Fruitvliegjes, wie kent ze niet? Die kleine, irritante vliegjes die plotseling in je hele huis lijken te verschijnen. Het is vaak een mysterie waar ze vandaan komen, maar nog belangrijker: hoe kom je ervan af? Dit artikel biedt een uitgebreide gids om fruitvliegjes te herkennen, hun aantrekkingsfactoren te begrijpen en effectieve methoden toe te passen om ze te bestrijden en te voorkomen.

Wat zijn fruitvliegjes?

Een fruitvlieg (officiële naam: Drosophila Melanogaster) is een klein vliegje van 2 tot 4 millimeter groot. De vliegjes hebben een lichtbruine kleur en opvallende rode ogen. Mannetjes hebben een zwarte stip op hun lijf en de vrouwtjes een puntige achterkant, al is dit alleen onder een microscoop waarneembaar. De fruitvlieg leeft tussen de 2 en 9 weken.

Verkeerde veronderstellingen

Vaak wordt gedacht dat de fruitvlieg zijn naam te danken heeft aan het feit dat hij alleen op fruit afkomt. Echter, een fruitvlieg komt op 'lekkere' geuren af. Zelf eten ze het niet, maar het vrouwtje legt er ongeveer 300 tot 900 eitjes op, die na een dag uitkomen. Zo kun je van de ene op de andere dag opeens een ware plaag hebben.

Hoe komen fruitvliegjes je huis binnen?

Een fruitvlieg vindt altijd een manier om je huis binnen te komen, zelfs door de kleinste gaatjes of kiertjes. Met name in de lente en zomer, als de temperatuur stijgt, wordt fruit sneller rijp en staat de deur wellicht vaker open. Vaak komen ze je huis binnen via boodschappen, doordat er al eitjes op fruit of groenten aanwezig zijn. Maar ook open ramen en deuren bieden vrije doorgang. Daarnaast kunnen fruitvliegjes vanuit de kliko of vuilnisbak hun weg naar binnen vinden, gelokt door de geur van rottend afval.

Aantrekkingsfactoren

Fruitvliegjes zijn dol op zoetigheid, gisting en rottend organisch materiaal. Overrijp fruit is misschien de bekendste lokker, maar fruitvliegjes zijn lang niet zo kieskeurig als vaak gedacht wordt. Ze laten zich net zo goed verleiden door restjes wijn, bier of vruchtensap, verwelkte bloemen, bedorven voedsel in de vuilnisbak en koffiedrab in een koffiezetapparaat. Zelfs natte potgrond kan een aantrekkelijke broedplek vormen.

Sommige fruitvliegjes zijn helemaal geen fan van fruit en geven de voorkeur aan ander voedsel, zoals paddenstoelen of rottende plantenresten. Wanneer je een sinaasappel of bananenschil in de afvalbak hebt gedaan, kan het soms ineens wemelen van de fruitvliegjes. De reden hiervoor is dat fruitvliegjes fruit, sappen en ander keukenafval op grote afstand kunnen ruiken. Wanneer een fruitvliegje lekkere etenswaren heeft gevonden, spreidt het feromonen uit. Deze geur is aanlokkelijk voor andere soortgenoten.

De levenscyclus van een fruitvliegje

Fruitvliegjes leven kort, maar planten zich razendsnel voort. De ontwikkeling van ei tot volwassen fruitvlieg duurt slechts 14 dagen. Bij temperaturen boven de 20°C groeit een nieuwe generatie binnen enkele dagen op.

Een fruitvliegje heeft een bijzondere levenscyclus. Het insect gaat een hele metamorfose door van eitje tot fruitvlieg. In de zomer zijn fruitvliegjes het meest actief. Ze zijn dan volop bezig met het vinden van voedsel en een partner om mee te paren. Daarnaast gaat het vrouwtje op zoek naar een plek om de eitjes te leggen. Een vrouwtje kan tot wel 900 eitjes leggen. Na circa 24 uur ontstaat er uit een eitje een larve. De larve is continu bezig met eten. Na ongeveer vier tot vijf dagen heeft de larve zich volledig ontwikkeld. De larve gaat op zoek naar een donkere en droge plek en veranderd in een pop. Fruitvliegjes hebben niet lang te leven. De gemiddelde levensduur in een zwerm is slechts twee weken. Wanneer de fruitvlieg niet in een zwerm leeft dan is de levensduur ongeveer vier weken. In de winterperiode kan de levensduur veel korter zijn. Het voedsel is dan schaars waardoor de larve zich niet kunnen voeden. Hierdoor sterven de larven alvorens ze verpoppen.

Zijn fruitvliegjes schadelijk?

Direct gevaarlijk zijn fruitvliegjes niet. Fruitvliegjes zijn niet schadelijk voor onze gezondheid. De insecten zijn namelijk niet giftig. Wel verspreiden fruitvliegjes bacteriën waardoor fruit sneller bederft. Hoe meer fruitvliegjes er zitten, hoe meer bacteriën ze kunnen verspreiden. Fruit dat is besmet door fruitvliegjes is niet bepaald aantrekkelijk.

Toch kunnen ze schimmels, bacteriën en gistcellen verspreiden door van vrucht naar vrucht te vliegen. Dat is niet alleen onsmakelijk, maar kan ook voedsel sneller laten bederven. Op het eerste gezicht lijkt de fruitvlieg onbeduidend, maar niets is minder waar. Dit insect is onmisbaar in de medische genetica. De fruitvlieg bezit zo'n 16.000 genen, waarvan 75% overeenkomt met menselijke genen die betrokken zijn bij ziektes.

Preventieve maatregelen tegen fruitvliegjes

Voorkomen is beter dan genezen. Met de volgende maatregelen kun je een plaag van fruitvliegjes voorkomen:

  • Hygiëne in de keuken: Zorg ervoor dat er geen vuile vaat te vinden is. Maak het aanrecht, de eettafel en de kookplaat direct schoon. Spoel lege flessen en glazen potjes om en breng ze tijdig naar de glasbak.
  • Afvalbeheer: Gooi na het koken en eten alle groente- en fruitresten in de vuilnisbak of compostbak. Maak je vuilnisbak en GFT-container regelmatig leeg en maak hem na het legen terug schoon. Wikkel groente- en fruitafval in krantenpapier voordat je het in de kliko gooit. Gooi liever geen etensresten in de vuilnisbak, maar gebruik je gft-bak buiten. Ververs de zak als je toch fruitvliegjes in de vuilnisbak ziet.
  • Fruitopslag: Leg vers fruit zoveel mogelijk in de koelkast of een afgesloten bak. Laat geen fruit in fruitmanden liggen maar leg het in de koelkast of koele berging. Eet fruit op tijd op en laat vooral geen overrijp fruit of fruit met beurse plekjes op de fruitschaal liggen. Tropisch fruit, zoals bananen, mango’s en ananas, bewaar je (tenzij ze gesneden zijn) buiten de koelkast, die kunnen namelijk niet tegen kou. Bananen worden bijvoorbeeld bruin in de koelkast. Eet dit fruit dus echt op tijd op.
  • Overige maatregelen: Sluit potten van confituur, honing en choco goed af en laat geen restjes frisdrank, bier of wijn achter in open flessen of glazen. Berg voedsel op in gesloten blikken of dozen. Laat geen verwelkte bloemen staan want ook dit trekt fruitvliegjes aan. Haal de dode blaadjes en verwelkte bloemen er regelmatig uit en gooi ze in de biobak.

Effectieve bestrijdingsmethoden

Als preventie niet voldoende is, zijn er verschillende manieren om fruitvliegjes te bestrijden:

  • Fruitvliegjesval maken: U kunt ook zelf een val maken om de fruitvliegjes te vangen. Door bijvoorbeeld een bakje neer te zetten met een mengsel van water met azijn met een drupje afwasmiddel. Fruitvliegjes vinden de geur van azijn onweerstaanbaar. Doe wat azijn samen met een druppeltje afwasmiddel in een schaaltje met water en roer goed door elkaar. Dek het schaaltje af met huishoudfolie en prik er gaatjes is. De fruitvliegjes komen af op de geur en van zodra ze in contact komen met het mengsel is er geen weg terug en gaan ze onder. Dit mengsel kan je ook in een leuke fruitvliegenval doen die je kan vinden in onze webshop. Ook kun je een plastic bakje vullen met suikerhoudend of gistend vloeistof. Om fruitvliegjes te vallen zijn er ook kant-en-klare fruitvliegjesvallen te koop. Deze zijn voorzien van aantrekkelijk lokstof. Hier komen de fruitvliegjes doorgaans sneller op af.
  • Natuurlijke afweermiddelen: Er zijn een hoop geuren waar een fruitvlieg op af komt, maar er zijn ook een hoop geuren die een fruitvlieg juist afschrikt. Fruitvliegjes houden niet van sterke geuren zoals van knoflook, lavendel, kruidnagel, basilicum en dille. Dit houdt de vliegjes ook weg uit de keuken. Zet een geurig kruidenplantje in de buurt van je fruit. De vliegjes houden niet van de geur van basilicum, dille of salie. Leg kruidnagel, knoflook of lavendel in de fruitmand.
  • Commerciële vallen: Wilt u dit liever niet dan zijn er goedwerkende producten zoals een kant-en-klare natuurlijke lokstof verkrijgbaar. De Natural Catch® Fruitvliegval is een uitstekende val ter bestrijding van fruitvliegen. Er zit een lokvloeistof in die ongeveer 1500 vliegjes kan vangen op een veilige, eenvoudige en niet toxische wijze.
  • Insectenspray: Insectenspray is een effectief middel om fruitvliegjes mee te bestrijden. Spray tegen fruitvliegjes werkt op basis van pyrethrum of piperonylbutoxide.

Wat te doen bij een plaag?

Het is belangrijk om op zoek te gaan naar de plek waar de fruitvliegjes op af komen. Liggen er ergens etensresten? Of is er ergens gemorst met fruitdrank? Zodra u de bron heeft gevonden, zult u de plek moeten opruimen en schoonmaken. U kunt dit het beste doen met schoonmaakmiddel zonder een sterke geur (anders lokt u ze weer naar de plek toe). Zorg er ook voor dat u plekken waar fruitvliegjes op af komen, zoals prullenbakken of fruitschalen, regelmatig schoonmaakt en schoon houdt.

Nu u de plek schoon heeft gemaakt, kunt u een (preventief) bestrijdingsmiddel toepassen om ervoor te zorgen dat u geen nieuwe plaag krijgt. Dit kan met een fruitvliegjes vanger of Natural Catch® Fruitvliegval.

Fruitvliegjes en de levensmiddelenindustrie

Niet alleen in huis kunnen fruitvliegjes vervelend zijn maar ook de levensmiddelenindustrie, bierbrouwerijen, fruitwinkels, keukens in cafés ervaren vaak veel fruitvliegjesoverlast. De fruitvliegen zorgen voor veel schade aan 'gezond' fruit binnen de bedrijven.

Feiten over fruitvliegjes

  • Fruitvliegjes houden niet van vlees.
  • Fruitvliegjes zijn ware alcoholisten.
  • 2 dagen na de geboorte van de fruitvlieg, vermenigvuldigen ze zich al voort.
  • De levenscyclus van een fruitvlieg duurt slechts 8 dagen.
  • Er zijn wel 25 soorten fruitvliegjes.
  • Fruitvliegjes worden veel gebruikt in de wetenschap.
  • Ze mogen dan wel fruitvliegjes heten, ze zitten niet alleen op fruit. Ze houden ook van koffiedik, theezakjes en bloemen.

Overzicht van bestrijdingsmethoden

Hieronder een tabel met een overzicht van de besproken bestrijdingsmethoden:

Methode Beschrijving Voordelen Nadelen
Hygiëne Schoonmaken van oppervlakken, afvalbeheer, fruitopslag Preventief, natuurlijk, geen chemicaliën Vereist discipline en regelmaat
Fruitvliegjesval Mengsel van water, azijn en afwasmiddel in een bakje met gaatjes Goedkoop, eenvoudig te maken Moet regelmatig worden vervangen
Natuurlijke afweermiddelen Kruiden zoals basilicum, dille, salie, knoflook, kruidnagel Natuurlijk, geur kan aangenaam zijn Niet altijd even effectief
Commerciële vallen Kant-en-klare vallen met lokstof Effectief, gemakkelijk in gebruik Kan duurder zijn
Insectenspray Spray met pyrethrum of piperonylbutoxide Snel, effectief bij grote plagen Chemisch, vereist voorzichtigheid

labels:

Zie ook: