Voor geen enkele koffie ter wereld betaal je zoveel als voor de Kopi Luwak. Deze koffiesoort, afkomstig uit Indonesië, kost maar liefst tussen de € 90,- en € 550,- per 500 gram. Wil je ergens een kopje Kopi Luwak drinken? Dan leg je al gauw gemiddeld € 10,- neer.

Je moet er gewoon bijna voor sparen, wil je deze koffie een keertje proeven! Waar komen die hoge prijzen toch vandaan? Niet van de exclusiviteit van de koffiebes, want Kopi Luwak-koffie wordt ‘gewoon’ gemaakt van robusta- of arabicabonen. Nee, wat de Kopi Luwak de duurste koffie ter wereld maakt, is het productieproces dat bij deze koffie hoort.

Dat productieproces is bijzonder, maar heeft helaas ook een hele negatieve kant. Een kant waarvan we vinden dat je op de hoogte moet zijn, voordat je besluit om deze koffie wel of niet te gaan proeven. Daarom in dit blog: het verhaal achter Kopi Luwak, de duurste en misschien wel meest omstreden koffie ter wereld.

Het Productieproces van Kopi Luwak-Koffie

Onlosmakelijk verbonden met Kopi Luwak-koffie is de civetkat. De naam van dit beest leidt terug naar de naam van de koffie, want Kopi is Indonesisch voor ‘koffie’ en Luwak betekent ‘civetkat’. Niet voor niets wordt Kopi Luwak-koffie ook vaak civetkoffie genoemd.

Met name de spijsvertering van de civetkat speelt een grote rol in het productieproces van Kopi Luwak-koffie. De kat eet namelijk de rauwe koffiebessen op die op plantages worden verbouwd. Het vruchtvlees van de koffiebessen wordt verteerd, maar de pitten blijven intact.

Die overgebleven, intacte pitten passeren het maag-darmkanaal van de kat en vinden tot slot hun weg naar buiten. Koffieboeren halen de pitten uit de ontlasting van het beest, waarna deze gewassen en gedroogd worden en van hun schil worden ontdaan. De pitten worden vervolgens lichtjes geroosterd en verwerkt tot Kopi Luwak-koffie.

Kopi Luwak is de zeer beroemde koffie die gemaakt wordt van de bonen van koffiebessen die door de Civetkat zijn opgegeten, waarna de bonen in de mest zijn terug te vinden en handmatig worden vergaard. Door de fermentatie van de bonen in het maag-darmkanaal krijgen de Kopi Luwak-bonen een zeer specifieke smaak, die volgens velen tot de lekkerste koffiesmaak behoort die bestaat.

Hoe Smaakt Kopi Luwak-Koffie?

Veel mensen vinden de smaak van Kopi Luwak-koffie heel bijzonder. Een goede balans tussen fris en zoet, mild en complexe aroma’s zijn termen die vaak gebruikt worden om de smaak van Kopi Luwak-koffie te omschrijven. De koffie wordt ook erg gewaardeerd omdat deze - in vergelijking met veel andere koffiesoorten - niet zo bitter en zuur is.

De bijzondere smaak van de Kopi Luwak-koffie heeft verschillende oorzaken:

  • Voordat de civetkat de koffiebonen uitpoept, worden de bonen gefermenteerd. Dat doen het maagzuur en de enzymen van de kat. De aminozuren die vrijkomen tijdens dit fermentatieproces, werken tijdens het roosteren sterk in op de pitten. Dit proces is van invloed op de smaak van de koffie.
  • De (wilde) civetkatten eten voornamelijk de beste rauwe koffiebessen die ze kunnen vinden. Die smaken namelijk het lekkerst. De hoge kwaliteit van deze bessen proef je uiteindelijk ook terug in jouw Kopi Luwak-koffie.
  • Koffieboeren uit Indonesië, de Filippijnen en Vietnam, de landen waar Kopi Luwak-koffie voornamelijk geproduceerd wordt, hebben vaak nét wat andere brand- en brouwmethoden om de koffie te maken. Die verschillen in processen kunnen van invloed zijn op de uiteindelijke smaak.

Wat echter misschien wel de belangrijkste factoren zijn die de koffiesmaak beïnvloeden, zijn de gezondheid, conditie en gemoedstoestand van de civetkat. Is het stresslevel van de civetkat hoog, dan heeft dit direct effect op de smaak van de bonen. En het trieste is: er zijn helaas veel civetkatten die in hele stressvolle situaties leven. Teveel, als je het ons vraagt.

Kopi Luwak-Koffie van de Gevangengehouden Civetkat

Zo komen we aan bij de negatieve kant van Kopi Luwak- of civetkoffie, de duurste koffie ter wereld. Achter de productie van deze koffie gaat namelijk veel dierenleed schuil. Er zijn een hoop civetkatten die in gevangenschap worden gehouden, en dat in de meest erbarmelijke omstandigheden.

Onderzoekers van de Universiteit van Oxford ontdekten dat de beesten vaak in kleine kooitjes moeten zien te overleven. 24 uur per dag, op vloeren met vlijmscherpe rasters die zweren en schaafwonden veroorzaken. De kooien zijn bovendien ontzettend smerig. Ze worden nauwelijks schoongemaakt. Dat betekent dat veel civetkatten uren in hun eigen urine en uitwerpselen liggen.

En dat niet alleen. Omdat de gevangengehouden civetkatten puur voor de productie van Kopi Luwak-koffie worden ‘gebruikt’, eten ze vrijwel alleen nog maar koffiebessen. Geen fruit, insecten en reptielen, oftewel: dat wat ze normaal gesproken in vrijheid eten. Veel van de gekooide civetkatten zijn daarom ontzettend dun. Andere katten zijn juist weer te dik, omdat ze zich nauwelijks kunnen bewegen in hun kleine kooitjes. Kortom, de gezondheid en conditie van deze civetkatten laat te wensen over - en daar kunnen ze zelf niks aan doen.

Nog een triest feit: veel gevangengehouden civetkatten verwonden zichzelf, puur vanwege de stress. Ze zitten alleen opgesloten in hun kooi en kunnen geen contact maken met andere soortgenoten. Daarnaast kunnen ze zich overdag niet terugtrekken, en dat is wat deze nachtdieren wél horen te doen. In plaats daarvan worden ze overdag continu blootgesteld aan licht en geluid van mensen en verkeer.

De koffieboeren weten gewoon niet hoe ze goed voor deze dieren moeten zorgen. Dat blijkt uit alles. Er zijn genoeg foto’s en filmpjes waarop je ziet hoe de civetkatten gestrest op en neer lopen in hun kooitjes, soms op maar één vierkante meter, met niks anders dan een bak koffiebessen voor hun neus.

En het ironische is nog: die bijzondere smaak waar we het eerder over hadden, proef je helemaal niet zo sterk terug in Kopi Luwak-koffie die afkomstig is van deze gevangengehouden civetkatten. Voornamelijk omdat hun extreme stress van invloed is op hun spijsvertering, maar ook omdat ze vaak helemaal geen goede kwaliteit koffiebessen voorgeschoteld krijgen van de boeren. Ruimte om zelf in het wild op zoek te gaan naar de beste koffiebessen krijgen ze immers niet.

Kopi Luwak-Koffie van de Wilde Civetkat

Niet álle Kopi Luwak-koffie wordt geproduceerd met gestreste, gevangengehouden civetkatten in de hoofdrol. Er zijn ook ladingen koffie van koffiebonen die door het spijsverteringskanaal gingen van wilde civetkatten. Deze katten leven in vrijheid, hebben veel minder stress en toegang tot voedzaam eten, zoals fruit en insecten.

Omdat de uitwerpselen met intacte pitten ontzettend moeilijk te vinden zijn, is Kopi Luwak-koffie van wilde civetkatten nóg exclusiever dan die van gevangengehouden civetkatten. Per jaar wordt er slechts 200 tot 250 kilo Kopi Luwak-koffie geproduceerd die van wilde civetkatten afkomt. Je raadt het vast al: dat zie je terug in de prijs. Er bestaat een variant van wilde Vietnamese civetkatten die maar liefst 6600 dollar per kilo kost (!).

Kopi Luwak-koffie van wilde civetkatten is natuurlijk een diervriendelijkere keuze dan koffie van gevangengehouden civetkatten. Toch is het moeilijk te achterhalen of jouw Kopi Luwak-koffie écht van vrije civetkatten afkomt. Veel ladingen Kopi Luwak-koffie bevatten een ‘Wild-sourced’-label, wat suggereert dat de koffie geproduceerd is door katten die in het wild leven. Maar vaak is niets minder waar. De PETA en BBC ontdekten namelijk dat koffies met dergelijke labels vaak alsnog afkomstig zijn van boerderijen met gevangengehouden civetkatten. Laat je hier dus niet door misleiden.

Het Reinigen en Roosteren van de Bonen

Natuurlijke processen spelen een cruciale rol bij het creëren van de meeste verfijnde en gewaardeerde koffiesoorten over de hele wereld. Een opvallend voorbeeld hiervan is de productie van de Wild Civet koffiebonen, waarbij zorgvuldigheid en aandacht voor detail centraal staan om een hoogwaardige en hygiënische productie te waarborgen.

Het eerste en meest essentiële aspect van dit proces is de hygiëne. Het begrijpen van de noodzaak om de hoogste hygiënenormen te handhaven, heeft geleid tot een grondige reinigingsfase voor de uitwerpselen van de Wild Civet koffiebonen. Dit is een kritische stap om ervoor te zorgen dat het uiteindelijke product vrij is van potentieel schadelijke micro-organismen en verontreinigingen.

Gedurende deze fase wordt het wasproces ingezet, waarbij stromend water wordt gebruikt om de uitwerpselen van de bonen te spoelen. Dit proces wordt tot wel 8 keer herhaald om ervoor te zorgen dat elk spoor van onzuiverheden wordt verwijderd.

Nadat de bonen zorgvuldig zijn gereinigd en vrij zijn gemaakt van ongewenste stoffen, gaat het proces verder met het roosteren. Roosteren is een kunst op zich en vereist precisie en expertise om de gewenste smaakprofielen te bereiken. Voor de Wild Civet koffiebonen wordt gekozen voor een “Medium roast” niveau.

Dit niveau van roosteren wordt specifiek gekozen om de unieke smaak van de bonen te behouden. Ten eerste stelt dit roosteringsniveau de producenten in staat om de delicate en complexe smaakkenmerken van de bonen te behouden, zonder ze te overweldigen met de roostertonen in geur en smaak die bij donkere roast kunnen ontstaan.

Bovendien zorgt het medium roasting proces ervoor dat de bonen een uitgebalanceerde en evenwichtige smaak ontwikkelen. De subtielere nuances komen naar voren, waardoor de drinkers kunnen genieten van een rijke en genuanceerde koffie-ervaring.

Het Fermentatieproces

Net zoals voor het produceren van wijn, wordt fermentatie gebruikt bij verschillende andere voedingsmiddelen en dranken. Denk maar aan kefir, zuurkool en yoghurt. Dat is ook het geval bij koffiebonen - hier wordt geen suiker omgezet in alcohol, maar wordt de boon zelf gefermenteerd met behulp van de natuurlijke suikers in het vruchtvlees van de koffiebes.

Dit noemt men de “natural verwerkingsmethode” en levert een zoetere smaak op, omdat de suikers uit de koffiebes in de boon zelf dringen. Dat proces gebeurt gewoonlijk in de zon in de koffieproducerende landen zelf, waarbij de koffieboer de bonen regelmatig keert.

Kopi Luwak staat bekend om zijn bijzondere smaakprofiel en heeft een intrigerende oorsprong in het spijsverteringsstelsel van de civetkat. In dit proces spelen eiwitverterende enzymen een belangrijke rol, waarbij ze de eiwitten in de koffiebonen afbreken en zo het eiwitgehalte in de bonen verminderen. Het resultaat is een opvallend minder bittere koffie, wat vooral liefhebbers van mildere smaken aanspreekt.

Een extra aantrekkelijk aspect van Wild Civet koffie is het lagere cafeïnegehalte in vergelijking met reguliere koffie.

Het visuele aspect draagt ook bij aan het verhaal van Kopi Luwak. De koffiebonen afkomstig uit de uitwerpselen van de Wild Civet hebben een opvallende geelachtig lichtbruin-oranje kleur, terwijl de bonen zelf een karakteristiek lichtbruin tintje hebben. Hoewel deze kleurverschillen minder prominent zijn na het roosteren van de bonen, blijven ze duidelijk zichtbaar wanneer de bonen nog in hun ongeroosterde groene staat zijn.

Al met al Kopi Luwak onderscheidt zich door zijn unieke ontstaansproces dankzij de Wild Civet kat, wat leidt tot een zachtere smaak en verminderde cafeïnegehaltes.

Hoe Kopi Luwak te Bereiden en te Serveren

De Kopi Luwak kopen we in als koffiebonen. Wij kunnen de Kopi Luwak ook voor u malen. Als u aangeeft voor welke zetvorm u de koffie wilt gebruiken, kunnen wij deze voor u malen. Meldt u dit svp even in het opmerkingenveld bij uw bestelling.

Als we de koffie voor u malen, is het wel belangrijk dat u deze zo kort mogelijk na ontvangst gebruikt, bij voorkeur binnen enkele dagen. De ideale maalgraad van Kopi Luwak is gelijk aan die van andere koffiebonen. U krijgt een erg lekkere koffie als u deze als filterkoffie zet. Maar ook als espresso is de Kopi Luwak spectaculair. Uiteraard kunt u de koffie ook zetten in een percolator of cafetière.

Drink de Kopi Luwak bjj voorkeur zonder toevoegingen als suiker en melk. De koffie kan ook in een volautomaat, maar dit is wel minder ideaal. U kunt het beste van de Kopi Luwak genieten in een schone machine waarbij u geen contaminatie heeft andere koffie. U dient u zich er bovendien bewust van te zijn bij het vervangen van de oude koffie door de Kopi Luwak tussen de molen en de zetgroep bij de meeste machines enkele porties voorgemalen koffie liggen en de zetgroep koffieresten kan bevatten.

Bij de dosering van Kopi Luwak kunt u de hoeveelheden aanhouden die passen bij uw zetmethode. Voor espresso en filterkoffie is dat ongeveer 7 gram. In een volautomaat zal dat ongeveer 9 gram zijn, maar uw apparaat zal dit automatisch voor u afmeten. Bij de percolator dient het filterbakje af te vullen zoals u dat gewend bent.

Gebruik vers en schoon water. Gebruik een zo schoon mogelijke machine. Zorg er voor dat de machine op temperatuur is. Zet hem ruim van te voren aan, zodat deze kan doorwarmen. Zorg ook dat de filterdrager of koffiepot goed warm zijn. Wees er zeker van dat het water om de koffie mee te zetten op de juiste temperatuur is. Gebruik niet tè heet, bijvoorbeeld kokend, water. Te heet water leidt tot bittere koffie. Bewaar de kopi Luwak niet in de koelkast of vriezer.

Alternatieven voor Kopi Luwak

Doordat kopi luwak koffie zo populair is zijn er door de jaren heen verschillende alternatieven op de markt gekomen. Op de universiteit van Florida is bijvoorbeeld een manier gevonden om op chemische manier het fermentatieproces te repliceren. De hieruit verkregen koffie wordt ‘coffee primero’ genoemd en is op de markt voor reguliere koffieprijzen.

Daarnaast is er de variant kopi muncak, verkregen uit de ontlasting van Aziatische herten (genaamd muntjaks) die de koffiebessen hebben gegeten in plaats van civetkatten. In Thailand is een nog duurdere variant koffie ontstaan waarbij hetzelfde productieproces wordt toegepast met behulp van olifanten. Deze koffiesoort, met een schijnbaar zeer zachte smaak door de afbraak van bitterheid door proteïnen van de olifant, wordt ‘Black Ivory Coffee’ genoemd.

Waar Kopi Luwak Te Kopen en Wat Het Kost

Kopi luwak is een exclusieve koffiesoort. Je kunt het niet zomaar in de supermarkt om de hoek open. Via online webshops is er tegenwoordig wel vrij goed aan te komen. Echter betaal je er wel een flinke prijs voor.

Koffiesoort Prijs (125 gram)
Huismerk koffiebonen € 1 - € 2
Kopi Luwak koffiebonen € 30 - € 40

Wanneer je graag een kopje kopi luwak wil proberen, maar er wel van verzekerd wil zijn dat het is gemaakt van koffiebonen die gegeten zijn door een civetkat die vrij kan rondlopen en niet in gevangenschap is gehouden, kies dan voor koffie van boeren die UTZ gecertificeerd zijn. Wanneer boeren UTZ gecertificeerd zijn is het verboden om de civetkatten in gevangenschap te houden. Doen zij dit toch, dan verliezen ze het keurmerk.

De kopi luwak koffiebonen worden vaak ongemalen verkocht. Wanneer je de koffie gaat malen kun je dus ook nog kiezen voor een zeer fijne maling om Espresso te maken. Zorg er na aankoop voor dat je de kwaliteit van de koffiebonen niet teniet doet door aan de slag te gaan met een slecht onderhouden koffiemachine of het niet juist afstellen van de temperatuur.

labels:

Zie ook: