De komkommer is een van de meest gegeten groenten in Nederland. Het is lekker in salades en als snack en zelfs kinderen eten het graag. Een komkommer bevat heel veel water, waardoor het ook nog eens dorstlessend werkt. Komkommer kweken uit zaad is ook nog eens makkelijk.

Al een paar jaar kweek ik mijn eigen komkommers. Gewoon in pot in mijn achtertuintje. Want komkommer kun je laten kruipen, maar ook laten klimmen. Handig als je wat minder ruimte hebt.

Zaaien en Voorbereiding

Komkommer zaai je voor van begin april tot begin mei of meteen in de volle grond (of pot) van half mei tot begin juni. Zelf zaai ik ze altijd voor. Je kunt voorzaaien in zaai- en stekgrond, maar ook in bijvoorbeeld kokospotgrond. Ik stop zelf meerdere zaden (meestal 3) in 1 potje van 9 cm. Zo weet ik zeker dat er altijd eentje opkomt en bespaar ik ruimte.

Zet het potje weg op een warme plek (minimaal 20 graden). Tot de opkomst is licht nog niet belangrijk. Na ongeveer 10 dagen komen de zaden op. Dan zet je ze zo licht mogelijk. Bijvoorbeeld voor een raam.

Als de zaailingen naast de twee kiemblaadjes ook twee echte blaadjes hebben, kun je ze elk in hun eigen potje van 9-11 cm zetten (verspenen). Hiervoor gebruik ik (biologische) potgrond, want daar zit voeding in en zo kunnen de plantjes lekker gaan groeien. Tot half mei laat je de komkommerplantjes binnen staan.

Richting half mei ga je de plantjes langzaam laten wennen aan de buitenlucht (afharden). Je zet ze eerst in de middag een paar uurtjes buiten en dan haal je ze weer naar binnen. Elke dag zet je ze iets langer buiten, totdat je ze na een paar dagen ook ‘s nachts buiten laat staan. Als de plantjes zijn afgehard, is het tijd om ze op hun definitieve plek te zetten.

Zorg ervoor dat je een zonnige plek uitkiest, want komkommers houden van warmte en zon. In de volle grond zorg je dat er lekker veel compost in de bodem zit en voeg je meteen na het uitplanten biologische mestkorrels toe. Kweek je in pot? Kies dan een pot met gaten in de bodem, met een diameter van minimaal 30 cm. Vul dan ¾ van de pot met potgrond en ¼ met compost. In pot of bak hoef je niet meteen te bemesten want in de potgrond zit voeding. Zodra de plant gaat groeien, mest je hem bij.

Water Geven: De Basis

Het zijn planten die veel water nodig hebben, dus voorkom dat de grond heel droog wordt en uitdroogt. Geef dus zeker in de zomermaanden veel water aan deze plant. Groeien ze in een pot, giet het water dan op de schaal die onder de pot (met gaten) staat.

Komkommers hebben ruimschoots voeding en water nodig. Komkommers bestaan voor een groot deel uit water en ze hebben dan ook veel water nodig. Een goede optie is om de grond te mulchen.

In een kas, is het belangrijk dat je komkommerplanten regelmatig water geeft. Verhoog de luchtvochtigheid in je kas bijvoorbeeld door op warme dagen in de ochtend water te sproeien over de grond van de kas. De damp creëert de rest van de dag een vochtige omgeving voor je planten. Of zet je tuinslang of plantenspuit op een fijne en besproei je komkommerplanten.

Zaailingen en jonge planten geef je uiteraard matig water (omdat ze nog niet zoveel nodig hebben en om wortelgroei te stimuleren) maar vanaf het moment dat de planten een flinke groeispurt maken (en dat is vaak ook het moment dat de eerste komkommers in de planten gaan groeien) geven we meer water. Volwassen komkommerplanten zijn dorstig en krijgen hier in de kas in de zomer ongeveer elke 3 dagen een gieter water per plant (uiteraard afhankelijk van de grond, het weer, etc.).

Een bekend tuingezegde is “Een komkommer giet je groot, een meloen giet je dood” (hetgeen uiteraard betekent dat een komkommerplant veel water nodig heeft en een meloenplant juist veel minder).

Tips voor het water geven

  • Regelmatig water geven: Zorg ervoor dat de grond altijd licht vochtig is, vooral tijdens warme periodes.
  • Vermijd droogte: Voorkom dat de grond volledig uitdroogt.
  • Mulchen: Gebruik een mulchlaag om de bodemverdamping te verminderen.
  • Water op de schaal: Bij potten, giet het water op de schaal onder de pot.
  • Luchtvochtigheid in de kas: Verhoog de luchtvochtigheid door 's ochtends water over de grond te sproeien.

Verdere Verzorging

Als je jouw komkommer in pot of bak hebt staan, zorg dan voor iets waar hij tegenop kan klimmen zoals een bamboestok of een klimrek. Heeft jouw plantje al heel snel bloemetjes (als hij nog klein is), haal deze er dan uit, dan kan de plant zijn energie eerst steken in de groei. Zo’n klein plantje raakt uitgeput als hij grote vruchten moet dragen.

Komkommers hebben ook veel voeding nodig. In iedere oksel van de plant verschijnt namelijk een komkommer. Als je de eerste komkommers ziet verschijnen, geef de plant dan wat extra voeding.

Wanneer je komkommerplanten beginnen te bloeien, kun je ze voeden met een biologische meststof met een hoog kaliumgehalte, zoals vloeibare tomatenvoeding, eierschalen of bananenschillen.

Als je de komkommerplant wilt laten klimmen, kun je hoofdstengel het beste langs een stevige steun leiden, zoals een (bamboe)stok, draad, touw of een trellis. Bind de plant vast aan de steun als dat nodig is. Verder kun je variëteiten met lange, kruipende scheuten met een trellis, gaas of andere steunconstructie laten klimmen. Wil je jouw komkommerplant liever laten woekeren? Plant ze dan 90 cm uit elkaar om ze meer ruimte te geven.

Om ervoor te zorgen dat je plant een grote oogst oplevert, kun je een paar dingen doen. Ten eerste kun je de groeiende toppen van de plant nijpen. Dit houdt in dat je, zodra een stengel een bepaalde lengte bereikt, je de top afknijpt. Zo stimuleer je de groei van zijscheuten met als resultaat een grotere plant en meer vruchten. Wanneer je hoofdstengel het einde van de steun bereikt, kun je deze nijpen. Nijp de top van elke bloeiende zijscheut wanneer zich vruchten beginnen te ontwikkelen aan die scheut. Laat steeds twee bladeren over na elke vrucht.

Er wordt vaak een systeem aangeraden om te snoeien zoals: ’top de plantjes na het vierde blad, houd vier hoofdranken aan aan en snoei de rest weg’. Het klinkt heel handig maar soms heb je weinig tijd en ben je het systeem kwijt of groeit de plant nu eenmaal anders dan verwacht.

Voor de teelt in de volle grond is wel een mooie zomer nodig, en natuurlijk een redelijk zonnig en warm plekje. Dek de grond waar de komkommer komt een week of 3 van tevoren af met plastic zodat de grond alvast wat kan opwarmen.

Heel handig is ook “broeimest”: graaf een flink gat, stort dat vol met stalmest met stro, doe de grond daar weer bovenop. Het voordeel hiervan is dat de stalmest met stro gaat composteren en dat geeft veel bodemwarmte.

Tips voor een goede oogst

  • Klimhulp: Zorg voor een klimrek of steun.
  • Bloemen verwijderen: Haal vroege bloemetjes weg om de groei te bevorderen.
  • Voeding: Geef extra voeding bij de eerste komkommers.
  • Toppen nijpen: Knijp de toppen om de groei van zijscheuten te stimuleren.
  • Snoeien: Verwijder scheuten die buiten het rek groeien.

Oogsten en Bewaren

Komkommers oogst je het beste als ze rond de 15 cm lang zijn. Hoe langer je ze laat hangen, hoe minder lekker en bitterder ze worden. Je knipt of snijd ze gewoon af.

Ongeveer 12 weken na het zaaien, halverwege de zomer, kun je beginnen met het oogsten van komkommers. Hoe meer komkommers je plukt, hoe meer vruchten de plant aanmaakt.

De beste tijd van de dag om komkommers te oogsten is in de ochtend, wanneer het lekker koel is. De lengte van de vruchten varieert per ras. Kijk op de verpakking van de komkommerzaadjes hoe groot de variëteit die je hebt moet worden. Zo weet je precies wanneer je kunt oogsten.

Voorkom de bittere smaak bij komkommers door ze op tijd te oogsten en ze niet te groot te laten worden. De snackkomkommers kun je ze het beste oogsten als ze ca.

Pluk de komkommers wanneer je ze wilt gebruiken. Tip! Laat de komkommer niet té groot worden, want dan zijn ook de zaden groter en steviger. De komkommers die je uit de winkel eet, zijn eigenlijk altijd onrijpe komkommers.

Komkommers kun je het beste vers oogsten en meteen gebruiken of opeten. Je kunt ze voor een paar dagen bewaren in de koelkast of andere koele plaats.

Tips voor oogsten en bewaren

  • Oogst op tijd: Oogst komkommers rond de 15 cm lang.
  • Regelmatig plukken: Pluk regelmatig om de vruchtvorming te bevorderen.
  • Ochtend oogst: Oogst bij voorkeur in de ochtend.
  • Vers bewaren: Bewaar komkommers in de koelkast voor enkele dagen.

Ziekten en Plagen

Heb je net je komkommers helemaal opgekweekt en zijn ze ineens aangegeten of helemaal verdwenen? Ja helaas zijn de komkommers af en toe ook de sjaak, ze kunnen dan ineens opgegeten worden door de slakken. Balen is dat dan he? Raap iedere avond in het donker met een lampje op je hoofd alle slakken die je kunt vinden en zet ze 500 meter verderop. Ook kan kopergaas werken om rondom je plantjes te zetten om ze op een afstand te houden.

Komkommerplanten kunnen last krijgen van verschillende virussen, schimmels en plagen. Bladluizen verspreiden het komkommermozaïekvirus. Je kunt dit virus makkelijk herkennen: de bladeren ontwikkelen namelijk een opvallend, geel mozaïekpatroon. Door deze ziekte groeit en bloeit de komkommerplant minder goed en ook kunnen er problemen optreden bij de ontwikkeling van vruchten. Helaas is er geen manier om deze ziekte tegen te gaan. Als je plant hier last van heeft, kun je hem het beste zo snel mogelijk weghalen bij andere komkommerplanten en vernietigen.

Als je poederachtige, witte vlekken ziet op de bladeren van je komkommerplant, heb je waarschijnlijk te maken met echte meeldauw. Deze schimmel zorgt ervoor dat de bladeren stoppen met groeien en verschrompelen. Vaak wordt echte meeldauw veroorzaakt doordat de plant te weinig water heeft gehad.

Komkommers uit kas kunnen ook ten prooi vallen aan witte vliegen. Deze kleine witte insecten zuigen sap uit de plant en scheiden honingdauw uit. Bij warmer weer kunnen kaskomkommers last krijgen van spint. Je kunt spint op verschillende biologische manieren bestrijden, zoals we uitleggen in dit artikel over spint bestrijden.

Bescherm zaailingen tegen slakken. Ook als je plant op een ander moment in zijn groei blad verliest, is het goed om te kijken of je sporen van slakken in de buurt ziet.

Veelvoorkomende problemen en oplossingen

  • Slakken: Raap slakken 's avonds of gebruik kopergaas.
  • Komkommermozaïekvirus: Verwijder en vernietig aangetaste planten.
  • Echte meeldauw: Verwijder aangetaste bladeren en zorg voor voldoende water.
  • Witte vliegen: Bestrijd met biologische methoden.
  • Spint: Bestrijd met biologische methoden.

Komkommerrassen

Er zijn een paar dingen waar je rekening mee moet houden wanneer je komkommerzaden of komkommerplanten gaat kopen.

Tip 1: Let erop dat je de juiste soort komkommer koopt voor jouw tuin.

Tip 2: Verder kun je letten op de groeiwijze van de plant (struikachtig of eerder woekerend) en de soort vruchten die je wilt kweken.

Tip 3: Als je een komkommerplant koopt, doe dit dan in de lente en plant hem uit eind mei of begin juni.

Ben je enthousiast geworden over komkommerplanten en wil je er één (of meer) voor je eigen tuin?

  • ‘F1 Bella’ is een soort met uitsluitend vrouwelijke bloemen, die lange vruchten van zo’n 35 cm aanmaakt.
  • ‘F1 Delistar’ is een ongewone variëteit met een dunne, bleekgroene, doorzichtige schil.
  • ‘F1 Burpless Tasty Green’ is een populaire, makkelijk te kweken buitenkomkommer die je zowel buiten als in een kas kan kweken.
  • F1 ‘Swing’ is een variant met uitsluitend vrouwelijke bloemen die je zowel in een kas als buiten kunt kweken.
  • ‘La Diva’ is ook een soort met alleen vrouwelijke bloemen die je zowel in een kas als buiten kunt planten.
  • ‘Wautoma’ zorgt voor een uitbundige oogst.

Populaire komkommerrassen

Ras Kenmerken Geschikt voor
F1 Bella Lange vruchten, uitsluitend vrouwelijke bloemen Kas of volle grond
F1 Delistar Dunne, bleekgroene schil Kas of volle grond
F1 Burpless Tasty Green Makkelijk te kweken Buiten of kas
F1 Swing Uitsluitend vrouwelijke bloemen Kas of buiten
La Diva Alleen vrouwelijke bloemen Kas of buiten
Wautoma Uitbundige oogst Kas of buiten

labels:

Zie ook: