Koolrabi: Een Veelzijdige Knolgroente

Koolrabi, ook wel bekend als knolraap of knol-kool, is een groente die tot de koolfamilie behoort. Het is de knolvormige, verdikte stengel van een koolplant. Anders dan koolraap groeit koolrabi boven de grond. Het is dus niet de wortel die je eet.

Deze groente staat bekend om zijn unieke uiterlijk en milde, sappige smaak. Het heeft een karakteristieke knolvormige structuur die lijkt op een bolvormige knol met bladeren die rechtstreeks uit de knol groeien. Het uiterlijk kan variëren van lichtgroen tot paars of wit. Onder de schil zijn beide variëteiten wit-geel van kleur. Het binnenste van de koolrabi is sappig en heeft een milde, licht zoete smaak die lijkt op een combinatie van kool en radijs.

De koolrabi is hoogstwaarschijnlijk ontstaan uit een kruising tussen een wilde kool en een wilde biet. Vandaar ook de naam ‘koolrabi’. De koolrabi vindt zijn oorsprong in Noord-Europa. Koolrabi’s worden met name in Duitsland veel geteeld.

Koolrabi Kopen en Bewaren

Bij aankoop zitten er vaak nog vrij lange stelen met soms bladeren aan de knol. De bladeren moeten er fris uitzien. De knol zelf moet stevig aanvoelen. De kleine, jonge knollen zijn zachter, sappiger en minder vezelig dan de grote. De knol ziet er misschien dan wel stevig en robuust uit, maar het voornaamste gevaar als je koolrabi wilt bewaren is uitdroging.

Je kunt koolrabi na aankoop het beste in de koelkast bewaren. Op een koele plaats is koolrabi enkele weken houdbaar. Aangesneden koolrabi is (verpakt in vershoudfolie of aluminiumfolie) nog enkele dagen in de koelkast te bewaren. Wil je het langer bewaren, dan kun je koolrabi invriezen. Beter kun je het even schillen, schoonmaken en snijden, vervolgens kort blancheren (3-4 minuten is goed genoeg) en dan direct invriezen. Zo blijft het minstens zes maanden goed in de vriezer.

Teelt en Seizoen

Koolrabi is een typische seizoensgroente, die in de vroege zomer (de maanden rondom juni) de hoogste aanvoer kent. Je kunt het zowel rauw als gekookt eten. Koolrabi is, in tegenstelling tot veel andere knollen, een echte lentegroente. De aanvoer vanuit Nederland ligt van mei tot en met oktober in de winkel. Van Januari tot April worden ze geïmporteerd uit Israël en Italië.

Koolrabi kun je op elke grond telen, mits deze goed doorlatend is. Heb je een balkon of tuin op het noorden? Dat is de perfecte spot om een koolrabi te verbouwen. Het is het gemakkelijkst om te kiezen voor de herfstteelt, dan zaai je de koolrabi midden/eind juni. Tijdens deze teelt kan de koolrabi namelijk gewoon buiten groeien, dus dan heb je geen kas nodig. In de zomerteelt kun je beter binnen zaaien, of onder koud glas.

Koolrabi Smaak en Bereiding

Zowel de knol als de bladeren van koolrabi zijn eetbaar. De knol heeft een mildere smaak dan de bladeren en wordt vaak rauw gegeten, gesneden in salades of in dunne plakjes als snack. De bladeren kunnen worden gekookt en gegeten als een groene groente, vergelijkbaar met boerenkool of spinazie.

Koolrabi kan zowel rauw als gekookt gegeten worden. Rauwe koolrabi smaakt selderij-achtig. Rauw is de groente lekker als rauwkost of door een salade. De smaak is fris, ietwat scherp en kruidig en heeft wel wat weg van radijs. Gekookt lijkt de smaak op die van bloemkool, maar net wat pittiger. Gegaard kan de koolrabi als vervanging dienen voor knolgroenten zoals wortels, pastinaken en knolselderij.

Koolrabi wordt misschien niet meer heel veel gebruikt in Nederlandse keukens, maar het is een heerlijke aanvulling in een gerecht. Er zit een flinke bite in en het smaakt een beetje naar radijs.

Hoe Koolrabi te Bereiden

Koolrabi is eigenlijk zo klaargemaakt. Snijd eerst de bladeren en bladstelen weg. Haal ook een dun schijfje van de boven- en onderkant weg, al was het maar zodat de knol beter op je snijplank blijft liggen. Vervolgens kun je de knol schillen. Dat is niet altijd nodig, maar omdat het moeilijk te zien is of je de schil kunt eten of dat-ie al wat ouder en taai is, kun je beter op veilig spelen. Het schillen kan gewoon met een dunschiller, of met een mes, zoals je een aardappel zou schillen. Let op: soms zitten er onder de schil nog wat vezelige stukken, vooral aan de onderkant. Na het schillen en schoonmaken kun je de koolrabi snijden zoals je wilt. Als je het in blokjes wilt krijgen gaat dat het beste door de knol eerst in plakken te snijden.

De koolrabi is geschikt voor een hele hoop bereidingen:

  • In lange linten: Schaaf met een dunschiller de koolrabi in de lengte in lange plakken.
  • In zuur: Snijd de koolrabi in kleine blokjes en pak een gesteriliseerde glazen pot. Doe er een mengsel in van azijn, suiker en zout en leg hier de koolrabiblokjes in.
  • Julienne: Schaaf met een julienneschiller de koolrabi of snijd 'm in kleine luciferstaafjes.

Kooktijden van Koolrabi

  • Koken: 10-13 minuten
  • Magnetron: 3-4 minuten
  • Smoren/stoven: ca. 20 minuten

Voedingswaarde van Koolrabi

Enkel calorieën telt koolrabi nauwelijks, maar verder is het een goede bron van onder meer voedingsvezel, magnesium, calcium en vitamine C. Ook is het een uitstekende bron van kalium. Koolrabi is zeer rijk aan vitamine C. Volgens onderzoek werkt de koolrabi tegen ontstekingen en diabetes.

De koolrabi is een goede bron van kalium en is rijk aan vitamine C, folaat (vitamine B11) en vezels. Het mineraal kalium is in je lichaam betrokken bij de regulatie van je bloeddruk en is belangrijk voor de normale werking van je spieren en zenuwen.

Vitamine C en folaat gaan allebei gemakkelijk verloren tijdens het koken. Om zo veel mogelijk van deze vitamines te behouden, zijn roerbakken en stomen betere bereidingsmethoden.

Recepten met Koolrabi

Koolrabi is een tamelijk veelzijdige groente, die je op een aantal verschillende manieren kunt bereiden. Je kunt het koken, er soep van maken, het in de oven klaarmaken, bakken, roerbakken, of rauw in salades verwerken. Gebruik weinig water met een snufje zout. Het smakelijkste is om met het koken op een beetgaar resultaat te mikken. Na het koken afgieten en gewoon zo opdienen, met een snufje nootmuskaat. Of met een bechamelsaus of lichte kaassaus.

Hieronder volgen enkele voorbeeldrecepten om je op weg te helpen:

Recept 1: Koolrabistamppot

Hoofdgerecht voor vier personen. Neem 400 g koolrabi, 900 g aardappelen, 150 ml melk en een klontje boter. Snijd en kook de aardappelen en koolrabi en maak er met de melk en boter puree van. Afkruiden met wat zout en nootmuskaat en serveren met bijvoorbeeld rookworst. Tip: de stamppot is zo al lekker, maar voor wat meer variatie en kleur kun je er ook nog enkele gekookte wortels aan toevoegen en meestampen. De smaak van wortel gaat namelijk goed samen met die van koolrabi.

Recept 2: Koolrabicrèmesoep

Voor- of lunchgerecht voor vier personen. Snipper een ui en fruit die zachtjes glazig in wat olijfolie of boter. Neem 600 gram koolrabi in blokjes en enkele aardappels in blokjes en doe ze bij de ui. Voeg 1 liter kippen- of groentebouillon toe en breng het geheel aan de kook. Laat dit zachtjes 20 minuten pruttelen of totdat de groente zacht is. Pureer met een staafmixer. Kruid af met wat zwarte peper en eventueel zout. Voeg 100 ml room toe en dien direct op.

Recept 3: Ovenschotel met Koolrabi

Hoofdgerecht voor vier personen. Bereid de stamppot van recept 1. Meng er 200 gram hamblokjes door en zorg dat de stamppot goed smeuïg is. Verwarm intussen de oven op 200 graden en vet een ovenschaal in. Doe de stamppot in de ovenschaal en bedek het met een laagje geraspte oude kaas (ongeveer 150 gram).

Recept 4: Geroosterde Koolrabi

Bijgerecht voor vier personen. Schil drie grote of vier kleine koolrabi’s (ongeveer 500 gram) en snijd ze in grove stukken. Kook ze in 6-7 minuten half gaar in water met wat zout. Verwarm intussen de oven voor op 200 graden. Doe de stukken koolrabi in de ovenschaal, overgiet ze rijkelijk met olijfolie en hussel ze even door. Doe er nog een snufje grof zeezout over en schuif ze in de oven. Laat ze in 30-45 minuten gaar en goudbruin roosteren. Halverwege even omscheppen. Zo wordt de groente mooi zoetig, waardoor het uitstekend combineert met o.a. vis.

Recept 5: Gevulde Koolrabi

Bijgerecht voor vier personen. Neem vier ongeveer even grote koolrabi’s, schil ze en kook ze in hun geheel in 15 minuten zo goed als gaar. Laat ze even afkoelen tot ze koel genoeg zijn om te bewerken. Verwarm dan de oven voor op 180 graden en snijd een plakjes van de onderkant af zodat ze goed blijven staan. Snijd een schijf vanaf enkele centimeters onder de bovenkant af; dat wordt het “kapje”. Hol de koolrabi dan uit met bijvoorbeeld een lepel, zodat er nog ongeveer 1 cm wand overblijft. Snijd of prak hetgeen je verwijderd hebt fijn en meng het in een bakje met 100 g hamblokjes of uitgebakken spekjes, 1 sjalot in halve ringetjes, wat grove peper en een snufje zout. Doe dit in de koolrabi’s, zet ze in een ovenschaal en leg de kapjes ernaast. Dek de gevulde koolrabi af met een beetje geraspte oude kaas en gratineer dat in 20 minuten goudbruin.

Koolrabi-appelsalade met yoghurt-dilledressing

Wist je dat koolrabi rauw ook heel lekker smaakt?

Bereiding:

  1. Schaaf de koolrabi op de mandoline in dunne plakjes van ca. 1 mm dik.
  2. Was de appels en schaaf ze op dezelfde manier in plakjes. Schaaf het klokhuis niet mee.
  3. Doe de koolrabi en de appel in een kom en voeg de yoghurt, de dille op 1 tl na, de helft van de citroenschil, zout en peper toe.
  4. Meng goed maar voorzichtig door.
  5. Verdeel de salade over een grote platte schaal. Maal er royaal peper overheen. Bestrooi met de overige citroenschil en de overige dille en besprenkel met olijfolie.

labels:

Zie ook: