Een typisch Zeeuws paasontbijt? Krukels mie krentenbroad! Oftewel: alikruiken met krentenbrood. Met Pasen alikruiken koken en opeten met krentenbrood is een echte Zeeuwse traditie. Maar je kunt ze ook als een borrelhapje eten bij een goed glas wijn.
Wat zijn Kreukels?
Alikruiken, in Zeeland ook wel kreukels genoemd, zijn kleine zeeslakken met een donkerbruin huisje en een lichtbruin dekseltje. Alikruiken zijn kleine kieuwslakken van ongeveer 15 tot 19 millimeter lengte, in een zwart of donkerbruin gedraaid schelpje. Ze hebben een klein donker dekseltje. De zeeslakjes hechten zich aan paalhoofden, golfbrekers, wieren en schorren en stenen die bij eb droog komen te liggen. Ze groeien langs de kust van Nederland, maar ook langs die van Groot-Brittannië, België, Frankrijk en zelfs langs de Noord-Atlantische kusten.
Het product wordt gewaardeerd vanwege zijn fijne smaak en soepele textuur. Alikruiken zijn een echte delicatesse vanwege hun fijne zilte smaak en soepele textuur.
Prins & Dingemanse verse alikruiken worden met de hand geraapt tussen de hoog en laagwaterlijn. Ook in Yerseke groeien ze in het wild en worden ze met de hand geraapt. Voor het inpakken worden de alikruiken uitgebreid gespoeld met vers en gezuiverd Oosterscheldewater, waardoor de alikruiken schoon de verwerking in gaan.
Wist je dat je per persoon 10 kilo kreukels zelf mag rapen voor eigen consumptie? In Yerseke vind je er veel op het Damse strandje, bij de hoog- en laagwaterlijn. Ze zitten op de stenen en zijn gemakkelijk te vinden! Het is een leuk uitje, een ontspannen bezigheid in de buitenlucht en heel leuk om met kinderen te doen. Trek je laarzen aan, pak een emmer en rapen maar. Koop je ze liever? Dan vind je ze bij de visboer. Voor verse kreukels betaal je zo’n € 12,- tot € 19,- euro de kilo.
Waarom Kreukels eten?
Schelpdieren zoals oesters, mosselen en andere schelpen, waaronder dus ook kreukels, bevatten veel minerale zouten en allerlei soorten vitamines. Ze zijn caloriearm, maar heel eiwitrijk: ideaal dus om je van energie te voorzien én je kunt er zonder zorgen zoveel eten als je wil. Ze zijn populair om te serveren als borrelhapje, in fruits de mer of pastagerechten. In sommige Zeeuwse restaurants zie je ze op de menukaart staan als amuse hapje en voorgerecht. Ook in Belgische, Franse en Engelse restaurants vind je ze op de kaart. Het is al met al een geliefd streekproduct dat je natuurlijk een keer geproefd moet hebben! Heerlijk gekookt in bouillon, lauw of koud opgediend met versgebakken brood, kruidenboter en een glas droge witte wijn. Loopt het water je al in de mond?
Hoe Kreukels Bereiden?
Zelf kreukels bereiden? De meningen over het bereiden van kreukels zijn wat verdeeld: de een vindt ze het lekkerst als ze bereid worden zoals mosselen, op een bedje van grof gesneden bladselderij en peterselie met wat tijm en een laurierblad. De ander kan je wakker maken voor de variant met grof gesneden gefruite mosselgroenten. Wel zout, geen zout? Water toevoegen, of toch witte wijn? Het draait allemaal om smaak. Zet de kreukels net onder water. Ik raad je aan niet teveel poespas toe te voegen; kreukels zijn lekker zoals ze zijn. Ga jij kreukels bereiden? Zet je gerecht op Instagram en vergeet Tourist Shop Yerseke niet te taggen.
De bereiding is simpel. Koken, af laten koelen en met een spelt het dekseltje eraf halen en het slakje eruit wippen. Kreukels zijn gemakkelijk te koken en leuk voor een borrelhapje. De kreukels worden in een pan met bouillon gekookt. Na 30 minuten koken zijn de kreukels gaar. Voor je de kreukel eet, haal je het dekseltje eraf met een naaldje.
Basisrecept voor het koken van Kreukels
Volgens de dames van een boekenclub in Bruinisse is het volgende recept de manier om kreukels te koken:
- Was de krukels in een vergiet en laat ze ‘spugen’ (hun zand en poepjes kwijt raken).
- Doe ze in ruim kokend water met flink wat peper.
- Laat de alikruiken koken (10 minuten, niet langer!).
- Laat ze volledig afkoelen.
Doe verse groenten en kruiden in een pan met ruim kokend water. Breng het geheel aan de kook en pocheer de Zeeuwse kreukels 5 minuten in het kokende water.
Kreukels Eten volgens de Traditie
Volgens de traditie eet je krukels dus met krentenbrood en roomboter, met de Pasen. Je wipt de slakjes met een naald uit hun schelp. Het zoute van de krukels en het zoete van het krentenbrood en het romige van de boter geeft een fantastische smaaksensatie.
Kreukels als Borrelhapje
De dames van de Bruse boekenclub reageren gemengd op mijn vraag of ze krukels ook eten met krentenbrood, met de Pasen. Eén paar van hen wel. ‘Natuurlijk. Heerlijk.’ Maar een ander roept uit: ‘Met krentenbrood? Nee, krukels eet ik liever als borrelhapje, bij een goed glas wijn!’ Een ander valt bij: ‘Of als apéritiefje. Met een goed glas wijn.’ Weer een ander: ‘Zo eet je wulken ook.’
Wanneer zoek je het Best naar Kreukels?
Krukels kun je het hele jaar door eten en zoeken, maar vanaf de zomer tot en met de winter zijn ze het lekkerst. In het voorjaar zijn ze wat mager. Je kunt ze zelf rapen (let op! Er zijn wel regels voor). Rapen kun je twee uur voor en twee uur na laag water. Let op het getij! Afhankelijk van waar je de krukels gaat zoeken kun je de tijden op het internet vinden. Ook kun je ze kopen bij verschillende vishandels. Ze worden tegenwoordig zelfs gekweekt. Op dakpannen, net als oesters.
labels: #Koken
Zie ook:
- Eitje Koken in de Magnetron: Snel, Makkelijk & Perfect!
- Eieren Koken op Inductie: De Perfecte Timing & Tips!
- Low Budget Koken: Slimme Tips & Recepten voor Lekker & Goedkoop Eten
- Bakken Zonder Suiker Boek: Inspiratie & Gezonde Recepten!
- Ontdek Waarom Vlees Rusten Na Barbecueën Jouw BBQ Game Voor Altijd Verandert!




