Bouillon is een essentieel ingrediënt in veel gerechten, van soepen tot risotto. Of je nu kiest voor zelfgemaakte bouillon of bouillonblokjes, er zijn verschillende manieren om de smaak van je gerechten te verbeteren. In dit artikel delen we tips en trucs voor het koken met bouillonblokjes en het maken van zelfgemaakte bouillon.

Het Geheime Wapen: Bouillon

Zelfgemaakte bouillon maakt echt een verschil in gerechten. Het is minder moeilijk dan je denkt, en als je het slim bewaart, heb je er de hele week iets aan. Bouillon is niets meer dan water waaraan ingrediënten worden toegevoegd, die tijdens het kookproces hun smaak afgeven.

Die ingrediënten kunnen groente, vlees of vis, kruiden en specerijen zijn. Door het geheel na het koken even in te koken, maak je de smaak extra geconcentreerd. Na het maken van bouillon kun je het meteen eten (of drinken), maar je kunt het ook gebruiken in allerlei andere gerechten. Van soepen tot risotto en stoofgerechten tot sauzen: bouillon komt in de keuken op eindeloos veel momenten van pas.

Bijkomend voordeel is dat zo’n zelfgetrokken bouillon vol goeds zit, en er geen gekke toevoegingen in zitten - iets dat regelmatig wel het geval is met bouillonblokjes uit de supermarkt.

Soorten Bouillon

Bouillon kun je grofweg verdelen in drie soorten: groente, vlees, gevogelte en vis. Groentebouillon is de meest basic variant, waar alleen groente en eventueel kruiden en specerijen in zitten. Voor vlees- of gevogeltebouillon voeg je kip, of alleen het karkas ervan of bijvoorbeeld runderbotten toe. In plaats daarvan kun je ook botten van hert of wild zwijn gebruiken, zo maak je wildbouillon. Of maak een mix, alles kan. In visbouillon gebruik je de graten van de vis. Viskoppen kunnen er ook in.

Botten en graten kun je krijgen bij slagers en viswinkels. Houd er daarbij rekening mee dat botten ongeveer het dubbele van hun gewicht aan bouillon opleveren. Met een kilo botten maak je dus ongeveer 2 liter bouillon.

Zo’n bouillon met botten wordt in het Engels bone broth genoemd, ‘bottenbouillon’. Dat is in Engeland en Amerika al langer een enorme trend. Niet alleen vanwege de smaak, maar ook vanwege alle gezondheidsvoordelen die het drinken van zo’n krachtige bouillon schijnt te hebben. Niet voor niets wordt een klassieke kippensoep ‘Joodse penicilline’ genoemd, onze oma’s wisten dit allang!

Tips voor het Maken van de Beste Bouillon

  • Gebruik restjes: Het is een perfecte manier om restjes groente op te maken, want of ze er mooi uitzien of niet maakt voor bouillon precies niets uit.
  • No waste: Ook wat vlees betreft, is het de ultieme no waste-oplossing, want juist karkassen, botten en graten zijn ideaal voor bouillon. Allemaal vol met smaak en voedingsstoffen, dus zonde om weg te gooien.
  • Verzamelen: Verzamel gedurende de week al je groente-afsnijdsels in een grote bak of zak die in je vriezer past. Kontjes van groente, schillen van uien en andere groente, een overgebleven stuk bleekselderij: de mogelijkheden zijn eindeloos.

Het Kookproces

Maak je vaak bouillon, kun je dit ook in de koelkast bewaren. Is de zak vol? Doe ze dan in een grote pan en giet er veel koud water bij, zeker 5 tot 6 liter. Voeg smaakmakers naar keuze toe, zoals peperkorrels, korianderzaad, foelie, overgebleven kruiden, wat je maar wilt. Breng het water aan de kook en laat het daarna op laag vuur 1 tot 2 uur inkoken, tot ongeveer de helft over is.

Schep tussendoor steeds met een schuimspaan het schuim van de bovenkant. Ingekookt? Giet de bouillon door een vergiet bekleed met een schone theedoek.

Een goede bouillon maken kun je het beste doen door alles zachtjes te laten trekken. Het water moet niet te hard koken. Af en toe een luchtbel is perfect, maar de bouillon moet niet borrelen. Zorg dat het deksel de hele tijd van de pan is, zodat er vocht kan verdampen en de bouillon inkookt. Dat maakt dat de smaak geconcentreerd wordt. Na het zeven van de bouillon kun je ‘m een nachtje in de koelkast zetten als je vlees hebt gebruikt.

Na het inkoken heb je een geconcentreerde bouillon. Wil je een nog krachtigere smaak? Dan kook je ‘m nogmaals tot ongeveer de helft in, tot je een ‘fond’ hebt. Dat is een goede basis voor sauzen. Ook handig: een fond neemt maar weinig ruimte in als je hem wilt bewaren - bijvoorbeeld in je vriezer.

Toepassingen van Zelfgemaakte Bouillon

Je kunt je zelfgemaakte bouillon op eindeloos veel manieren gebruiken, ik schreef het al. In soep, risotto, sauzen of stoofgerechten.

10 Dingen Die Je Lekker Met Bouillon Kunt Maken

  1. Stoofschotels: Gerechten die lang moeten garen, hebben veel vocht nodig. Gebruik in plaats van flauw water, lekkere bouillon!
  2. Groenten koken: Alles wat je in water kookt en hartig is, kun je ook in bouillon koken. Het geeft meer smaak aan het gerecht en je moet het niet afgieten.
  3. Bouillon als jus: Bak vlees in roomboter, voeg mosterd en knoflook toe, en blus af met bouillon.
  4. Ragout: Maak een dikke vleessoep met meel en bouillon.
  5. Puree: Maak aardappelpuree smeuïg met een lepel of twee bouillon.
  6. Instantsoep: Warm een bekertje bouillon op met wat vermicelli.
  7. Saus: Gebruik een roux en bouillon als basis voor gezonde sauzen.
  8. Risotto: Maak zelf heerlijke risotto met risotto rijst, Parmezaanse kaas en bouillon.
  9. Fondue: Gebruik krachtige bouillon van rund of kip om kleine stukjes groenten en vlees in te garen.
  10. Bouillon in de vriezer: Vries bouillon in ijsblokjesvorm in voor later gebruik.

Bouillonblokjes: Een Handig Alternatief

Bouillonblokjes zijn een handige manier om snel een smaakvolle basis voor je gerechten te creëren. Er zijn verschillende soorten bouillonblokjes te koop, elk met hun eigen specifieke smaak en toepassing. En er doen geruchten de ronde, dat zelfs dure driesterren topkoks weleens gebruik maken van bouillonblokjes.

Soorten Bouillonblokjes

  • Groentebouillon: Perfect voor vegetarische soepen en als neutrale bouillon om pasta en groenten in te koken.
  • Kippenbouillon: Een must voor diverse gerechten.
  • Bospaddenstoelenbouillon: Onmisbaar voor champignonsoep en soepen met vleesballetjes en wild.

Tips voor het Gebruik van Bouillonblokjes

  • Houdbaarheidsdatum: Negeer de houdbaarheidsdatum op de verpakking.
  • Zout: Let op de hoeveelheid zout in bouillonblokjes.

Met een bouillonblokje achter de hand kun je van je laatste restjes groente en een uitje een voedzame en volwaardige maaltijd maken. Nogmaals: voor alle bouillonblokjes geldt, dat je de bouillon ook van verse ingrediënten kunt trekken. Dan weet je ook zeker dat er geen kunstmatige geur-, kleur- en smaakstoffen aan zijn toegevoegd.

Makkelijke Bouillon van Bouillonblokjes

Je kunt een makkelijke bouillon maken van een bouillonblokje, die precies zo smaakt alsof je ‘m helemaal zelf hebt gemaakt. Om te beginnen start je ’t beste met een ongezouten (of laag in zout) kippenbouillonblokje.

Smaakmakers voor Bouillonblokjes

  • Parmezaanse kaas korsten: Hoe meer, hoe lekkerder.
  • Soffritto: Een mengsel van brunoise gesneden wortel, ui en bleekselderij.
  • Knoflook: Voeg toe aan je soffritto.
  • Warme specerijen: Voeg ze in hun geheel toe.
  • Bouquet garni: Een bosje kruiden zoals rozemarijn, oregano, marjolein, salie, dragon of tijm.
  • Gedroogde paddenstoelen: Gebruik gedroogde shiitakes voor een vlezige smaak.
  • Gefermenteerde bonen- of chilipasta’s: Gebruik gochujang, harissa of sambal oelek voor pit.

Door deze smaakmakers toe te voegen, kun je een bouillonblokje transformeren tot een heerlijke, zelfgemaakte bouillon. Onthoud hierbij dat je bij Parmezaan korsten het principe “hoe meer, hoe lekkerder” kunt hanteren. Gebruik je een soffritto, voeg de knoflook dan toe als je soffritto bijna klaar is.

Het Geheim voor een Goede Bouillon

Het geheim voor een goede bouillon is versheid. Fruit de groenten en/of vlees eerst aan in olie, voordat je water toevoegt. Door het aanfruiten worden de ingrediënten glazig en sappig, hierdoor komen er veel sappen vrij en wordt de bouillon nog smakelijker. Of rooster groenten en/of vlees eerst een halfuurtje op 200 graden in de oven. Door het gril laagje en de sappen die vrijkomen, krijg je ook een betere smaakbeleving.

Als het water is toegevoegd is het belangrijk dat je de bouillon nooit laat koken. Houdt het altijd vlak tegen het kookpunt aan, anders wordt de bouillon "blind" van smaak. Als je visbouillon maakt, laat de visgraten of koppen nooit langer dan 30 minuten trekken. Hierna gaat de bouillon heel vissig smaken op een nare manier.

Recept voor Zelfgemaakte Bouillon

Was de groenten goed af en ontvel de uien. Kneus de knoflook en de peperkorrels. Snijdt de groenten lekker simpel en grof. Schillen? Bende gek, das alleen maar zonde en meer tijdrovend ;-). Laat de pan flink heet worden, echt heet hè, je wilt het lekker horen sissen als je alles in de pan gooit. Als de pan heet is, kan de olijfolie in de pan. Een hoeveelheid dat de bodem net bedekt is. Als de olie toegevoegd is, kan je beginnen met het aanbakken van de karkassen. Als deze een gekaramaliseerd laagje hebben kunnen de groenten er bij.

Schep een paar keer om totdat alles er wat glazig uitziet. Als ik zie dat de groenten en de karkassen goed beginnen te stomen en pruttelen, schraap ik altijd even de bodem goed los, deze vastgekoekte (NIET AANGEBRANDE!) restjes geven ook veel smaak mee. Laat dit heel even inkoken en voeg alvast de laurier, kruidnagel en peperkorrels toe. Zet nu alles onder met het water en zet dit op het laagste pitje dat je hebt. Hoe langer je dit laat trekken, hoe smaakvoller de bouillon wordt.

Schuim in de tussentijd de bouillon indien nodig een paar keer af en voeg ondertussen zout toe naar smaak. Als de bouillon een mooie diepe kleur heeft en smaakt naar wens, kan hij worden gezeefd. Ik doe dit altijd het liefst met een fijne zeef of met een kaasdoek.

Dit pannetje heb ik tot een derde ingekookt en in een paar ijsblokjesvormen gegoten en nadien ingevroren. Zo kan ik elke keer, als ik saus maak of jus, een blokje zelfgemaakte fond gebruiken. Deze bouillon gebruik ik om allerlei dingen op smaak te brengen, zoals risotto, maar ik gebruik de fond blokjes ook op mijn zelfgemaakte maaltijdsoepen op smaak te brengen.

labels: #Koken

Zie ook: