Kuikens zijn ontzettend schattig om te zien. Kleine, vaak gele pluizenbolletjes die nog niet heel stabiel staan op de pootjes en lekker rondscharrelen. De term kuiken wordt gebruikt voor de jongen van hoendervogels, zoals kippen.

Het Broedproces

Kippeneieren uitbroeden is één van de leukste dingen van de kippen hobby. Als alles goed gaat heb je in 21 dagen lieve en schattige kuikentjes rondlopen. Het is geweldig om te zien hoe je vanuit niks een ei, een kuiken, ziet opgroeien.

Eenden, kwartels en ganzen hebben andere broedtijden. Deze kun je terugvinden in de broedgids. Kuikens van pluimvee hebben warmte nodig om te groeien. Daarom kun je de eieren het beste in de lente en zomer uitbroeden. In de broedperiode leggen de meeste pluimvee soorten één ei per dag.

Als ze bevrucht zijn door een haan noemen we het een broedeieren. Wil je de eieren uitbroeden dan is belangrijk om de broedeieren op de juiste manier te bewaren om de vruchtbaarheid te behouden. Na 10 dagen neemt de vruchtbaarheid aanzienlijk af en het is dan ook belangrijk dat de eieren na de leg zo snel mogelijk uitgebroed worden.

Bewaar de eieren in een koele omgeving met een temperatuur van 10 graden Celsius. Zorg ervoor dat de luchtvochtigheid tussen de 55-70% is, dit voorkomt waterverlies in het ei. Om te voorkomen dat de broedeieren wegrollen en stuk gaan, kan je het beste gebruik maken van eierrekken of eierendozen. Hier passen de eieren goed in en hebben ze extra bescherming.

Natuurlijk Broeden door een Hen

Eieren uitbroeden kan met een broedmachine of door de kip zelf. Enkele rassen die snel broeds worden zijn zijdehoenders, Cochin krielen en Wyandotte krielen. Er zijn ook rassen die niet zo goed zijn in het uitbroeden van eieren, sommige kippenrassen worden niet broeds of verlaten het nest te vroeg. Leghybrides worden zelden broeds en ook landhoeders hebben deze eigenschap.

Zodra een hen (een vrouwtje) klaar is om te broeden, dan wordt ze broeds. Een broedse kip blijft overdag op het nest zitten, zet haar veren op als er een hand in de buurt komt en kan een knorrig geluid maken. Broedse kippen hebben een sterk ruikende ontlasting.

Als een van de hennen broeds is geworden kun je die het beste uit het kippenhok halen zodat ze in alle rust kan broeden en de andere dames geen nieuwe eieren aan het nest toevoegen. Alleen bevruchte eieren kunnen uitgebroed worden. Hiervoor heb je een haan nodig.

Gebruik nep eieren om te controleren of de kip echt broeds is. Als de kip 2 dagen op de nep eieren heeft gebroed kun je deze vervangen door echte eieren. Een oneven aantal eieren geeft het beste resultaat. Dit komt omdat de kip de eieren onder het borstbeen omrolt. Het uitbroeden van kippeneieren duurt 21 dagen. Na uitkomst zullen de eerste kuikens zich binnen 24 uur laten zien.

Plaats de kloek (kip met kuikens) in een eigen hok zonder zitstok en legnest, maar met voldoende water en kuikenvoer. Een broedende hen zit overdag op het nest om de eitjes lekker warm te houden. Kom je in de buurt? Ze zal tevens minder actief zijn en ook minder eten.

Het is daarom wel verstandig om haar één keer per dag van het nest af te halen, ongeveer 15 min. Zo kan ze even eten, drinken en haar behoefte doen. De eieren zullen het dan even zonder haar warmte moeten doen. Zet een broedende hen apart van de andere kippen in het hok. Zo heeft ze alle rust om zich te richten op het broeden. Bevruchte eieren zullen zich pas gaan ontwikkelen wanneer er een hen op gaat zitten.

Hennen zullen over het algemeen pas gaan broeden wanneer ze ongeveer een dozijn eieren heeft. Zitten er eieren tussen van andere kippen?

Broeden met een Broedmachine

Hiervoor, en om meer eieren tegelijk uit te broeden zijn er broedmachines ontwikkeld. Een goede broedmachine geeft hoge betrouwbaarheid in het succesvol uitbroeden van eieren. Broedmachines zijn ontwikkeld om het broedproces van de kippen na te bootsen. Met de broedmachine kan je de juiste luchtvochtigheid en temperatuur instellen om kippeneieren en van ander pluimvee uit te broeden. Er zijn broedmachines die de eieren automatisch voor je keren en broedmachines waar dit handmatig dient te gebeuren.

De eieren moet namelijk minimaal twee keer per dag gedraaid worden. Voor het uitbroeden van eieren zijn er drie factoren waar je rekening mee dient te houden om een succesvolle uitkomst te garanderen.

  1. Elke broedmachine heeft een thermostaat die de temperatuur regelt. Samen met een thermometer kun je de temperatuur in de gaten houden en op de juiste hoogte afstellen welke nodig is voor het type eieren dat je wilt uitbroeden. Dit is daarom de basis. Met name voor zelfbouw broedmachines is het belangrijk dat deze onderdelen erin gebouwd worden.
  2. Door de juiste luchtvochtigheid kan de luchtkamer in het ei groeien. Dit hebben de kuikens nodig om de eierschaal te kunnen aanpikken. Is de luchtkamer niet groot genoeg, dan zullen de kuikens sterven in het ei. Voor de eerste 18 dagen adviseren wij een luchtvochtigheid van 40-50% en voor de laatste 3 dagen een luchtvochtigheid van 70%.
  3. In de eerste 18 dagen van het broeden moeten de eieren minimaal twee keer per dag gedraaid worden. Sommige machines hebben een keerautomaat, dan wordt dit voor je gedaan. Doe je het met de hand, zorg dan dat je op het ei met potlood een kruisje zet en op de andere kant een nulletje.

Voorbereiding van de Broedmachine

Voordat je gaat broeden met een broedmachine, wil je zeker weten dat de broedmachine goed werkt en stabiel is. Zet minimaal 48 uur voor het inleggen van de eieren de broedmachine aan. De juiste waarde hangt af van het type machine, het ras en persoonlijke ervaring. Om te beginnen stel je de machine met een ventilator af op 37,5 graden Celsius of een broedmachines met stilstaande lucht op 37,7 graden Celsius. De luchtvochtigheid stel je af op 40-55%. Voor fazanten, kwartels, ganzen of eendeneieren zijn deze temperaturen iets anders.

Zet de broedmachine minimaal 24 uur van tevoren aan. Zo kun je checken of de machine nog goed functioneert en hem alvast instellen op de juiste temperatuur en luchtvochtigheid. Heb je een broedmachine met ventilator? Stel hem dan af op 37,5 graden Celsius. Voor een machine met stilstaande lucht hanteer je 37,7 graden Celsius. De luchtvochtigheid stel je af rond de 50%.

Selectie en Plaatsing van Eieren

Plaats de eieren in de broedmachine wanneer ze ongeveer 7 dagen oud zijn. Plaats geen eieren die vuil of gekneusd zijn. De kans is groot dat hier zwakke dieren uitkomen. Keer de eieren iedere dag 2 keer om.

Als de broedmachine goed is afgesteld en stabiel is, kun je de eieren inleggen. Als je geen eigen kippen hebt, kun je broedeieren van hobbyfokkers kopen of op Marktplaats.

Controle van de Eieren

Rond de 6e dag controleer je alle eieren op bevruchting. Dit kun je met een speciale schouwlamp doen. Eerst zal er een puntje zichtbaar worden, later onstaan hier ook bloedvaten.

Op dag 5-7 controleren we of de eieren bevrucht zijn. Door met een schouwlamp in de eieren te schijnen kun je zien of er zich wat in het ei ontwikkelt. De ontwikkeling van het kuiken begint met een puntje die zichtbaar wordt, later komen hier bloedvaten bij. Eieren die niet bevrucht zijn haal je uit de broedmachine. Ook gebruik je de schouwlamp later in het proces om de groei van de luchtkamer te volgen.

Eieren schouwen kan lastig zijn voor de beginner en het is daarom ook belangrijk dat de juiste schouwlamp hiervoor wordt aangeschaft. Elke schouwlamp heeft wel zijn eigen voordelen. Kies een lekker in de handliggend lamp met het lieft een rubberring. Hiermee sluit die goed op het ei waardoor er geen licht in je oog schijnt. Ook is dan de inhoud van het ei veel beter zichtbaar.

Voorbereiding op Uitkomst

Liggen de eitjes er 19 dagen in? Verhoog dan de luchtvochtigheid naar 65%. Op dag 19 moet de luchtvochtigheid omhoog. Ook keren we de eieren niet meer zodat de kuikens in alle rust kunnen uitkomen.

Na 20 tot 21 dagen komen de eieren uit! Op dag 20/21 worden de eieren aangepikt door de kuikens en komen ze uit. Help de kuikens niet als het niet lukt, dit worden zwakke dieren. Het is erg zielig maar het is uiteindelijk beter voor de dieren zelf. Ze hebben hierbij geen hulp nodig en kunnen dit helemaal zelf. Wacht tot de kuikens zijn opgedroogd voordat ze de broedmachine verlaten.

Het pikken van het gaatje schijnt een enorme inspanning te zijn voor het kuiken. Nadat het kuiken het gaatje heeft gepikt rust het dus langdurig uit. In de literatuur spreekt men van 8 uur. Het rondom open pikken gaat soms razendsnel.

Kuikens Grootbrengen

Kuikens zijn niet moeilijk om groot te brengen. Wanneer je ze in alle basisbehoefte voorziet, zullen jouw kuikentjes al snel uitgroeien tot een prachtige volwassen haan of hen. We hebben de basisbehoefte en een aantal antwoorden op veelgestelde vragen voor jou open een rijtje gezet, zodat je zeker weet dat jouw kleine kuikentjes niks te kort komen.

De basisbehoefte van kuikens zijn: goed kuikenvoer, vers drinkwater, warmte en een schoon en droog kuikenhok.

Voeding en Water

Wanneer een kuiken net uit het ei komt, zul je zien dat hij of zij nog niet veel eet. Dit komt doordat ze de eerste 24 tot 36 uur nog geen voer nodig hebben. Jouw kuikentjes zitten namelijk nog vol van de gehele dooierzak die ze via de navel hebben opgenomen in hun lichaam.

Vanaf de eerste dag kunnen kuikens al lopen, piepen, eten en drinken. Daarom is het belangrijk dat je na 24 uur al begint met het geven van kuikenvoer en vers drinkwater. Zo kunnen de kuikentjes vast wennen aan het voer en zichzelf voorzien van vers drinkwater om de dorst te lessen.

Omdat kuikens niet bijzonder groot zijn, kunnen zij nog niet eten en drinken uit een kippenvoerbak voor volgroeide kippen. Je hebt dan ook een kuikenvoerbak en een kuikendrinkbak nodig. Dit hangt helemaal af van het kuikenras dat jij rond hebt scharrelen. Laat je bij het kopen van het kuikenvoer dan ook goed informeren door de kippenfokker of dierenspeciaalzaak.

Warmte

Kuikens hebben warmte nodig. Ze gebruiken hiervoor het warme verenkleed van de moeder. Daarnaast is het belangrijk dat ze altijd een beschutte, tochtvrije plek kunnen opzoeken.Wanneer de moederkip niet aanwezig is, dien je de kuikentjes op een andere manier te helpen om ze warm te houden. Dit doe je door middel van een warmtebron bestaande uit een warmtelamp met keramische fitting of donkerstraler.

Deze kun je eenvoudig ophangen in het kippenhok, zodat jouw kuikens hier zelf onder kunnen gaan zitten wanneer ze het koud hebben. Er bestaan ook speciale kuiken warmhoudplaatjes waar jouw kuikentjes onder kunnen kruipen om zo de warmte op te zoeken.

Verblijf

Nu je weet dat het belangrijk is dat een kuiken warm moet blijven om goed te kunnen groeien, is het aan te raden ze na een periode van gemiddeld 6 tot 12 weken pas naar buiten te laten. De kuikens zijn dan flink gegroeid en kunnen inmiddels wel tegen een stootje. Na de 6 tot 12 weken kunnen ze in de kippenren of los in de tuin volgroeien tot een volwassen haan of kip.

Een kuiken moet gemiddeld 8 weken bij de moeder blijven. Na deze 8 weken kunnen ze al beter voor zichzelf zorgen. In de 8 weken bij de moeder leren kuikens van hun moeder al snel alle kippen basics, zoals rondscharrelen en andere kenmerken van het natuurlijke kippengedrag.

Wanneer je kuikentjes hebt, is het fijn voor zowel de moeder als de kuikens dat ze bij elkaar kunnen blijven. Niet alleen omdat moederkippen haar jongen warm kunnen houden, maar ook omdat de kip ze graag beschermt en gedrag aanleert. Hoewel kuikentjes nog niet meteen naar buiten kunnen, kun je jouw kip wel af en toe naar buiten sturen. Zo kan jouw kip even tot zichzelf komen en fijn rondscharrelen. De kuikentjes blijven dan achter in het hok.

Een goed kuikenhok is in een beschutte tochtvrije ruimte. Daarnaast is het belangrijk dat de kuikens heerlijk kunnen scharrelen. Maar geef ze niet te veel ruimte in het kuiken- of kippenhok. Het kan namelijk voorkomen dat ze bij te veel ruimte verdwalen en daardoor hun eet- of drinkbak niet meer kunnen vinden. De gemiddelde ruimte voor 10 kuikentjes is een bovenmaat van 80×40 centimeter.

Kuikentjes hebben een bodembedekking nodig die droog, hygiënisch en een hoog absorptievermogen heeft. Voorbeelden van een goede bodembedekking voor kuikens zijn zaagsel of hennepvezels.

Zet ze daarna in een speciaal hok met voldoende warmte.

Tam maken

Kuikens tam maken is eigenlijk best makkelijk. In het begin zullen ze nog erg schrikachtig zijn en niet weten wat ze met je aanmoeten. Jouw hand is dan ook een groot object dat zomaar in het hok verschijnt. Ze kunnen in het begin dan ook wegduiken of schichtig reageren wanneer je ze probeert te benaderen. Maar de aanhouder wint en snacks doen een hoop!

Geef ze iets lekkers uit je hand zoals meelwormen of vlokreepjes. Let er wel op dat kuikentjes tot 3 weken nog niet groot genoeg zijn om iets anders te eten dan vlokreepjes. Na 3 weken kun je dus beginnen met het voeren van meelwormen of andere heerlijke kippensnacks. Je zult zien dat ze na 3 of 4 keer proberen de snacks al uit je hand komen eten!

Hulp bij het Uitkomen

Het moment van aanpikken en uiteindelijk helemaal uitkomen kan soms wel 3 dagen duren. Dat is natuurlijk lang maar vergeet niet dat het een immense inspanning kost voor het kuiken om uit te komen en zal tussendoor telkens even rusten om daarna weer verder te gaan.

Door dat te doen krijgt elke keer de kast een te grote afkoeling waardoor het kuiken in het ei sterft. Normaal kom ik ook niet meer aan de machine na dag 18. Ik heb het kuiken toch geholpen. Hij had t ei middenin openprikt en lag er verkeerd in de waardoor het er niet uit kon komen. Nadat zich kon bewegen weer terug gelegd en daarna is t zelf verder eruit gekropen. Het beweegt en piept goed nu. Ja, natuurlijk is t niet dat weet ik.

een kuiken dat aanpikt ligt normaal zowiezo goed. na die 24 uren kun je besproeien met lauw water en als het dan nog niet lukt,dan kun je eventueel gaan helpen.

Supermarkteieren

Om een ei uit te laten komen, moet het bevrucht zijn. Bevruchte eieren zijn echter vrijwel onvindbaar in de gangpaden van onze supermarkten. Om een ei te bevruchten, moet de kip een haan ontmoeten. Kippen die de eieren in onze supermarkten produceren hebben deze kans vrijwel nooit.

Koopt u eieren in een boerderijwinkel waar kippen contact hebben gehad met een haan, dan is de kans aanwezig dat een ei bevrucht is. Dit betekent niet per se dat er een kuiken uit het ei zal komen, aangezien de omstandigheden waarin de eieren worden bewaard ook een rol spelen bij de ontwikkeling van een kuiken. Koeling of een voor een embryo ongeschikte luchtvochtigheid, zal de ontwikkeling belemmeren. Wilt u eieren uitbroeden, dan zijn supermarkteieren dus waarschijnlijk niet de beste keuze.

Waar vind ik eieren om uit te broeden?

Zoekt u kippeneieren om uit te broeden, dan kunt u contact opnemen met een betrouwbare fokker. Hoewel een kippenfokker met vrij veel zekerheid kan zeggen dat de eieren die hij of zij verkoopt bevrucht zijn, is dit toch geen volledige garantie. Het zoeken van een ervaren fokker geeft de grootste kans op succes. De methode die de meeste fokkers zullen toepassen om te zien of een ei bevrucht is, wordt schouwen genoemd. Hierbij wordt een ei tegen een schouwlamp gehouden. Als het ei ondoorzichtig is betekent dit dat het hoogstwaarschijnlijk is bevrucht.

U kunt er ook voor kiezen online bevruchte eieren te kopen, meer informatie hierover vindt u bijvoorbeeld op fora. Ook nu geldt dat het belangrijk is de eieren te kopen van verkopers met een goede reputatie. Twijfelt u welk kippenras het beste bij u past, bekijk dan onze gids met kippenrassen voor meer informatie.

Of u de eieren nu bij een fokker, boer of online koopt, zoek altijd een verkoper bij u in de buurt. Eieren die worden verzonden hebben een kleinere kans om uit te komen. Dit is voornamelijk te wijten aan omstandigheden zoals overmatig schudden, slechte behandeling of de temperatuur tijdens het vervoer.

labels: #Ei

Zie ook: