We zijn allemaal bezig met onze gezondheid, dus het is altijd goed om te weten hoe gezond een product is. Daarom duiken we vandaag in hoe gezond koolzaadolie is, en zetten de voordelen en nadelen op een rij.

Wat is Koolzaadolie?

Koolzaadolie wordt gewonnen uit de zaden van bloemen van het geslacht Cruciferia (mosterdplanten en kruisbloemigen) wat weer verwant is aan koolsoorten. Je hebt vast wel eens zo'n goudgeel veld vol bloeiend koolzaad gezien. De zaden van deze planten worden geoogst en geperst. Een koude eerste persing levert een lichtgekleurde, iets nootachtig smakende olie op. Deze variant is vooral geschikt voor koude bereidingen, zoals in een dressing voor een salade. In de tweede persing ontstaat de neutraal smakende koolzaadolie die veel wordt gebruikt in de industrie. Deze is wel geschikt om in te bakken en te braden.

Koolzaad of Raapzaad?

De verschillen tussen de koolzaadplanten en raapzaadplanten zijn erg klein. Hoewel het twee verschillende variëteiten betreft, worden de beide namen in de praktijk door elkaar gebruikt. Koolzaad is een landbouwgewas terwijl raapzaad van oorsprong een inheemse wilde plant is. Wat betreft hoeveelheid calorieën (90 kcal per eetlepel) en het soort vet is er (nagenoeg) geen verschil.

Voordelen van Koolzaadolie

De voordelen van koolzaadolie beginnen bij de goede vetten. 60% daarvan is enkelvoudig onverzadigd vet, 27% meervoudig onverzadigd vet en maar 11% verzadigd vet. Het bevat veel vitamines E en K en antioxidanten. Het meest opvallende is het hoge rookpunt van de olie: je kunt koolzaadolie verhitten tot 240 graden Celsius. Bakken in koolzaadolie is dus geen probleem.

  • Rijk aan omega 3: Met 93 procent is het gehalte aan onverzadigde vetzuren in koolzaadolie hoger dan in zonnebloemolie (91 procent) en olijfolie (88 procent). Bijzonder is ook het hoge percentage alfalinoleenzuur (ALA) in koolzaadolie. Dit ligt op bijna 10 procent. ALA is een zogeheten omega-3-vet en dat vet staat erom bekend dat het beschermt tegen hart- en vaatziekten.
  • Duurzame keuze: Kiezen voor koolzaadolie is kiezen voor een duurzame olie, want de olie wordt dichtbij, bijvoorbeeld ook in Nederland, geproduceerd. Een ander duurzaamheidsvoordeel is dat de teelt van koolzaad helpt bij het op peil houden van de sterk teruglopende bijenstand in Nederland.
  • Neutraal van smaak: Koolzaadolie is met name populair in de keuken omdat de smaak neutraal is, en veel milder dan bijvoorbeeld olijfolie, wat een hele sterke, uitgesproken smaak heeft.

Nadelen van Koolzaadolie

Koolzaadolie heeft één groot nadeel: de olie wordt via een chemisch proces onder hoge temperaturen uit de zaden gescheiden. Dit gebeurt via de stof hexaan, wat een brandbare, irriterende en schadelijke stof voor de omgeving én de gezondheid is.

  • Snel bederf: Het hoge gehalte aan ALA maakt koolzaadolie dus een gezonde keuze, maar het heeft ook een nadeel: het kan snel ranzig worden en dan smaakt het niet meer lekker. In de voedingsindustrie bewerken ze de koolzaadolie zodat die minder ALA bevat en dus minder snel bederft. Maar daardoor wordt het ook minder gezond dus!
  • Erucazuur: Die vroegere koolzaadolie bevatte veel erucazuur. Dit zorgde voor een bittere smaak en uit onderzoek met proefdieren bleek dit afwijkingen aan de hartspier te veroorzaken. Nadat dit bekend werd in de jaren 80 van de vorige eeuw zijn er strikte regels gekomen voor het erucazuurgehalte van koolzaadolie.
  • Chemisch proces: De olie wordt bewerkt, of met andere woorden geraffineerd. De stof die hierbij wordt gebruikt is hexaan, een stof die, brandbaar, irriterend, schadelijk voor de gezondheid, schadelijk voor de omgeving is volgens de internationale GHS normering. Verreweg het grootste gedeelte van de koolzaadolie die we in de supermarkt terugvinden word op deze manier gewonnen.
  • Genetisch gemodificeerd: Van de lijst met toegestane koolzaadgewassen in Europa is een groot gedeelte genetisch gemodificeerd.

Hoe Koolzaadolie te Gebruiken

Koolzaadolie is veelzijdig en kan op veel manieren worden gebruikt in de keuken:

  • Bakken en braden: Koolzaadolie heeft een hoog rookpunt, wat het ideaal maakt voor bakken en braden op hoge temperaturen. Het is perfect voor roerbakgerechten en frituren.
  • Salades en dressings: Gebruik koolzaadolie in salades en dressings voor een milde smaak die goed past bij verschillende soorten groenten.
  • Koken: Je kunt koolzaadolie ook gebruiken in soepen en stoofschotels.

Vergelijking met Andere Oliën

In vergelijking met andere oliën heeft koolzaadolie een aantal unieke eigenschappen. Hieronder een korte vergelijking:

Olie Voordelen Nadelen
Koolzaadolie Hoog rookpunt, rijk aan omega-3, duurzaam Chemisch proces, snel bederf
Olijfolie Veel antioxidanten, gezonde vetten Lager rookpunt, sterke smaak
Zonnebloemolie Neutrale smaak, rijk aan vitamine E Hoog in omega-6, chemische bewerking
Kokosolie Stabiel bij verhitting, geen transvetten Veel verzadigde vetten

Samenvattend op het artikel weet je dat verzadigde- en transvetten slecht voor je zijn en antioxidanten en onverzadigde vetten goed en essentieel voor je zijn. Zoals je ziet in de tabel heeft geen enkele olie een hoeveelheid transvetten die noemenswaardig is. Olijfolie komt het beste uit ons onderzoek. Olijfolie heeft, net als koolzaadolie, een goede verhouding onverzadigde vetten en verzadigde vetten. Koolzaadolie/raapzaadolie bevat een grote hoeveelheid onverzadigde vetten en antioxidanten. Dit maakt het een zeer gezonde olie. Zonnebloemolie heeft vergeleken met koolzaadolie een iets hoger cijfer in de voedingswaardetabel, maar in onze conclusie oordelen wij anders. Dit komt door de grote aanwezigheid van omega 6 dat in een scheve verhouding met omega 3 kan zorgen voor gezondheidsnadelen, maar ook doordat zonnebloemzaden zwaar worden bewerkt tijdens de productie. Kokosolie is het minst gezond van de 4. We kunnen stellen dat elk product zijn gezonde voordelen heeft, maar dat een gebalanceerd dieet de belangrijkste factor is voor je gezondheid. Als je dan toch een keuze moet maken, dan is (Gkazas) Olijfolie de beste keuze.

Oliën vormen de basis van veel lekkere recepten en spelen een grote rol in verschillende kooktechnieken; van bakken en braden tot sauteren en frituren. Er is geen gebrek aan opties als het gaat om bak- en kookolie. Sommige oliesoorten ken je misschien al, zoals olijfolie of zonnebloemolie. Er zijn 2 dingen belangrijk om in de gaten te houden als je kookolie koopt: het rookpunt en de mate waarin een olie bewerkt is. Het rookpunt is de temperatuur waarbij de olie begint af te breken en schadelijke vrije radicalen vrijkomen. Hoe geraffineerder - meer bewerkt - een olie is, hoe hoger het rookpunt. Maar ook: hoe minder voedingsstoffen bewaard zijn gebleven.

labels: #Bakken

Zie ook: