Atjar Ketimoen, of Acar Ketimun (Indonesische ingelegde zoetzure komkommer) is een makkelijk te maken friszuur Indonesisch bijgerecht van komkommer, sjalot, peper, zout, azijn en suiker. Gesneden stukjes komkommer (ketimoen) in zuur: heerlijk bij Indische vleesgerechten als ajam smoor en babi pangang. Een acar is snel te maken en goed voor te bereiden. Hoe langer hij staat, hoe lekkerder die wordt.

De frisse zoetzure smaak van Atjar Ketimoen past perfect bij pittige en vettige Indonesische vis, vlees en groentegerechten. Het is een soort zoet-zure komkommersalade en de perfecte tegenhanger voor pittige en zeer kruidige gerechten. Tevens is het ook goed voor de spijsvertering. Mijn favoriete gerechten om dit zoetzuur met komkommer bij te serveren zijn dan ook vaak pittige gerechten uit Indonesië of Aziatische keukens.

De Geschiedenis van Atjar Ketimoen

Het in zuur inleggen van groenten om hun houdbaarheid te verlengen bestaat al eeuwen. Het is ontstaan in India - en heette daar achaar - rond 2400 v.Chr. en via de overdracht van het hindoeïsme en het boeddhisme verspreidde het zich door Zuidoost-Azië. Brunei, Indonesië, Maleisië, de Filippijnen en Singapore hebben allemaal hun eigen soort atjar. In Zuidoost-Azië worden atjar-variaties meestal gemaakt van groenten zoals komkommer, wortelen, kool, sjalot en Thaise bird's eye peper (cabe rawit), die in azijn worden ingelegd.

In Indonesië worden soms Kaffir-limoenblaadjes toegevoegd voor een citrus aroma. Atjar wordt meestal geserveerd als bijgerecht naast vleesgerechten zoals gebakken vis (Ikan Bali), curry's zoals Rendang en Gulai Kambing, en satés zoals Saté Ajam. Net als de augurken die we kennen in de VS en Europa, is de zure smaak van atjar bedoeld om een maaltijd op te frissen. Atjar is ook een goede aanvulling op vette gerechten omdat de zoetzure smaak het vet neutraliseert.

Waarom Zelf Atjar Ketimoen Maken?

Atjar is in veel Nederlandse supermarkten te koop, maar zelf vers maken is natuurlijk lekkerder. Bovendien bevat verse atjar ketimoen minder zout en suiker waardoor het gezonder is. Het mooie aan deze atjar ketimoen is dat het weinig tijd kost om voor te bereiden en je het van perfect van te voren kunt klaarmaken. Na een dag in de koelkast zijn de zure, zoute en zoete smaken opgenomen in de groenten, waardoor deze atjar ketimoen nog lekkerder is. Het atjar ketimoen recept dat ik in mijn Indonesische kookworkshops gebruik, is eenvoudig en thuis gemakkelijk en snel te maken.

Ik gebruik alleen komkommer, maar je kunt natuurlijk ook andere groenten gebruiken zoals kool, wortel, paprika etc. Het bereiden van dit gerecht duurt slechts enkele minuten. Ik raadt je aan om de ingrediënten in een glazen (weck)pot te doen, zodat je de pot flink kunt schudden om de ingrediënten goed te mengen. Na het mengen van de ingrediënten moet deze atjar ketimoen minimaal een uur in de koelkast worden bewaard. Als bijgerecht is het onderstaande recept geschikt voor 4 personen.

Recept: Atjar Ketimoen (Indonesische ingelegde zoetzure komkommer)

Door: David - Amsterdam Cooking Workshops
Voor: 4 personen
Type: Indonesisch Bijgerecht

Ingrediënten:

  • 1 komkommer
  • 1 kleine sjalot, gehalveerd en in dunne ringetjes gesneden
  • 1 (Spaanse) peper, gehalveerd en in dunne ringetjes gesneden
  • 10 eetlepels witte wijn azijn
  • 3 limoenblaadjes (djeroek poeroet)
  • 1 eetlepel witte suiker
  • Vers gemalen peper en zout naar smaak

Bereidingswijze:

  1. Verhit de azijn in een pannetje totdat het bijna kookt. Zet het vuur lager zodra de azijn kookt en voeg de suiker en limoenblaadjes toe. Roer af en toe en laat de suiker oplossen. Haal het mengsel van het vuur en laat iets afkoelen.
  2. Halveer de sjalot en rode peper (verwijder zaadlijsten) en snij in dunne ringetjes.
  3. Gebruik een kaasschaaf om de komkommer in dunne plakjes te schaven.
  4. Meng alle ingrediënten in een kom of pot en voeg peper en zout toe.
  5. Voeg ook het azijn-suiker-mengsel toe en laat afkoelen.
  6. Zet minimaal een uur in de ijskast.

Deze makkelijke atjar ketimoen blijft 5 dagen goed in de koelkast. Liever langer bewaren? Vul dan de pot tot aan de deksel met een mengsel van witte wijn azijn, suiker en water, en je kunt deze atjar ketimoen 3 weken in de koelkast bewaren.

Variaties en Tips

Ik hou wel van een beetje zoet-zuur bij mijn gerechten! Met name bij pittige gerechten is een zoet-zure bite een heerlijke smaakmaker. Dus ik deel dan ook het basisrecept voor zelf zoetzuur met komkommer maken. In principe zou je atjar daags van tevoren kunnen maken en gewoonweg kunnen laten wecken in potten. Een beetje zoals bij het fermenteren van groenten of het maken van pickles en kimchi.

  • Voeg eventueel een rode peper toe aan de marinade.
  • Stop de marinade in een klein steelpannetje en voeg tevens 2 kruidnagels en 1 blaadje laurier toe. Breng aan de kook en laat daarna direct afkoelen.

Duurzaamheid van Atjar Ketimoen

Duurzaam is dit bijgerecht beslist ook, want door het inleggen kun je de komkommer wéken in de koelkast bewaren. Bij het kiezen van de duurzaamste komkommer in de supermarkt zijn er een paar dingen om rekening mee te houden. Komkommers zijn op zich al een duurzame keuze, vooral omdat ze vaak lokaal worden geteeld en weinig energie verbruiken bij de productie.

Vaak vind je Nederlandse komkommers in de schappen, wat de milieubelasting door transport minimaliseert. Hoewel het plastic om de biologische komkommer misschien onnodig lijkt, is het belangrijk te weten dat de teelt van biologische komkommers vaak minder belastend is voor het milieu. Minder gebruik van pesticiden en kunstmest zorgt voor een gezondere bodem en biodiversiteit. Daarom is de biologische komkommer, ondanks de plastic verpakking, meestal de duurzamere keuze.

Selamat Makan!

labels:

Zie ook: