Acne is een veel voorkomende huidaandoening die mensen van alle leeftijden treft. Hoewel acne veel mogelijke oorzaken heeft - zoals hormonen, genetica en stress - is voeding een factor die vaak ter discussie staat.

In de afgelopen decennia is verschillend gedacht over de relatie tussen voeding en acne. Is er nu wel of geen verband tussen wat je eet (of drinkt) en het ontstaan of verergeren van puistjes? Daarnaar is inmiddels veel onderzoek gedaan.

Soms heb ik weleens moeite met mijn beroepsgroep. De gemiddelde arts heeft lang gestudeerd, maar is flink eigenwijs, behoorlijk overtuigd van zichzelf en over het algemeen weinig flexibel in het denken. En ik vind dat ik dat mag zeggen; ben zelf arts, heb er jaren geleden eentje getrouwd en kom uit een familie van… Neem het standpunt van dokters over het verband tussen voeding en acne. Decennialang is in alle toonaarden ontkend dat hiertussen ook maar enige relatie zou kunnen zijn.

Vanaf de jaren 30 tot de jaren 60 was het eigenlijk heel standaard dat je bij acne-problematiek ook voedingsadvies kreeg van je arts. Dit veranderde toen er twee kritische onderzoeken verschenen waarin het idee dat voeding een rol speelt bij acne als een mythe werd afgedaan. Niet omdat bewezen was dat er geen verband was, maar omdat er te weinig goed onderzoek was om aan te tonen dat die relatie bestond.

Maar de afgelopen tien jaar zijn we er toch weer wat anders over gaan denken, voornamelijk doordat de incidentie van acne bij volwassenen maar blijft toenemen. Als we nu bijvoorbeeld kijken naar acne en koolhydraten (suikers dus), lijkt daar toch echt een verband te zijn. We praten dan over de zogenaamde snelle suikers. Aardappels, witbrood, frisdrank, snoepgoed en gebak zijn voorbeelden van voeding met snelle suikers.

Er bestaat niet zoiets als één simpele oorzaak voor acne. Er is evenmin één simpele oplossing. Voor het behandelen van deze huidklacht moet je ook gewoon een lange adem hebben. Lees op de weblog van dr.

De rol van voeding bij acne

In de Verenigde Staten vormde een advies over voeding vóór 1960 een belangrijk onderdeel van de behandeling van acne. In 1969 en 1971 werden resultaten van twee studies gepubliceerd die juist aantoonden dat voeding niet gerelateerd was acne, waardoor behandeladviezen weer veranderden.

In het onderzoek naar de invloed van voeding op puistjes is vaak gekeken naar het effect van zuivelproducten. In 2005 vroegen onderzoekers (onder leiding van Adebamowo) 47.355 volwassen vrouwen wat zij aten en dronken gedurende hun schooltijd. Ook werd aan de deelnemers gevraagd of een dokter ooit bij hen de diagnose ‘zware acne’ had gesteld. Opvallend was dat alleen magere melk geassocieerd was met acne, maar niet halfvolle of volle melk.

Deze zelfde groep onderzoekers voerde een vergelijkbaar onderzoek uit onder 6094 meisjes van 9 tot 15 jaar. In dit onderzoek werd juist weer een relatie gevonden tussen alle soorten melk en acne. Geconcludeerd is daarom dat binnen drie verschillende groepen een relatie is aangetoond tussen melk en acne. Toch blijft die relatie statistisch gezien zwak.

Ook de rol van suikers is uitvoerig bekeken bij acne. Is er een verband tussen koolhydraten en puistjes? Ja daar lijkt het zeker op. Het meest overtuigende bewijs hiervoor is uiteindelijk geleverd door een studie van Smith en zijn collega’s. Zij toonden bij een groep mannen van 15-25 jaar aan dat huidklachten verbeterden na een dieet met een lage glycemische last*. Echter: het dieet hield ook in dat de inname van vet en voedingsvezels werd verlaagd. Hierdoor daalde het gewicht van de deelnemers. Dit kan natuurlijk van invloed zijn geweest op de afname van de klachten.

De inname van omega 3-vetzuren in vergelijking met de inname van omega 6-vetzuren, speelt mogelijk een rol bij acne. Een relatief hoge inname van omega 3-vetzuren onderdrukt het ontstaan van ontstekingsreacties en heeft daarom misschien een positief effect op puistjes.

Ook zuurstofradicalen spelen een rol bij het verergeren en ontstaan van acne. Een studie toont aan dat patiënten met acne minder vitamine A en E (antioxidanten) in het bloed hebben dan proefpersonen zonder puistjes. Ook is aangetoond dat bepaalde flavonoïden (afkomstig van planten) en resveratrol antibacterieel werken en ingezet kunnen worden tegen de bacterie P. De inzet van antioxidanten lijkt veelbelovend.

Zink is een belangrijk element bij de ontwikkeling en het functioneren van de huid. In meerdere studies is aangetoond dat de orale toediening van zink een positief effect heeft bij acne, meer dan op een milde vorm van de aandoening.

Koffie en acne: het verband

Koffie. Voor velen van ons is het een onmisbaar onderdeel van onze dagelijkse routine. Veroorzaakt cafeïne acne?

Sommige mensen beweren dat het stoppen met koffie hun huid heeft genezen. Dus wat geeft het? Dit debat bestaat omdat koffie nog niet erg direct is bestudeerd in relatie tot acne.

Het is een stimulerend middel dat werkt door adenosinereceptoren in de hersenen te blokkeren. Maar wat heeft cafeïne met acne te maken? Acne ontstaat wanneer de poriën verstopt raken door dode huid en oliën.

Dus in theorie kan cafeïne ontstekingsprocessen die betrokken zijn bij acne aanwakkeren door ontstekingschemicaliën te verhogen. Cafeïne activeert het sympathische zenuwstelsel, dat deel uitmaakt van de "vecht-of-vlucht" stressrespons van het lichaam. Een hoog cortisolgehalte verlengt ontstekingen en wordt in verband gebracht met acne.

Koffie zelf staat van nature laag op de glycemische index. Uit een onderzoek uit 2005 bleek dat acneletsels toenamen na het drinken van melk, maar niet na het drinken van yoghurt of kaas.

Over het algemeen vormen toegevoegde suikers in koffie waarschijnlijk alleen een probleem bij overmatig gebruik. Er zijn geen grote observationele onderzoeken die aantonen dat koffiedrinkers over het algemeen meer acne hebben.

Van koffie krijgt u niet direct acne als uw huid over het algemeen schoon is. De conclusie? Voor de meeste mensen is koffie in kleine tot matige hoeveelheden waarschijnlijk geen probleem voor acne. Als u van koffie houdt maar last hebt van acne, hoeft u niet per se helemaal te stoppen.

Tips voor koffieliefhebbers met acne

  • Houd het bij 1-2 kleine/middelgrote kopjes per dag.
  • Kies gefilterde koffie.
  • Beperk toegevoegde melk en suiker.
  • Beheer uw stressniveau.
  • Let op uw huid.
  • Drink geen koffie op een lege maag.
  • Blijf gehydrateerd.
  • Gebruik in plaats daarvan thee.
  • Vul aan met antioxidanten.

Het belangrijkste is om te weten hoe uw lichaam specifiek op koffie reageert. Beperk of vermijd het als u merkt dat het puistjes veroorzaakt.

Andere factoren die acne kunnen beïnvloeden

Naast voeding en koffie zijn er nog andere factoren die acne kunnen beïnvloeden:

  • Stress: Stress an sich is geen veroorzaker van acne, maar kan je acne wel erger maken als je hier al last van hebt.
  • Make-up: Acne wordt niet veroorzaakt door het gebruik van make-up. Wel kan de huid wat gevoeliger zijn voor het ontstaan van nieuwe puistjes, dus het is wel belangrijk dat je de juiste producten kiest en ’s ochtends en ’s avonds je huid goed reinigt.
  • Hormonen: Puistjes op je kin kunnen ook duiden op een hormonale oorzaak, zeker als het rond de periode van je menstruatie is.

De Ayurveda en huidtypen

Er is in onze maatschappij veel aandacht voor wijsheid uit het Oosten. Ik ben de laatste tijd steeds meer aan het lezen over de Ayurveda. Vooral waar het op de huid aankomt is de oosterse kijk heel interessant versus onze westerse kijk. De Ayurveda hanteert een holistische visie, dat wil zeggen dat het lichaam niet los wordt gezien van de geest en de natuur. Alle Dosha’s zijn in ieder mens actief, alleen de verhouding verschilt. Bij mij kan Pitta overheersen maar bij mijn vriendin bijvoorbeeld Kapha. De overheersende Dosha bepaalt welk type huid iemand heeft en welke verzorgingsadviezen gegeven kunnen worden.

  • Vata: de huid voelt koud aan, is dun, droog, vochtarm en heeft weinig of geen talgproductie.
  • Pitta: de huid voelt warm aan, is wat gecombineerd en heeft een normale talgproductie.
  • Kapha: de huid voelt koud aan, veel talgproductie, hierdoor is de huid zacht en soepel. Huidskleur is bleek.

Voeding is zeer belangrijk voor het in balans brengen van de Dosha’s, evenals een dagelijkse verzorging. Heb jij een typische Vata huid dan is hydrateren en mild reinigen belangrijk, verstevigende behandelingen kunnen voor deze huid heilzaam zijn.

Locatie van puistjes en mogelijke oorzaken

De locatie van puistjes op je gezicht kan ook aanwijzingen geven over de mogelijke oorzaak:

  • Voorhoofd: Men is van mening dat het voorhoofd de gezondheid weerspiegeld van je zenuwstelsel en het spijsverteringsstelsel.
  • Tussen je wenkbrauwen: Als je problemen ondervindt in het midden van je voorhoofd tussen je wenkbrauwen, kan het zijn dat er een onbalans is in je nieren, maag of lever.
  • Neus: Volgens de kenners is je neus is een weerspiegeling van de luchtwegen, vooral je longen en je hart.
  • Rechter wang: Als puistjes verschijnen op je rechterwang dan hebben je longen een helpende hand nodig.
  • Linker wang: De linkerwang is gekoppeld aan je lever.
  • Kin: Je milt, spijsverteringssysteem of nieren kunnen de oorzaak zijn van huidproblemen op je kin.
  • Kaaklijn: Onzuiverheden op je kaaklijn kunnen worden gekoppeld aan je darmen.

Supplementen voor de huid

Regelmatig schrijf ik jullie over vitamines en supplementen. En ik ben niet de enige. Wat is er veel informatie te vinden, en wat is het aanbod van middelen groot! Het leek me een goed idee om al mijn adviezen hier voor je te bundelen.

Astaxanthine

Astaxanthine is een antioxidant, maar dan een heel krachtige. Het wordt gemaakt door ‘beestjes’ als algen en plankton als natuurlijke bescherming tegen de schadelijke effecten van zonlicht en zuurstof. Zo komt de stof dus ook terecht in ‘ons voedsel’; in zalm, kreeftjes en garnalen bijvoorbeeld. Al deze dieren kunnen eigenlijk niet zonder astaxanthine. En ik zou bijna zeggen: je huid ook niet. Astaxanthine kan namelijk helpen beschermen tegen zonschade. Maar ook tegen afbraak van collageen. En daarnaast heeft astaxanthine nog een ontstekingsremmend effect, wat weer kan helpen bij eczeem, psoriasis, acne en rosacea.

♦ Uit onderzoek blijkt dat je hiervoor 2 tot 6 mg per dag moet binnenkrijgen.

Bètacaroteen

Bètacaroteen valt (net als astaxanthine trouwens) onder de carotenoïden. Dat zijn ook antioxidanten. Zoals ik hierboven al vertelde, kunnen deze stoffen de huid beschermen tegen vrije radicalen. Carotenoïden worden ook wel natuurlijke pigmenten genoemd. Het zijn namelijk de stoffen die aan groente en fruit het mooie kleurtje geven. En het bijzondere: deze stoffen kunnen ook je huid zo’n mooie goudbronzen gloed geven.

Vitamine C

Vitamine C is misschien wel de bekendste antioxidant; een stof dus die schadelijke vrije radicalen wegvangt en die huidveroudering tegengaat. Maar vitamine C doet nog meer; dit ingrediënt zorgt dat de huid haar stevigheid houdt. Want vitamine C is betrokken bij de collageenaanmaak.

Collageen

Dus: kan een collageensupplement helpen tegen de afbraak van collageen? Ik ben lange tijd best heel sceptisch geweest over het nut van deze poeders en drankjes. Toch is er wel wat veranderd in mijn visie de afgelopen tijd, sinds we de studies naar collageen hebben bijgehouden. Er verschijnen namelijk steeds meer onderzoeken naar gehydrolyseerd collageen. Deze gehydrolyseerde vorm lijkt toch wel goede dingen te kunnen doen voor de huid: namelijk een vermindering van rimpeltjes en een toename van de elasticiteit en hydratatie.

Vitamine B2 (riboflavine)

Kijk eens goed naar hoeveel vitamine B2 (riboflavine) je binnenkrijgt via voedsel. Deze vitamine is belangrijk voor de energievoorziening voor je lichaam. Bij een tekort kunnen huidafwijkingen ontstaan aan je mond, tong en neus. Zoals rode, droge, gespleten lippen. Wat ook voorkomt is angular cheilitis. Dit zijn ontstoken mondhoeken.

Vitamine B12

Kun je puistjes krijgen van te veel vitamine B12? Ik ben daar eens ingedoken en ik vond inderdaad een studie waarin werd aangetoond dat B12 kan zorgen voor een verandering in het gedrag van bepaalde huidbacteriën. In het lab zagen de auteurs van dit onderzoek dat vitamine B12 ervoor kan zorgen dat de bacterie C. acnes (voorheen P. acnes genoemd) ontstekingsfactoren gaat produceren. En dat kan uiteindelijk bijdragen aan het ontwikkelen van acne.

Omega 3-vetzuren

Vetzuren maken deel uit van de huidbarrière. Samen met cholesterol en ceramiden vormen deze vette stofjes het natuurlijke beschermende waslaagje. Vetzuren halen we uit voeding. Nu zijn er een heleboel vetzuren, maar belangrijk voor de huid zijn de omega’s 3. We eten relatief veel omega 6, maar vaak te weinig omega 3.

Vitamine D

Misschien merk je dat je in de winter meer last hebt van puistjes? Daar zou vitamine D een rol in kunnen spelen. Want uit studies is bijvoorbeeld gebleken dat mensen met acne vaker een gebrek hebben aan deze vitamine dan mensen zonder deze huidklachten. Een vitamine D-supplement lijkt dan te kunnen helpen.

Magnesium

Bij een tekort aan magnesium kunnen klachten optreden als vermoeidheid en spierkrampen. Verder is een relatie gevonden met slaap, stress, migraine en ontstekingsprocessen.

In plaats van slikken kun je dus ook badderen of sprayen met magnesium(olie). Er zijn namelijk aanwijzingen dat magnesium ook via de huid kan worden opgenomen.

Zink

Over zink is inmiddels best wat te zeggen in relatie tot de huid. Er is namelijk al aardig wat bewijs dat dit element de huid helpt. In onderzoeken zien we aanwijzingen dat mensen met acne, eczeem en melasma een lager gehalte aan zink hebben dan mensen zonder huidklachten. Inname van een supplement kan dan helpen, maar dit is trouwens vooral aangetoond bij acneklachten.

Overzicht van supplementen en hun rol bij de huid

Supplement Mogelijke voordelen Aandachtspunten
Astaxanthine Bescherming tegen zonschade, ontstekingsremmend Geen vervanging voor zonnebrandproduct
Bètacaroteen Goudbronzen gloed aan de huid Onduidelijk hoeveel in te nemen voor effect
Vitamine C Antioxidant, bevordert collageenaanmaak Gevoelig voor verhitting en zonlicht
Vitamine D Ondersteunt immuunsysteem, mogelijk invloed op acne Niet zomaar hoge doses slikken, overleg met arts
Zink Kan helpen bij acne, eczeem en melasma Niet alle vormen zijn even effectief
Vitamine B12 Belangrijk voor zenuwstelsel Hoge dosis kan leiden tot puistjes
Omega 3-vetzuren Onderdeel van de huidbarrière Eet 1-2 keer per week vette vis

Advies van de huid-expert

"Een huidverzorgingsroutine kan een goede aanvulling zijn op je gezonde levensstijl. Dit is een essentiële manier om je huid gezond te houden. Houd je telefoon en make-up kwasten goed schoon. En ervaar je plotseling een toename van problemen dan kan dit een reactie zijn op je huidverzorgingsproducten. Heb je echt acne dan is het beste advies om een afspraak te maken met een dermatoloog."

labels:

Zie ook: