Het broedproces is een fascinerend proces dat leidt tot de geboorte van een nieuw kuiken. Het is van groot belang te weten wat er tijdens dit proces gebeurt.

Het Broedproces

Voordat men met het eigenlijke broeden begint, is het van groot belang te weten wat er tijdens het broedproces gebeurt. De schaal van het ei, die voor het grootste gedeelte uit calciumcarbonaat bestaat, is de bescherming van de biologische inhoud en moet aan een aantal voorwaarden voldoen: ze moet sterk zijn, maar ook tegelijkertijd poreus.

De inhoud van het ei kunnen we verdelen in twee substanties: de dooier en het eiwit. De dooier heeft een veel grotere voedingswaarde dan het eiwit, zoals blijkt uit het volgende overzicht van de samenstelling van de dooier:

  • 16,1% eiwit
  • 31,7% vet
  • 0,3% koolhydraten
  • 50,9% water

De dooier maakt 31% van het gewicht uit van het ei. Het eiwit van het ei bestaat voor ongeveer 12,8% uit eiwitten, voor 0,7% uit koolhydraten en voor 0,3% uit vet. Hieraan kan je dus zien dat de voedingswaarde van het eiwit veel lager is dan die van de dooier.

Duur van het Broedproces

Het broedproces van hoenders duurt ongeveer 21 dagen. Bij andere soorten vogels kan dit wel verschillen en is ook de temperatuur weer anders. Normaal gesproken, als alle eieren in één keer onder de kloek zijn gelegd, moeten de kuikens toch wel binnen een korte periode uitkomen. Een kloek weet dit heel goed, wanneer het tijd is.

Vanaf ongeveer de 19e dag gaan de kuikens de schaal aanpikken. Ook bij een nog geheel gesloten ei kun je de kuikens al horen piepen. Tussen het aanpikken en de uiteindelijke uitkomst kan 24 uur zitten. Dit is afhankelijk van een aantal factoren. Zie onderstaande tabel voor de gemiddelde broedtijd van hoenders en watervogels.

Soort Vogel Gemiddelde Broedtijd
Hoenders 21 dagen
Watervogels Variabel (afhankelijk van de soort)

De Temperatuur

De temperatuur is heel belangrijk voor het broeden en we moeten dit dus heel goed in de gaten houden. Voor kippeneieren is de juiste temperatuur 101ºF. Dit is heel belangrijk! Variaties in temperatuur en kleine temperatuursschommelingen kunnen voorkomen, maar er moet geprobeerd worden de temperatuur zo constant mogelijk te houden. Een te lage temperatuur gedurende een bepaalde tijd is niet zo schadelijk dan een te hoge temperatuur. Een te hoge temperatuur moet echt vermeden zien te worden, want dit leidt tot afsterving van de vrucht.

De temperatuur kan in verschillende manieren weergegeven worden, bijv. ºC (graad Celsius), ºF (graad Fahrenheit), of K (Kelvin). Er is een manier om de temperatuurschalen om te rekenen van ºF naar ºC of andersom.

Draaien van de Eieren

Als een hen broedt, woelt zij instinctief de eieren enkele malen per dag om. Broeden we met een broedmachine dan dienen de eieren handmatig of automatisch gekeerd te worden. Een vuistregel hierbij is om de eieren 3 maal per dag te keren. Om de 8 uur 180 graden. Er zijn ook machines die het ei ieder uur een stukje keren, zodat deze na verloop van een paar uur helemaal gedraaid zijn. Het belangrijkste is dat het ei gekeerd wordt, zodat de dooier niet tegen de schaal zakt en de vrucht afsterft. Door het draaien zal het kuiken niet aan de schaalmembranen plakken. Na de 18e dag worden de eieren niet meer gekeerd. Het volgroeide kuiken gaat zich klaarmaken voor de grote uitbraak!

Kloek of Broedmachine

Kunstmatig broeden met een broedse kip is mooi. Een kloek waarbij de kuikens uitkomen moet je met rust laten. Als je de hele tijd gaat kijken wordt het bij voorbaat al niets meer. Ook weer mede afhankelijk van de capaciteit van uw machine kunt u kort achter elkaar eieren in leggen (bv. elke week). De luchtvochtigheid, de temperatuur en het keren van de eieren kunt u automatisch laten uitvoeren. U heeft er nauwelijks omkijken naar.

Mag je het Kuiken Helpen?

Mag ik het kuiken in wording helpen door het gat groter te maken? Nee! Lekker laten liggen. Na het aanpikken kan het zeker nog eens 24 uur duren voor het kuiken verder gaat met uitkomen.

Daarnaast vind ik het belangrijk en handig om te weten of eieren bevrucht zijn of niet. Tuurlijk kan er na dag 18 nog iets mis gaan.

labels: #Ei

Zie ook: