Producten als filet americain, carpaccio, tartaar en ossenworst bevatten rauw vlees en daarmee mogelijk ook schadelijke bacteriën. Consumenten kiezen natuurlijk zelf wat zij eten, maar het is belangrijk dat zij de risico's van een product kennen.

Risico's van het eten van rauw vlees

Rauw vlees kan besmet zijn met ziekmakende bacteriën, zoals salmonella of E. coli. Ook parasieten zoals Toxoplasma gondii kunnen in rauw vlees voorkomen. Deze zijn vooral gevaarlijk voor zwangeren. Vlees bakken doodt de bacteriën, maar op rauw vlees zijn ze nog schadelijk.

Nog steeds lopen mensen wel eens een voedselinfectie op door het eten van besmet rauw vlees. Dit ondanks de bestaande regelgeving voor voedselveiligheid. In de periode van september tot november 2005 werden er ruim 150 mensen ziek door een infectie, waarbij filet americain de oorzaak bleek te zijn van deze explosie.

Specifieke Risico's en Gevolgen

Een carpacciosalade, een broodje ossenworst, een boterham met een flinke laag filet americain: lekker, maar ook gevaarlijk. Want rauw vlees, waaronder filet americain, kan een hersenafwijking veroorzaken door de toxoplasma-parasiet die op het product zit.

Patricia Meijboom werd als foetus besmet door de gevaarlijke parasiet die op rauw vlees kan zitten. Elke dag heeft ze er nog last van: ze is namelijk bijna blind. Met één oog ziet ze niets meer, met haar andere oog is het net alsof ze door een troebele melkfles tuurt. "Vrouwen die rauw vlees eten tijdens de zwangerschap, vind ik net zo slecht als vrouwen die roken. Ze moeten eens een dag meelopen met mij. Dan zien ze hoe zwaar het is."

Gevoelige Groepen

Voor de kwetsbare groepen, zoals zwangeren, ouderen, kankerpatiënten en andere mensen met een slechte weerstand, kunnen de effecten heel gevaarlijk zijn. Met miskramen, vroeggeboorten, oogafwijkingen en hersenafwijkingen tot gevolg.

Jonge kinderen, ouderen, mensen met een verminderde weerstand en zwangeren wordt afgeraden rauw vlees te eten, zoals tartaar en carpaccio. Dit zijn risicovolle producten. Eet geen vlees dat niet goed verhit is. Je kunt dan besmet raken met ziekmakende bacteriën, zoals salmonella, E. coli.

Voorzorgsmaatregelen

Het is belangrijk producten met rauw vlees in de koelkast te bewaren en er hygiënisch mee om te gaan. Ook moeten ze binnen korte tijd na aankoop worden gegeten. Onlangs zijn de voorzorgsmaatregelen tegen besmettingen door rauw rundvlees opnieuw onder de loep genomen.

Het RIVM adviseert vandaag om filet americain in te vriezen, zodat de gevaarlijke parasiet doodgaat. Dat kan de Nederlandse samenleving zó 10 tot 30 miljoen per jaar aan ziektekosten schelen. Bij koude temperaturen, vanaf 12 graden onder 0, sterft de parasiet. Het beste is dat dat invriezen in de fabriek gebeurt, 'bij de bron'. Probleem is: nu gebeurt dat niet, want producenten zijn het niet verplicht. "Het is voor hen een extra handeling en het kost meer geld."

Als je vlees uit de diepvries gaat eten, moet je het eerst ontdooien. Als je vlees niet ontdooit dan loop je het risico dat de binnenkant nog niet helemaal gaar is, terwijl de buitenkant wel al donkerbruin gebakken is. Ontdooi bevroren producten in de koelkast, op een afgedekt bord of in een afgedekte schaal. Zo krijgen bacteriën geen kans en blijft het vlees lekker sappig. Kleinere stukken vlees kunnen worden ontdooid in de magnetron. Maak het dan wel meteen erna verder klaar. Vries ontdooid rauw vlees niet opnieuw in. Bij het ontdooien komt namelijk vleesvocht vrij.

Adviezen en Aanbevelingen

  • Eet geen rauwe kip of varken. Deze vormen een extra risico voor ziekteverwekkers.
  • Voor kip en gemalen vlees (zoals gehakt of worst) geldt: Verhit het door en door voordat je het opeet om voedselinfecties te voorkomen.
  • Voor gemalen vlees geldt: controleer of het volledig is gegaard voordat je het opeet. Voorbeelden zijn gehakt, worstjes of spiesjes.
  • Vlees uit één stuk van rund of varken, zoals biefstuk, kan rosé gegeten worden, maar doorbakken is de meest veilige keuze.

Het advies is om niet meer dan 500 gram vlees per week te eten, inclusief vleeswaren. Eet daarbinnen maximaal 300 gram rood vlees, zoals rundvlees en varkensvlees. Dit is een maximum, minder of geen vlees eten kan ook.

Mager onbewerkt vlees staat in de Schijf van Vijf en past in een gezond voedingspatroon. Vlees is rijk aan de vitamines B1, B6 en B12 en het mineraal zink. Daarnaast levert het vitamine B2 en de mineralen ijzer, fosfor en seleen. Lever is bovendien rijk aan vitamine A. Vlees bevat van nature eiwit en vet. Er zitten geen koolhydraten in. De hoeveelheid eiwit en vet staan met elkaar in verband. Des te vetter het vlees des te lager het eiwitgehalte en andersom.

Alternatieven en Gezondere Keuzes

Er zijn een aantal dingen die je kunt doen om het eten van rood vlees gezonder te maken. Kies bijvoorbeeld voor mager rood vlees, zoals biefstuk, tartaar of ossenhaas. Of kies voor wit vlees zoals kipfilet of kalkoenfilet. Mager rood vlees bevat minder calorieën en vet dan vet rood vlees. Dit maakt mager rood vlees een betere keuze voor mensen die willen afvallen of hun gewicht willen beheersen. Mager rood vlees bevat ook meer eiwitten dan vet rood vlees. Eiwitten zijn belangrijk voor het behoud van spiermassa en het verhogen van het verzadigingsgevoel. Daarnaast bevat mager rood vlees minder verzadigd vet dan vet rood vlees.

Het advies is om een keer per week vis te eten en een of meerdere dagen per week vegetarisch te eten. Binnen de Schijf van Vijf draait het om afwisseling tussen dierlijke en plantaardige producten. Een voorbeeld van een weekindeling voor warme maaltijden kan zijn: 1 dag vis, 1 dag peulvruchten, 1 dag noten, 2 dagen onbewerkt rood vlees en 2 dagen kip of ander gevogelte.

Vleesconsumptie in Nederland (2022)

Soort Vlees Consumptie per hoofd (kilo)
Varkensvlees 36
Pluimveevlees 21
Rundvlees 15
Kalfsvlees 1
Schapen- en geitenvlees 1

Het vleesverbruik per hoofd van de bevolking was volgens Wageningen Economic Research in 2022 76 kilo. Zo'n 36 kilo daarvan is varkensvlees, 21 kilo pluimveevlees, 15 kilo rundvlees, 1 kilo kalfsvlees en 1 kilo schapen- en geitenvlees. Dit is op basis van karkasgewicht (inclusief botten).

labels:

Zie ook: