Wat ons betreft krijgt fenegriek niet de aandacht die hij verdient, want dit kruid kan in zóveel gerechten gebruikt worden! Fenegriekkaas ken je misschien wel, maar wat is fenegriek eigenlijk? En wat kun je er allemaal mee? Lees verder en ontdek heerlijke recepten en interessante feiten over dit veelzijdige kruid.

Wat is Fenegriek?

Fenegriek wordt ook wel foenegriek of Grieks hooi genoemd en is een plant van ongeveer een halve meter hoog met lange, groene bladeren. Oorspronkelijk werd fenegriek voor het eerst in Zuidwest-Azië gecultiveerd. In de keuken gebruiken we alleen het blad en de zaden van de fenegriekplant. Hoewel het kruid hier nog niet zo populair is, is het in de Iraanse, Indiase, Pakistaanse, Arabische en ook Noord-Afrikaanse keuken erg geliefd.

In Nederland kennen we fenegriekzaad meer als een voedingsbodem voor kiemgroente dan als een culinair ingrediënt.

Waar koop je fenegriek?

Fenegriekblad en gemalen fenegriekzaad worden zowel vers als ook gedroogd verkocht. De gedroogde vorm is bij veel supermarkten goed verkrijgbaar, maar de verse variant is een stuk lastiger te krijgen. Met veel geluk vind je verse fenegriek bij een grote toko of ook op de markt. Maar niet getreurd: voor veruit de meeste recepten gebruik je gedroogde fenegriek.

Hoe smaakt fenegriek?

Het blad en de zaadjes van fenegriek hebben beide een andere smaak. Waar de zaadjes een sterke, redelijk bittere smaak hebben die een beetje doen denken aan kerrie, lijkt het zoetige aroma van het blad meer op selderie en ook venkel. Volgens sommigen lijkt het zelfs op gras.

Wat kun je er allemaal mee?

In India, Pakistan en Iran wordt fenegriek veelal gebruikt om curry’s mee op smaak te brengen; in vadouvan, een kruidenmix die vaak wordt toegevoegd aan curry’s, zit ook fenegriek. In de Arabische keuken is het een populaire specerij voor cakes, koekjes en brood. In de Noord-Afrikaanse keuken krijgen vlees en vis meer smaak dankzij dit kruid. In Nederland wordt fenegriek ook wel eens toegevoegd aan kaas, waardoor de kaas een kruidige en ook pittige smaak krijgt.

Hoe vervang je fenegriek?

Als de (super)markt toch geen fenegriek heeft, zijn er gelukkig een aantal goede alternatieven. De meest verrassende is wellicht een vervanger voor fenegriekblad: ahornsiroop. Zowel het kruid als ook de siroop hebben namelijk een zoetige smaak met bittere ondertonen, waardoor je gerecht toch een vergelijkbare smaak krijgt. In plaats van fenegriekzaadjes kun je ook mosterdzaadjes gebruiken. Ze smaken wellicht niet helemaal hetzelfde, maar de nasmaak van fenegriekzaad doet een beetje denken aan mosterdzaad.

Recepten met Fenegriek

Zoals beloofd: onze favoriete recepten met fenegriek. Hoewel het kruid meestal niet het hoofdingrediënt van een maaltijd is, voegt het zeker iets extra’s toe aan al deze gerechten.

Pittige Aardappelrösti

Deze zelfgemaakte rösti is lekker pittig én bevat naast fenegriek ook nog eens mosterdzaad en verse bieslook. Supersmaakvol dus!

Bereiding

  1. Breng de aardappel goed op smaak met zout en laat ca. 10 minuten staan.
  2. Schep de helft van de aardappel in een schone theedoek of kaasdoek en knijp het vocht eruit. Doe de aardappel in een kom. Herhaal met de overige aardappel.
  3. Meng de chilivlokken, de fenegriek, het mosterdzaad, de knoflook, de bieslook en wat peper door de aardappel.
  4. Verhit de boter in een koekenpan op middelhoog vuur en doe het aardappelbeslag in de pan. Verdeel met een spatel gelijkmatig over de pan en druk de bovenkant plat.
  5. Bak 8-10 minuten aan beide zijden. Keer de rösti halverwege de baktijd voorzichtig om door een bord op de pan te leggen en de pan om te draaien. Laat de rösti weer voorzichtig in de pan glijden en bak verder.

Uiensoep met Fenegriek

Volgens een Iraanse legende werd deze gekaramelliseerde-uiensoep gegeten door de soldaten die in de derde eeuw v.Chr. vochten onder de Parthische koning Arsaces. De soep zou de soldaten meer kracht en uithoudingsvermogen hebben gegeven. Sommige Iraanse huisvrouwen beweren dat hij ook helpt tegen een gebroken hart, dus waarschijnlijk heeft dit recept in de loop van de eeuwen magische kracht gekregen.

Ingrediënten

  • 30 gram boter
  • 2 eetlepels zonnebloemolie
  • 4 middelgrote uien (ca. 400 gram), in dunne halve ringen
  • Zeezout en zwarte peper
  • 2 eetlepels maiszetmeel, aangemengd met 2 eetl. koud water
  • 1,2 liter groente- of kippenbouillon van goede kwaliteit
  • 1 theelepel kurkumapoeder
  • 1/2 theelepel komijnpoeder
  • 1/2 theelepel cayennepeper
  • 1/2 theelepel korianderpoeder
  • 1/2 theelepel gedroogde munt
  • 2 eetlepel gedroogd fenegriekblad
  • 1 eetlepel vers citroensap
  • 4 kleine eieren
  • 2 eetlepel fijngehakte verse peterselie, als garnering

Bereiding

  1. Smelt de boter met 1 eetlepel zonnebloemolie in een grote pan met dikke bodem. Voeg de uienringen toe, schep ze goed om, zodat ze bedekt worden met een laagje vet en strooi er wat zout over. Bak ze, af en toe omscheppend, 30-40 minuten op laag vuur tot ze goudbruin en gekaramelliseerd zijn. Giet 1 eetlepel extra olie bij de uienringen als ze te droog worden.
  2. Voeg het maiszetmeelpapje toe en bak de uienringen nog 2 minuten.
  3. Voeg de bouillon, alle specerijen, de munt, het fenegriekblad en het citroensap toe. Breng de soep aan de kook en laat hem 10 minuten koken.
  4. Pocheer de eieren: Breek 1 ei boven een kopje en laat het ei voorzichtig in de hete soep glijden. Voeg de overige eieren een voor een op dezelfde manier toe aan de soep. Doe het deksel op de pan en pocheer de eieren een paar minuten tot de eiwitten gestold en de dooiers nog een beetje vloeibaar zijn.
  5. Schep de soep in kommen, doe in elke kom een ei en garneer de soep vlak voor het serveren met de fijngehakte peterselie.

Garnalen met Tomaten en Fenegriekblad

Deze garnalen hebben hier al vaak op tafel gestaan. En echt iedereen vindt het lekker. Er zit fenegriekblad in, voor de meeste mensen een onbekend kruid. Het is niet overal verkrijgbaar maar het loont de moeite om ervoor op pad te gaan.

Bereiding

  1. Doe 2 el olie in een pan en bak de uien zachtjes tot ze glazig en zacht zijn.
  2. Voeg de knoflook, kurkuma en tomatenpuree toe en bak nog 2 minuten op laag vuur.
  3. Voeg de gepelde tomaten toe en prak deze fijn in de pan. Breng op smaak met zout en peper en laat 10 tot 30 minuten pruttelen op laag vuur (10 kan, 30 geeft meer smaak).
  4. Verhit een koekenpan en schroei daarin de garnalen in halve minuut aan beide zijden dicht.
  5. Voeg de boter toe en roer tot deze geheel is opgenomen.

Fenegriek: Meer dan alleen een smaakmaker

Fenegriek (Trigonella Foenum Graecum) is een veelzijdige plant met diverse gezondheidsvoordelen. De zaden werden enerzijds gebruikt om aan te sterken bij zowel mensen als dieren die ziek waren geweest. Ook werden de geroosterde zaden als koffiesurrogaat gebruikt. De gekookte zaden werden tot een papje gekookt en ingezet bij slecht helende wonden, abcessen of open benen. Ook bij maagzweren overigens. Tevens werd het ingezet als gorgelmiddel bij ontstekingen in de mond door bijvoorbeeld aften of amandelontsteking.

De zaden van fenegriek bevatten een aantal interessante slijmstoffen. Vooral de galactomannaan (een combinatie van de essentiële suikers galactose, mannose en een beetje xylose) Maar ook de fyto-oestrogenen erin zijn vrij goed onderzocht.

Gezondheidsvoordelen van Fenegriek

  • Cholesterol verlagend / Triglyceriden verlagend: Fenegriek remt de opname van cholesterol vanuit de darm. Bovendien stimuleert het de aanmaak van galzuren zodat cholesterol vanuit de lever kan worden afgevoerd richting toiletpot.
  • Bloedsuikerspiegel verlagend: Het verlaagt de zogenaamde postprandiale glucose piek na een maaltijd met snelle koolhydraten. Mogelijk heeft het ook een lange termijneffect op de bloedsuikerregulatie om de gevolgen van snelle koolhydraten te beperken.
  • Verzacht de maag- en darmslijmvliezen: Door het zwellen van de zaden en de slijmstoffen die zo ontstaan bevordert het ook het verzadigingsgevoel.
  • Voorkomen van galstenen: Vooral als fenegriek in combinatie met ui wordt genuttigd.
  • Fyto-oestrogenen: Ze dragen bij aan een evenwichtige hormoonbalans bij zowel man als vrouw.
  • Tegen overgangsklachten.
  • Libido verhogend.
  • Testosteron verhogend: Om deze reden wordt fenegriek ook genoemd als kruid voor mannen met een te laag testosteron (vaak door overgewicht, ziekte of medicijngebruik).

Belangrijke Tips bij het Gebruik van Fenegriek

  • Als je de hele zaden in een curry wilt gebruiken: week ze dan minstens 12 uur.
  • Gebruik je het gemalen kruid, kook het dan nooit mee omdat je gerecht dan bitter wordt.
  • Let op: alleen zaden afkomstig uit Europa mogen gekiemd worden.
  • Door het sterke bloedsuikerspiegel verlagende effect kan de werking te sterk zijn, als je er veel van gebruikt in je maaltijd, bij bloedsuikerspiegel verlagende medicatie als metformine. Houd dit dus in de gaten!
  • Gebruik je het als supplement terwijl je antioestrogene medicatie gebruikt overleg dan altijd met je arts.
  • Geen waarschuwing: eet je regelmatig fenegriek(kiemen) dan gaat je zweet ook naar fenegriek ruiken.

labels: #Koken

Zie ook: