zijn dan het beste waar te nemen. Dit is dan ook het moment waarop je de onderscheidende kenmerken van koffie kunt waarnemen. Op zelfs 25°C zijn de acidische smaken het beste waar te nemen. En krijgen sommige koffies een “levendig” karakter (zoals veel Keniaanse koffies).
Neem Controle Over Je Watertemperatuur
Selecteer je gewenste temperatuur en houd het vast voor 15 minuten met de fantastische ketel van Hario. Het kleinste verschil in de watertemperatuur kan een groot verschil maken in de koffiesmaak.
Met de ketel kan je zo precies mogelijk je koffietemperatuur bepalen. Door het ontwerp van de hendel ligt hij fijn in de hand.
Bij Van Krieken Koffie helpen we je graag bij het vinden van het perfecte bakje koffie voor jouw bedrijf. We komen graag bij je langs om je koffiemachine naar wens af te stellen.
labels:
