Een komkommer is niet de makkelijkste plant om te kweken, maar wel heel leuk om te proberen. Ze maakt mooie grote planten met weelderige bladeren en kleine gele bloempjes. En als het goed gaat kun je er veel van oogsten.

Komkommer versus Augurk

Komkommers en augurken zijn eigenlijk dezelfde planten: door kruisen en selecteren zijn augurken klein en hard en vooral geschikt voor de inmaak, en komkommers groter, zachter, sappiger en zachtfris van smaak.

Zaaien van Komkommers

Zaaien doe je van half april tot half mei. Komkommers kunnen geen vorst verdragen. Daarom zaai je ze niet te vroeg. Je zaait komkommer binnenshuis voor. Ze kunnen namelijk niet tegen kou, maar ook omdat bijvoorbeeld muizen de zaden erg lekker vinden. Bovendien kunnen komkommerzaden ook heel slecht tegen natte grond (de zaden kunnen dan makkelijk rotten voor ze kiemen).

Gebruik potgrond die je luchtiger maakt door er een kwart deel grof zand door te mengen (of gebruik kant-en-klare zaai- en stekgrond). Geef de zaaisels zoveel water dat de grond vochtig is, maar de grond mag zeker niet te nat blijven.

De Juiste Omstandigheden

Komkommers houden van veel warmte en kunnen slecht tegen regen en kou, daarom worden ze in Nederland vaak in een kas of platte bak geteeld. Als je die niet hebt kun je misschien iets bedenken en maken waardoor de planten toch wat meer warmte en minder regen krijgen. Je kunt ook overwegen de komkommer in een pot te telen; een pot kun je wat makkelijker verzetten (naar een warmer, zonniger, droger plekje, onder een afdakje als het regent, etc.). Bovendien is de pot, en de grond in een pot altijd warmer dan de volle grond.

Gebruik voor de teelt in een pot een diameter van minimaal 40 centimeter want komkommers zijn grote (slinger)planten. Om die reden hebben ze ook relatief veel voeding nodig. In een pot met potgrond zit voldoende voeding voor 8 weken, daarna zul je bij moeten gaan voeden zodat de planten kunnen blijven groeien en bloeien en komkommers maken. In de volle grond geef je 2 weken voor het uitplanten van de zaailingen voeding.

Klimmen of Kruipen

En dan is er nog een belangrijk keuze: een komkommerplant is een slingerplant. Je kunt haar laten kruipen of later klimmen. Laten klimmen is handig in een kas of in een kleine tuin want ze neemt dan weinig ruimte in en de planten kunnen makkelijker opdrogen na een regenbui. Laten kruipen is heel handig als je haar in een platte bak teelt of een afdakje voor haar maakt om haar tegen de regen te beschermen.

Als je meerdere komkommerplanten wilt planten, plant ze dan voor de kruipende teelt op 150 centimeter van elkaar en voor de klimmende teelt op ongeveer 60 centimeter van elkaar. Soms moet je de jonge planten wat helpen door de ranken de goede kant op te leiden of ze met een touwtje losjes aan het hekwerk vast te maken.

Verzorgingstips

Je kunt het verschil tussen een vrouwelijk bloempje (met minivruchtje erachter) en een mannelijk bloempje (zonder vruchtje) heel goed zien. En een algemene maar wel heel belangrijke verzorgingstip: geef bij droogte regelmatig water. Pluk niet te laat want dan wordt de komkommer dik en groeien de zaden in de komkommer. De komkommer wordt dan minder sappig en een beetje bitter. Eet geoogste komkommers van eigen tuin dezelfde dag of bewaar ze maximaal nog 2 of 3 dagen op een koele en donkere plaats.

Kies de Juiste Soort

Wil je komkommers buiten of in een pot gaan kweken? Kies de juiste soort komkommers. Er zijn verschillende soorten komkommers. Het belangrijkste verschil is of het ras voor buitenteelt of binnenteelt is. Bij sommige zadenenveloppen wordt dit vermeld op de verpakking. Mocht dit niet vermeld staan, zoek het dan even op. Dit is van essentieel belang voor een succesvolle oogst, vooral als je buiten gaat telen.

Bij rassen die bedoeld zijn voor buitenteelt, is de huid meestal niet helemaal glad. Er zitten kleine stekeltjes of pukkeltjes aan de buitenkant. Deze stekeltjes zijn nodig om de vruchten te beschermen tegen de hardere weersomstandigheden van buiten. Komkommers die binnen gekweekt worden, hebben dit niet nodig, waardoor ze een mooie, gladde huid hebben. Komkommers die je bij de supermarkt vindt, worden in een kas gekweekt.

Laat het minder mooie uiterlijk je niet afschrikken. Buitenteelt komkommers smaken net zo goed of zelfs beter dan kas komkommers. Rassen die bij mij buiten altijd goed hebben gedaan, zijn Marketmore, Tanja en Chinese slangen. Snackkomkommers doen het trouwens bijna allemaal wel goed buiten. Het zijn planten die veel komkommers geven.

Timing van het Zaaien

Vanaf april kun je komkommers binnen voorzaaien. Begin niet eerder dan april, want de planten groeien best snel, en pas half mei mogen ze naar buiten. Vanaf half mei kun je komkommers ook direct buiten zaaien. Zelf geef ik de voorkeur om dit binnen te doen, aangezien het kiemen sneller gaat. Komkommers kiemen vanaf een temperatuur van 18 graden.

Zaai de komkommers meteen in een P9- potje (potje van 9 cm bij 9 cm), met potgrond erin. Komkommers groeien snel en vragen om veel voeding. Komkommers mogen in principe half mei al buiten uitgeplant worden. Persoonlijk wacht ik totdat het iets warmer is (rond 20 graden). De groei wordt dan niet geremd door de kou, en ze groeien daarna sneller. Vergeet niet om je komkommers eerst af te harden voordat je de planten buiten gaat uitplanten. Zelf zaai ik eind mei ook weer een aantal planten, aangezien de planten die in april gezaaid zijn, nog waarschijnlijk een maand of twee nog komkommers zullen geven. Als de planten van april het hebben opgegeven, vervang ik ze met de planten die ik heb gezaaid in mei.

Verzorging van Komkommerplanten

Komkommers hebben veel warmte nodig, en staan het liefst op een zonnige plek. Komkommers kun je het beste laten leiden naar boven. Je kunt een hekwerk gebruiken, drie lange bamboestokken aan elkaar knopen, of door middel van een draad de plant naar boven leiden. De laatste jaren gebruik ik de plant yoyo van Growbuddy hiervoor. Met de yoyo kun je de lengte van de draad verstellen.

Je kunt komkommers zowel in een grote pot als in de volle grond kweken. Snackkomkommers doen het heel goed in een pot. Bij grotere komkommers valt de oogst wat tegen in een pot. Komkommers hebben veel voeding en water nodig. Geef je komkommers elke twee weken moestuinmest. Zorg dat de grond niet uitdroogt. Bij een tekort aan water, gaan komkommers bitter smaken.

Goede Combinatieteelt

Goede combinatieplanten bij komkommers zijn bonen, koriander, dille, Oost-Indische kers en goudsbloemen. Plant komkommers niet in de buurt van koolsoorten en aardappelen. Koolsoorten en aardappelen vragen om veel voeding en water. Komkommers ook, hierdoor gaan ze met elkaar concurreren voor voedingsstoffen en vocht.

Ziekten en Plagen

Komkommers zijn gevoelig voor meeldauw. Meeldauw treedt vaak op als het vochtig en warm is. Het begint met een paar witte, ronde vlekjes op het blad. Het vlekje groeit door totdat het hele blad wit kleurt. Zie je meeldauw, snoei dan de bladeren zo snel mogelijk af van je plant, en gooi de bladeren weg in de GFT-bak. Doe dit niet op de composthoop. Desinfecteer je snoeischaar en was je handen voordat je andere planten gaat aanraken. Ik was mijn snoeischaar met een sponsje met zeep en heet water.

Voorkomen is natuurlijk beter dan genezen. Om eerlijk te zijn, is het mij nog niet gelukt om meeldauw helemaal te voorkomen. De plant twee keer per week besproeien met een mengsel van 40% melk en 60% water helpt wat, maar is niet helemaal de oplossing. Het mengsel van melk en water sproei je op de plant op een zonnige dag. Verder is het goed om te zorgen dat de komkommers niet te nat blijven. Leid ze naar boven zodat de bladeren niet continu vochtig blijven. Plant de planten niet te dicht bij elkaar, en geef water aan de voet van de plant en niet op de bladeren.

Komkommers Oogsten

Blijf je komkommers oogsten. Laat de komkommers niet te lang aan de plant staan. Als komkommers ouder worden, rijpen de zaden af en wordt de komkommer bitter. De komkommer wordt niet meer lekker, maar het ergste is dat de plant ook stopt met het produceren van komkommers. De plant heeft namelijk zijn functie vervuld; rijpe zaden maken die voor nakomelingen zorgen voldaan. Dus blijf ze oogsten.

Komkommers zijn een favoriet onder mijn familie. Mijn kinderen kunnen zeker een halve tot een hele komkommer zo uit de plant eten. Het is een veelzijdige groente die wel in elke salade gaat. Een versgeplukte komkommer is zoeter dan wat je in de supermarkt koopt.

Extra Tips

  • Komkommers zaai je vrijwel altijd voor in een pot, om na een aantal weken te planten.
  • Zaai voor in de maand april en zet de potten op een warme, het liefst lichte plek neer.
  • Komkommerzaden kiemen het beste bij een temperatuur van 20 tot 22 graden.
  • Buiten planten doe je halverwege mei, wanneer de kans op nachtvorst zeer klein is.
  • In een kas kun je al eerder beginnen met planten, omdat de kans op nachtvorst dan wat kleiner is.
  • Komkommers houden van veel licht en warmte, dus zet ze op een beschutte, zonnige plek in je moestuin.
  • Houd je daarnaast aan de principes van vruchtwisseling.
  • Komkommers hebben een rijk bemeste grond nodig, met een hoog organisch stof gehalte.

Water geven

Komkommers hebben veel water nodig, dus geef ze voldoende gedurende de hele teelt. Een tip om het water geven wat makkelijker te maken: graaf een planten pot met gaten in naast de plant, en giet deze pot vol.

Komkommers Snoeien

In een kas teel je komkommers het liefst langs een draad. Dit is meestal een touw dat je aan de bovenzijde van de kas vastmaakt. Het touw draai je vervolgens één of twee keer per week om de plant. Zorg ervoor dat het touw bij elke twee bladoksels één keer om de plant heen gaat, anders kan de plant alsnog langs het touw naar beneden zakken.

Komkommers moet je net als tomaten en paprika’s snoeien. Vanuit de hoofdstengel ontstaan bij elke bladoksel zijscheuten. Deze zijscheuten verwijder je in het begin allemaal, tot de plant circa 50 cm groot is. Hierna verwijder je een deel van de zijscheuten, na het eerste blad van de zijscheut. Hier kunnen nog vruchten aan ontstaan, en het geeft de plant extra bladoppervlak (fotosynthese) om voldoende vruchten aan te maken.

Indien mogelijk verwijder je de mannelijke bloemen. Aan vrouwelijke bloemen zit namelijk het vruchtbeginsel, waar je een minikomkommertje in kunt herkennen. Het vruchtbeginsel kan vervolgens zonder bestuiving uitgroeien tot een komkommer. Bestoven vruchten herken je aan harde zaden in de vrucht. Deze planten snoei je niet, maar laat je ranken over open stukken. Begeleid de ranken indien nodig.

Bescherming

Buiten zijn de planten gevoeliger voor ziekten en plagen dan in een kas of tunnel. De meest voorkomende ziekten en plagen zijn meeldauw en spint. Zorg ervoor dat de planten voldoende voeding en water hebben en giet geen water direct op de stengel.

Oogsten en bewaren

Het is belangrijk om komkommers regelmatig te oogsten. Bij warm weer het liefst dagelijks, net als bij courgettes. Je oogst komkommers door het steeltje door te snijden of te knippen met een mesje of een snoeischaar. De ideale bewaartemperatuur van komkommers is 13 graden. Bewaar ze dus liever niet in de koelkast!

Rassen

Enkele rassen om te overwegen:

  • Snack-komkommer 'Kaikura F1' levert smakelijke, knapperige komkommers.
  • Komkommer 'Telegraph improved' is een oud Engels ras.
  • Komkommer ‘Marketmore’ is een stekelig ras.

Tabel: Komkommer Verzorging Samengevat

Aspect Details
Zaaien Half april tot half mei, binnenshuis voorzaaien
Uitplanten Half mei, na de vorst
Standplaats Zonnig, beschut
Water Regelmatig, vooral bij droogte
Voeding Om de 2 weken moestuinmest
Oogsten Regelmatig, niet te laat

Met komkommer is ideaal om door een salade te doen, maar je kan er ook diverse andere gerechten mee maken. Voor vragen over ons aanbod of over de teelt van komkommers kun je terecht bij onze klantenservice.

labels:

Zie ook: