Om de klimaatdoelen te halen, mogen we vanaf 2050 geen aardgas meer gebruiken, ook niet om te koken. Daarom is het slim om, als je een nieuw fornuis nodig hebt, nu al voor een elektrisch fornuis te gaan. Dan ben je vast voorbereid!

Ben je toe aan een nieuwe kookplaat of keuken? Denk dan eens aan overstappen op elektrisch koken. De afgelopen jaren zijn de energiemarkten flink veranderd, en dat heeft invloed op de keuze tussen gas en elektriciteit voor koken. In 2025 worden de kosten voor gas naar verwachting verder verhoogd door de energietransitie en extra belastingen op fossiele brandstoffen. Daarnaast heeft de geopolitieke situatie de beschikbaarheid en prijs van aardgas beïnvloed. Elektrisch koken lijkt een goedkoper alternatief te worden in 2025.

Maar wat kost koken nu eigenlijk en welke kookplaat is het meest efficiënt? In dit artikel vergelijken we de kosten van gas, inductie en keramische kookplaten. Wat koken gemiddeld kost, hangt sterk af van het type kookplaat waar jij je maaltje op klaarmaakt. In Nederland koken de meeste mensen op aardgas met een gasfornuis, of op elektriciteit met een keramische of inductie kookplaat.

Koken op gas

Veel Nederlanders koken nog op aardgas met een gasfornuis. Gas is een veelgebruikte brandstof voor kookplaten vanwege de snelle opwarmtijd.

Volgens Milieu Centraal verbruikt een gemiddeld Nederlands huishouden ongeveer 37 m³ gas per jaar voor het koken. Met de huidige gasprijzen van 1,39 per m³ zou dat neerkomen op een jaarlijks bedrag van zo’n 51 euro. Dit bedrag kan natuurlijk nog variëren afhankelijk van je gebruik en of je een hogere of juist lagere prijs betaalt dan in dit rekenvoorbeeld.

Heb je alleen een gasaansluiting om te koken en dus niet voor het verwarmen van verwarmingswater en de douche? Dan betaal je je gasaansluiting ook alleen voor de kookplaat. De vaste kosten van je aansluiting zijn ongeveer €250 per jaar. Als je dus bijvoorbeeld een warmtenetaansluiting of warmtepomp hebt, kost koken op gas €250 extra en die kun je besparen door elektrisch te gaan koken.

Waarom stoppen we met aardgas?

Aardgas is een fossiele brandstof, een energiebron waarbij veel CO2 vrijkomt bij de verbranding ervan. Dit is niet goed voor het klimaatprobleem en daarom gaat Nederland steeds minder aardgas gebruiken. Het is de bedoeling dat we in 2050 zoveel mogelijk aardgasvrij wonen. Dat betekent dat we ook langzaam onze gasfornuizen zullen moeten vervangen. We gebruiken al tientallen jaren aardgas. Dat heeft ons veel gebracht: het is betaalbaar en het werkt prima.

Koken op inductie

Koken op elektriciteit in plaats van gas is de afgelopen jaren steeds populairder geworden. In 2021 was zo’n 85% van de verkochte kookplaten elektrisch, en dat is niet zonder reden. In dit artikel lees je over de belangrijkste voordelen van inductie. Een inductiekookplaat werkt door elektromagnetische velden te genereren die een pan opwarmt en dus niet de kookplaat zelf.

Een gemiddeld Nederlands huishouden gebruikt ongeveer 175 kWh elektriciteit per jaar voor het koken op inductie. Met een gemiddelde stroomprijs van 0,32 euro per kWh komt dit neer op zo’n 56 euro per jaar. Ook dit bedrag varieert afhankelijk van je gebruik en de stroomprijs op je energierekening.

Voordelen van inductie

  • Je regelt de temperatuur snel.
  • Een groot voordeel is dat de kookplaat eenvoudig schoon te maken is.
  • Er gaat bijna geen warmte verloren bij het koken op inductie, want inductie verwarmt alleen de pan.
  • Koken op inductie lijkt veel op koken op gas: je kunt de temperatuur snel regelen. Maar het is ook veiliger dan gas: de kookplaat zelf wordt niet zo heet en er is geen vlam waar je je aan kunt branden.
  • De inductieplaat zelf wordt niet heet en de plek waar de pan staat (kookzone) koelt snel af als je de pan eraf haalt.
  • De kookzones reageren alleen als er een pan op staat.
  • Er zijn geen vlammen en dus ook geen verbrandingsgassen: de lucht in de keuken is daardoor schoner.
  • Verder heb je niet het risico dat je het gas per ongeluk aan laat staan.
  • En eten dat naast de pan belandt, brandt niet snel in.

Inductie verbruikt namelijk minder energie (bron: Milieu Centraal). Neem daarbij 100% groene stroom met ons product Groen uit Nederland af. Want groene stroom is volledig opgewekt uit natuurlijke, duurzame bronnen die nooit opraken, zoals zon, wind en water.

Keramische kookplaat

Een keramische en ouderwetse gietijzeren kookplaten werken net als inductie ook op elektriciteit, maar hierbij worden de kookplaten zelf verwarmd in plaats van alleen de pan. Dit werkt minder efficiënt waardoor deze kookplaten ook meer stroom nodig hebben dan inductie om dezelfde hoeveelheid te verwarmen.

Het energiegebruik van een keramische kookplaat varieert afhankelijk van het vermogen van de kookzones en hoe vaak je kookt. Gemiddeld verbruikt een Nederlands huishouden ongeveer 225 kWh aan stroom voor deze kookplaat. Met dezelfde stroomprijs van 0,32 euro per kWh komt dit neer op ongeveer 72 euro per jaar.

Met de ouderwetse gietijzeren kookplaat ben je nog wat meer stroom kwijt met koken, gemiddeld zo’n 260 kWh per jaar. Niet alle groene stroom is écht groen.

Nadelen van keramisch koken

  • De plaat reageert vrij traag.
  • De kookzones worden heet.
  • Je pannen moeten een perfect gladde bodem hebben.
  • Eten dat naast de pan belandt, brandt wat sneller in (ook onhandig als een pan overkookt).
  • Keramische kookplaten en halogeenkookplaten verwarmen niet alleen de pan maar de hele kookzone.
  • Ze blijven na gebruik lang nagloeien (restwarmte).

Pannen voor inductie

Niet alle pannen werken op inductie. In de pan moet een elektrische laag zitten. Gebruik een pan met een platte, dikke, metalen bodem die magnetisch is. Je test dit gemakkelijk met een magneet. Als de magneet aan de pan blijft hangen is de pan geschikt.

  • Gebruik een pan met een rechte bodem. Op die manier maakt de pan het beste contact met de inductieplaat.
  • Sommige pannen trekken na een tijd krom. Ze werken dan nog wel op inductie, maar de hitte wordt minder gelijkmatig verdeeld.
  • Pannen met een dikke bodem die bestaan uit verschillende lagen trekken het minst krom.
  • Let wel op dat je pannen geen hoeken of punten aan de onderkant hebben. Daarmee beschadig je je inductieplaat.
  • Je test dit door de bodem van de pan over een velletje papier te schuiven. Blijft het papier heel, dan maak je geen krassen op je kookplaat. Bovendien ontstaat zo ongelijkmatige warmte.
  • De meeste warmte trekt naar die hoek of punt en zo een barst in de plaat ontstaat.

Overstappen van gas naar inductie: waar moet je op letten?

Een bestaand gasfornuis vervangen voor inductie is niet voordelig. Overstappen op groen gas is dan eerder een interessant alternatief. Maar ben je van plan een nieuwe keuken te kopen of kook je nu op een keramische - of halogeenkookplaat?

Als het kookt, leg dan een deksel op de pan. Gebruik geen te grote pannen en verwarm niet meer water dan je nodig hebt. Doe het eten meteen in de pan met het koude water. Dan warmt het al mee met het opwarmen van het water.

Overstappen van gas naar inductie? Een installateur trekt een aparte stroomdraad van de meterkast naar je inductie kookplaat. Hij legt een speciaal stopcontact aan voor de stekker van je kookplaat. En zorgt eventueel voor 2 tot 3 groepen extra in je meterkast.

Milieu Centraal geeft voor deze werkzaamheden als richtprijs € 600 aan. Vraag altijd een offerte op bij een installateur. Je elektriciteitsaansluiting moet soms 3x25A zijn voor de overstap naar elektrisch koken. Heb je nog een 1x25A aansluiting? Laat je aansluiting dan verzwaren. Neem contact op met je netbeheerder.

Een 1-fase inductiekookplaat kan met een normale stekker op een normaal stopcontact worden aangesloten. Een 2-fase of 3-fase inductiekookplaat heeft een perilexstekker.

Als je alle zones ('pitten') van je inductieplaat gebruikt, gaat er veel stroom naartoe. Daarom moet er een aparte stroomdraad komen van de meterkast naar je inductie kookplaat, en een speciaal stopcontact voor de perilex stekker van je kookplaat. Bovendien neemt de kookplaat 2 groepen in je meterkast in beslag (bij een grote kookplaat zelfs 3 groepen). Verder moet jouw aansluiting op het stroomnet misschien verzwaard worden. Oudere huizen hebben soms nog een aansluiting van 1x25A, die moet je laten omzetten naar 3x25A. Dat kost eenmalig ruim € 200 (afhankelijk van je netbeheerder). Nieuwbouwhuizen hebben vaak al een aansluiting van 3x25A: die hoef je niet te laten verzwaren.

Kostenplaatje

  • Gemiddeld kost een kookplaat zo'n € 600.
  • Inductiekookplaten zijn te koop van € 200 tot € 2.400, afhankelijk van de grootte (het aantal kookzones), de functies, het merk enzovoort.
  • Een extra stroomdraad naar de keuken + extra groep(en) in de meterkast kost zo’n € 600, verzwaren van je aansluiting op het stroomnet naar 3x25A zo’n € 200.
  • In totaal kom je dan voor een gemiddelde inductie kookplaat + pannen op zo’n € 1.500.

Ben je aangesloten op het warmtenet maar kook je op gas? Dan kun je subsidie aanvragen. Voor de aanschaf en installatie van de kookvoorziening krijg je € 400. Dit geldt voor kookplaten die op of na 1 april 2022 zijn geplaatst. Eén van de voorwaarden is dat de gasmeter wordt weggehaald.

Veiligheid en gezondheid

Een keramische kookplaat is een goede keuze als je gevoelig bent voor elektromagnetische velden. Heb je een pacemaker, overleg dan met de pacemakertechnicus/cardioloog of je een inductie kookplaat mag nemen: zo’n plaat kan soms de instelling van je pacemaker veranderen.

Het is de hoogste tijd om gas te gaan besparen. Met kleine en grotere aanpassingen in je huis breng je makkelijk je gasverbruik omlaag. Energie besparen is altijd een goed idee. We helpen je er graag bij. Voor elke portemonnee hebben we persoonlijke bespaaradviezen. Bekijk onze tips, maak je eigen bespaarplan of vraag een gratis Energiescan aan.

Tips om energie te besparen tijdens het koken

  • Als het kookt, leg dan een deksel op de pan.
  • Gebruik geen te grote pannen en verwarm niet meer water dan je nodig hebt.
  • Doe het eten meteen in de pan met het koude water, dan warmt het al mee met het opwarmen van het water.
  • Gebruik geen te grote pannen en verwarm niet meer water dan je nodig hebt.
  • Neem liever een iets te grote pan dan een te kleine en zorg dat de warmte niet langs de pan heen gaat. Bij gas betekent dit dat de vlam ónder de pan moet zitten en bij keramisch dat de kookzone niet groter is dan de pan.
  • Een snelkookpan bespaart energie.
  • Haal de pan eerder van het vuur en laat hem nagaren in een warme (slaap)zak of bak volgens de hooikistmethode.
  • Is het water in de pan aan de kook? Neem liever een iets te grote pan dan een te kleine en zorg dat de warmte niet langs de pan heen gaat. Voor koken op gas betekent dit dat de pan midden op de vlam moet staan.

Afzuigkap

Er zijn afzuigkappen met en zonder motor. Welke type in jouw huis past, hangt af van je ventilatiesysteem. Heeft jouw huis een mechanisch ventilatiesysteem, koop dan een afzuigkap zónder motor. Tijdens het koken zorgt de motor van het ventilatiesysteem voor de luchtstroom door de afzuigkap.

  • Een afzuigkap gebruikt stroom, maar is belangrijk voor gezonde lucht in huis.
  • Was of vervang de filters regelmatig. De filters worden vet en raken verstopt, waardoor de afzuigkap minder goed werkt en je uiteindelijk zelfs brand kunt krijgen.
  • In veel oudere afzuigkappen zitten lampjes van 40 tot 80 watt.

Conclusie

Overweeg de overstap naar elektrisch koken om te besparen en bij te dragen aan een schonere toekomst. Of je nu elke dag een nieuw recept uitprobeert of gewoon weer die snelle pasta op tafel zet, grote kans dat je er een kooktoestel voor gebruikt.

Type kookplaat Gemiddeld verbruik Jaarlijkse kosten
Gasfornuis 37 m³ gas € 51 + €250 vaste kosten
Inductiekookplaat 175 kWh elektriciteit € 56
Keramische kookplaat 225 kWh elektriciteit € 72
Gietijzeren kookplaat 260 kWh elektriciteit € 83,2

labels: #Koken #Ei

Zie ook: