Op woensdag 12 april is het Nationale Poepdag. Een dag die in het leven is geroepen door de Maag Lever Darm Stichting (MLDS) om de relatie tussen ontlasting en gezondheid te benadrukken.

Het Belang van Ontlasting voor de Gezondheid

Onze ontlasting geeft een indicatie hoe het met onze gezondheid gaat. Maar de meeste mensen besteden weinig aandacht aan hun ontlasting en praten er nog minder over. Schaamte zorgt er bijvoorbeeld voor dat veel mensen te laat naar de huisarts gaan bij klachten. Ze praten liever niet over problemen rondom de ontlasting of pijn bij het poepen.

“Laatst had ik in de spreekkamer een jonge vrouw die op haar werk liever niet naar de wc ging om te poepen. Ze stelde het uit, waardoor ze buikkrampen en een opgeblazen buik kreeg. Maar door het uitstellen raakte haar spijsvertering ontregeld en kreeg ze verstopping.

In onderzoeken die de MLDS financiert speelt ontlasting vaak een sleutelrol. Want ontlasting vertelt je veel over de gezondheid. De poep van ieder individu is door de mix aan bacteriën uit de darmen -microbioom of darmflora - net zo uniek en herkenbaar als een vingerafdruk. Poep bestaat uit darmbacteriën en water, vermengd met restjes voedsel die het lichaam niet heeft gebruikt.

Wat te doen voor een gezonde ontlasting?

  • Wacht niet te lang met naar de wc gaan.
  • Zorg voor een gezonde zithouding op de wc, dat is belangrijk voor een goede stoelgang.
  • Zorg voor voldoende beweging en ontspanning.
  • Het belangrijkste advies blijft echter: praat over je ontlasting als je merkt dat er iets niet goed gaat of veranderd is.
  • Ga naar de huisarts en vertel wat er is.
  • En ga als dat kan altijd naar de wc als je moet, waar je ook bent.

Voeding en Spijsvertering

Voor een goede darmwerking is het verstandig om gezond te eten: veel verschillende groenten, fruit en andere plantaardige voeding. Vezels uit plantaardige voeding zijn voedsel voor je goede darmbacteriën en zijn nodig voor goede ontlasting. Eet zo gevarieerd mogelijk: veel verschillende voedingsmiddelen.

Soms is gezonder, gevarieerder en meer vezels eten al voldoende om PDS-klachten te verminderen. Iedereen reageert anders op voeding, dus het lastige is dat ‘de beste voeding’ voor iedereen anders is. Er bestaat geen enkel voedingsmiddel dat bij iedereen de PDS-klachten erger maakt en er bestaat ook geen enkel voedingsmiddel dat bij iedereen de PDS-klachten vermindert. Er bestaan dus ook geen laxerende en stoppende voedingsmiddelen. De werking is bij iedereen verschillend. Je moet het zelf uitproberen, liefst onder begeleiding van een diëtist.

Diëtist: hulp met voeding

Een diëtist kan je altijd helpen met je eetkeuzes om je klachten te verminderen. Iedereen krijgt een paar uur dieetadvies vergoed uit de basisverzekering. Laat je meerdere gezonde voedingsmiddelen weg, ga dan zeker naar een diëtist. Een diëtist kan bepalen of je wel alle voedingsstoffen binnenkrijgt, je adviseren hoe je producten kunt vervangen en hoe je gevarieerd en gezond kunt eten.

Voedingsmiddelen weglaten?

Je kunt uitproberen of je minder klachten hebt als je een bepaald voedingsmiddel weglaat of minder eet (bijvoorbeeld alcohol, zoetstoffen, melkproducten). Vaak is het niet nodig om voedingsmiddelen helemaal te vermijden, omdat het niet gaat om allergieën maar om intoleranties of overgevoeligheden. Vaak kun je kleine hoeveelheden van allerlei voedingsmiddelen wel verdragen, maar geven ze pas klachten als je er teveel van eet. Een glutenvrij dieet wordt bij PDS niet aangeraden.

Voeding testen?

Er zijn helaas geen betrouwbare testen voor de meeste voedselintoleranties. Alleen echte voedselallergieën zijn te zien in het bloed. Intolerantie voor lactose is te testen met een ademtest in het ziekenhuis. Deze test is echter niet altijd betrouwbaar.

Alle andere voedselintoleranties kun je echter niet zien en niet testen. Niet met een bloedtest, maar ook niet met andere testen (ontlasting, haren, bioresonantie, elektro-acupunctuur etc.). De beste methode om voedselintoleranties op te sporen is via eliminatie en provocatie. Bij PDS is een goede methode hiervoor het FODMAP-dieet. Het FODMAP-dieet is een bewezen behandeling voor patiënten met Prikkelbare Darm Syndroom (PDS).

Tips voor voeding met PDS

Een deel van de PDS-patiënten heeft baat bij onderstaande voedingstips:

  • Het bijhouden van een voedseldagboek om erachter te komen welke voedingsmiddelen jouw persoonlijke triggers zijn.
  • Veel meer groente en fruit eten.
  • Het eten van andere voedingsmiddelen met veel oplosbare vezels, zoals lijnzaad, chiazaad, havermout.
  • Meer plantaardige voedingsmiddelen eten. Deze bevatten meestal vezels voor de goede darmbacteriën en voor een goede darmwerking.
  • Meer water drinken.

Een deel van de PDS-patiënten heeft baat bij het weglaten of verminderen van:

  • Alcohol en koolzuur: Deze kunnen extra gasvorming geven waardoor darmklachten erger worden.
  • Zoetstoffen: Vooral kunstmatige zoetstoffen kunnen bij een deel van de mensen darmklachten geven.
  • Tarwe: Dit bevat fructanen, waar een deel van de PDS-patiënten op reageert.

Concludeer niet te snel dat je een bepaald voedingsmiddel niet kunt verdragen. Daarom is het goed om voedingsmiddelen - waarvan je vermoedt dat je er niet goed tegen kunt - altijd meerdere keren te testen, onder verschillende omstandigheden. Een diëtist kan je hierbij helpen.

Je Spijsvertering: Hoe Werkt Het?

Je spijsvertering betekent dus het afbreken van je eten tot hele kleine stofjes (voedingsstoffen) die je lichaam opneemt en gebruikt. Deze voedingsstoffen geven je energie en het zijn bouwstoffen. Die bouwstoffen zijn nodig om te groeien of kapotte cellen in je lichaam te vernieuwen. Nadat de voedingsstoffen uit je eten zijn gehaald, wordt wat je niet gebruikt in je darmen tot poep gekneed. En dat poep je binnen 24 tot 48 uur uit.

Na de eerste hap is je eten nog ongeveer 8 meter onderweg door je lichaam. Onderweg komt het eten verschillende organen tegen. Het begint bij de mond en komt daarna langs je slokdarm, je maag, je dunne darm, dikke darm en endeldarm. Er zijn ook nog andere organen die meewerken bij de spijsvertering. Dat zijn je alvleesklier, galblaas en lever.

Het Microbioom: Een Drukke Boel in je Darm

In de dikke darm is het echt ontzettend druk. Er wonen namelijk veel beestjes, zoals bacteriën en schimmels. Al deze beestjes samen wordt het microbioom genoemd. Totaal draag je zo’n 1,5 kilo aan microben met je mee. Er zijn zowel ‘goede’ als ‘slechte’ bacteriën. Een gezond microbioom bestaat uit veel bacteriën van veel verschillende soorten. Welke bacteriesoorten er in iemands darm leven, verschilt per persoon. Iedereen heeft een ander microbioom.

Je microbioom en afweersysteem zijn een topteam. Ze werken veel samen en dat is maar goed ook. Ongeveer 70% van je afweersysteem zit in je dikke darm en hier zit ook het grootste gedeelte van je microbioom. Het microbioom helpt de cellen die ziekten tegenhouden (afweercellen) om te groeien en te vermeerderen. Wanneer je microbioom in balans is, helpt het je afweer versterken en zo dus ook je gezondheid.

Gezonde Voeding en Regelmaat

Voor een goede spijsvertering is belangrijk dat je kiest voor gezond eten en dat je veel varieert (afwisselt). Gezond eten wil zeggen producten eten die zo min mogelijk bewerkt zijn, zoals groente, maar ook volkorenbrood. Vezels zijn plantendeeltjes die vooral zitten in volkorengraanproducten zoals volkorenbrood en volkorenpasta. En ze zitten ook groente en fruit, peulvruchten, aardappelen en noten en zaden. Je lichaam heeft iedere dag voldoende vocht nodig om al zijn taken uit te kunnen voeren.

Wat Je Kunt Doen om je Spijsvertering te Helpen

  • Als je voelt dat je moet poepen, ga dan naar de wc.
  • Een juiste zithouding op de wc is belangrijk voor een goede stoelgang.
  • Gezonde en vezelrijke voeding is erg belangrijk voor je spijsvertering.
  • Voor je spijsvertering is het goed om voldoende te bewegen én om te ontspannen.

Het Eten van Poep (Coprofagie)

Het is iets waar de meeste eigenaren van honden van gruwelen: als hun dier poep eet tijdens het uitlaten. Waarom ze dit doen kan verschillende redenen hebben, maar het is zeker niet zonder gevaar. Dat honden poep eten, coprogafie genoemd, kan verschillende redenen hebben. Bij de gedragsmatige redenen kan het een manier van aandacht trekken zijn.

Het eten van ontlasting is niet zonder gevaar. Die kan namelijk parasieten, bacteriën of ziektekiemen bevatten, die de hond dan ook binnen krijgt door het eten ervan. Ook het eten van mensenpoep kan zeer gevaarlijk zijn. Dit speelt altijd al, maar extra sinds coronatijd. Extra gevaarlijk is het als het om ontlasting van mensen gaat die kort daarvoor drugs gebruikt hebben.

Wat te doen om coprofagie te voorkomen?

  • Door uw hond aan de lijn te houden vervalt het risico op het eten van poep grotendeels.
  • Als u een medische oorzaak vermoedt kunt u eerst nog de hulp van de dierenarts inschakelen.
  • Besteed weinig tot geen aandacht aan het gedrag.
  • Afleiding: loopt uw hond los en ziet u dat hij op een drol af gaat? Gooi dan een speeltje in een andere richting, zodat hij dat hopelijk interessanter vindt.
  • Verander zijn associatie met poep eten door een onaantrekkelijke geur.

Poeptransplantatie

Gezonde poep kan zelfs gebruikt worden in een poeptransplantatie. Een poeptransplantatie zou volgens onderzoeker James Kinross bijvoorbeeld kunnen helpen bij ziektes als alzheimer, darmaandoeningen en reuma. Momenteel wordt de werkzaamheid nog onderzocht, maar er is hier en daar al succes geboekt.

In Nederland krijgen mensen ook al poep toegediend. Dat gebeurt nog bij slechts één aandoening, genaamd de C.Difficile-infectie. Dat is een infectie die kan zorgen voor onder meer diarree. Bij de C.Diff-infectie is een poeptransplantatie bewezen effectief", vertelt Liz Terveer, arts-microbioloog bij het LUMC. In onze poep zit namelijk een gezonde darmflora. Er is veel interactie tussen je brein en je darmen. Darmflora kan dus ook een positief effect hebben op de hersenen.

Mocht dat het geval zijn, dan gaat zo'n poeptransplantatie nog niet met een pil. "We dienen de poep toe met een sonde. Die gaat via de neus en door de maag naar het eerste deel van de dunne darm." Wat verder van groot belang is, is dat de donor die de poep afgeeft goed gescreend wordt. Er mogen natuurlijk geen schadelijke stoffen inzitten.

Kijk Achterom: Check Je Poep!

Over ontlasting praten we niet graag. Als we er samen meer over praten, worden mensen zich sneller bewust van klachten. Kijk achterom! Heb je gepoept? Kijk dan eens wat vaker achterom. Het kan letterlijk van levensbelang zijn om je ontlasting te bekijken. Door de kleur, geur, vorm en frequentie te checken, krijg je veel informatie over je gezondheid. Regelmatige stoelgangHoe vaak je moet poepen, zegt iets over je spijsvertering en stoelgang.

De vorm en kleur vertelt veel over je gezondheid. Gezonde ontlasting is smeuïg, heeft de vorm van een worst en is bruin van kleur. De kleur kan veranderen door wat je eet. Zo zorgt spinazie voor een groenige kleur en maken bietjes of rode kool je ontlasting een beetje rood.

Niet alleen de kleur en de vorm zeggen iets over je stoelgang, de geur kan je ook wat vertellen. Niemand poept met de geur van roosjes, je poep stinkt altijd. Maar soms kan de geur echt anders dan anders zijn. De geur van je ontlasting verandert vaak bij maagdarminfecties, problemen bij de spijsvertering of wanneer er bloed in de ontlasting zit.

Poepen zou geen pijn moeten doen. Doet het wel pijn, en houden de klachten langer aan? Ga dan naar je huisarts.

De Bristol Stool Chart

De Bristol Stool Chart is een hulpmiddel om te weten hoe je ontlasting eruit ziet. Deze zeven types poep laten zien hoe stevig of zacht de ontlasting is. Als de ontlasting hard is, is het een type 1 en 2. Een gladde worst is type 3 en 4. Dat wordt beschouwd als een normaal. Te zachte poep is type 6 en 7, wat kan betekenen dat je diarree hebt.

Check regelmatig je poep! Let op de kleur, geur, vorm en hoe vaak je naar de wc gaat. Zo krijg je veel informatie over je gezondheid. Veranderingen in de ontlasting kunnen ook wijzen op een aandoening. Heb je klachten of merk je veranderingen in je ontlastingspatroon die je niet goed kan verklaren? Ga naar je huisarts als je ontlastingspatroon verandert, of als je meer dan twee weken klachten hebt rondom de ontlasting.

Type Ontlasting Beschrijving
Type 1 Losse, harde keutels
Type 2 Een worstvormig, maar klonterig geheel
Type 3 Een worst met barstjes
Type 4 Een gladde, zachte worst of slang
Type 5 Zachte keutels met duidelijke randen
Type 6 Fluffy stukjes met rafelige randen
Type 7 Waterig, geen vaste stukjes

labels:

Zie ook: