Kwark tegen maagzuur: Werking en tips voor een gezonde spijsvertering

Bijna iedereen heeft wel eens last van brandend maagzuur. Bijvoorbeeld na een zware maaltijd. Dit kan geen kwaad. Als je vaak last hebt van brandend maagzuur is het verstandig om naar de huisarts te gaan. Deze kan beoordelen of onderzoek en een behandeling nodig zijn.

Met brandend maagzuur of zuurbranden worden klachten als gevolg van terugstromen van zure maaginhoud in de slokdarm bedoeld. Zodra we voedsel doorslikken, komt het in de slokdarm terecht. De slokdarm is een buis die loopt van de keelholte tot aan de maag. In de wand van de slokdarm zitten spieren die het voedsel naar de maag vervoeren.

Op de overgang van de slokdarm naar de maag zit een sluitspiertje. Dit sluitspiertje gaat open als er voedsel vanuit de slokdarm naar de maag gaat. Daarna gaat het weer dicht. Ook de druk van het middenrif op de onderkant van de slokdarm helpt om een barrière te vormen tussen de slokdarm en de maag.

In de maag wordt het voedsel vermengd met maagsap. Maagsap bevat onder andere zoutzuur. De maag zelf heeft een dikke slijmvlieslaag die de maagwand beschermt tegen dit zuur. De slokdarm heeft deze beschermlaag niet. Als maaginhoud in de slokdarm komt, kan de slokdarm beschadigd raken door het zure maagsap.

Mensen bij wie de slokdarm jarenlang (chronisch) te veel wordt blootgesteld aan terugstromend maagzuur kunnen een Barrett slokdarm ontwikkelen. Dit is een blijvende verandering van het weefsel in de slokdarm. Mensen met een Barrett slokdarm hebben een licht verhoogde kans op slokdarmkanker. De meeste mensen met chronische klachten van zuurbranden krijgen echter geen Barrett slokdarm.

Oorzaken van brandend maagzuur

Er zijn verschillende oorzaken voor het te vaak terugstromen van zure maaginhoud in de slokdarm. Het middenrif is een platte spier die de borstholte en buikholte van elkaar scheidt. In het middenrif zit een kleine opening, waardoor de slokdarm naar de maag loopt. Als deze opening in het middenrif te wijd is, kan de bovenkant van de maag een beetje boven het middenrif gaan uitsteken. We noemen dit een ‘breukje in het middenrif’. Zure maaginhoud stroomt dan gemakkelijker terug naar de slokdarm. Dit komt omdat het middenrif niet goed samenwerkt met de sluitspier.

Door overgewicht of verstopping, maar bijvoorbeeld ook door een zwangerschap, is er minder ruimte in de buikholte waardoor de druk in de buik groter is dan normaal. Door de verhoogde druk kan de zure maaginhoud makkelijker terugstromen in de slokdarm. Bij een vertraagde maagontlediging blijft het eten langer in de maag dan normaal. Door ouderdom kan het sluitspiertje wat verslappen en minder goed sluiten.

Nicotine en alcohol kunnen ervoor zorgen dat het sluitspiertje verslapt. Het gebruik van bepaalde voedingsmiddelen, zoals koffie, citrus, chocolade, gefrituurde en pittig eten en koolzuurhoudende dranken kunnen klachten verergeren.

Symptomen van brandend maagzuur

De klachten bij brandend maagzuur verschillen per persoon. Veel mensen hebben last van zure oprispingen. Je proeft dan het zuur in de mond. Maar ook zonder het zuur te proeven, kun je last hebben van brandend maagzuur. Veel mensen hebben vooral ’s nachts als ze in bed liggen of bij het voorover buigen klachten. Dit heeft te maken met de positie van de maag en slokdarm.

Veel voorkomende symptomen zijn:

• Pijnlijk, branderig gevoel achter het borstbeen, vlak boven de maag
• Sommige mensen voelen dit als een drukkende, knijpende pijn die nogal eens verward wordt met hartklachten.

Diagnose en Onderzoek

Als je langere tijd last hebt van brandend maagzuur is het verstandig om naar de huisarts te gaan. Vaak kan de huisarts de diagnose brandend maagzuur stellen op basis van je klachten. Soms is aanvullend onderzoek nodig. Bijvoorbeeld als de klachten niet verminderen door voedingsadviezen, leefregels en medicijnen.

Mogelijke onderzoeken zijn:

• Gastroscopie: Een kijkonderzoek van de binnenkant van de slokdarm en de maag heet een gastroscopie en gebeurt met een speciaal kijkinstrument, de gastroscoop. Dit is een flexibele slang met daarop een kleine camera en een lampje. De arts brengt de slang via je mond in je slokdarm en bekijkt of de slokdarm beschadigd of ontstoken is.
• 24-uurs zuurgraadmeting: Een 24-uurs zuurgraadmeting is een onderzoek waarbij 24 uur lang de zuurgraad in de slokdarm wordt gemeten. De zuurgraad wordt ook wel de pH-waarde genoemd. Via de neus wordt er een dun slangetje in de slokdarm gebracht. Aan het uiteinde van dit slangetje zit een meetinstrumentje.

Behandeling van brandend maagzuur

De behandeling is afhankelijk van de ernst van de klachten. Soms geeft de huisarts je voedingsadviezen en leefregels die de klachten kunnen verminderen. Meestal krijg je eerst voedingsadviezen en leefregels die de klachten kunnen verminderen. Soms schrijft je arts medicijnen voor. Hoelang je de medicatie moet gebruiken, hangt af hoe je erop reageert. Het kan voor een paar weken zijn. Soms is het nodig om ze langer te gebruiken of om een hogere dosering te krijgen van hetzelfde medicijn. Of je krijgt een ander medicijn.

Er zijn verschillende soorten medicijnen tegen brandend maagzuur:

• Maagzuurbinders: Deze medicijnen maken het maagzuur minder zuur door het zuur te binden.
• Beschermende middelen: Deze medicijnen brengen een beschermend laagje aan op de binnenkant van de slokdarm en de maag.
• Maagzuurremmers (Protonpompremmers of PPI’s): Deze medicijnen zorgen dat het maagsap gedurende langere tijd veel minder zuur is. Er wordt nog wel maagsap aangemaakt maar is minder zuur of helemaal niet zuur meer.
• Prokinetica: Deze medicijnen zorgen ervoor dat het eten sneller door de slokdarm en maag gaat. Hierdoor is er minder kans dat maagsap omhoogkomt.

Het afbouwen van maagzuurremmers kun je het beste geleidelijk doen. Neem de helft van wat je normaal slikt. Slik je bijvoorbeeld elke dag 40mg omeprazol, neem dan 20mg. De week erna neem je weer de helft minder. Ga de medicijnen niet om de dag slikken, dat kan juist meer maagklachten geven.

Als medicijnen in combinatie met voedingsadviezen en leefregels niet voldoende helpen om de klachten te verminderen, kan de arts soms een operatie voorstellen. Bij deze kijkoperatie wordt het bovenste deel van de maag als een soort lus om de onderkant van de slokdarm heen gedraaid. De maag kan vervolgens niet meer door het middenrif omhoogkomen.

Voedingsadviezen en leefregels

Voedingsmiddelen of andere factoren die klachten van brandend maagzuur veroorzaken, kunnen erg verschillen van persoon tot persoon. Wat bij de één klachten veroorzaakt, geeft bij de ander geen problemen. Het is daarom goed om proberen uit te zoeken van welke voedingsmiddelen je klachten krijgt. Een diëtist kan je hier eventueel bij helpen.

Algemene tips:

• Vermijd zware en vette maaltijden: Zware maaltijden en vet eten veroorzaken vaak brandend maagzuur.
• Eet vaker kleine maaltijden: Het kan helpen om vaker kleine porties te eten om de maag minder te belasten.
• Eet rustig: Langzaam en bewust eten kan helpen om klachten te verminderen.
• Kies voor vezelrijke voeding: Vezelrijk en gevarieerd eten helpt om maagklachten te voorkomen en zijn onmisbaar voor een gezonde spijsvertering en voorkomt verstopping. Eet dagelijkse voldoende groenten, fruit, volkorengranen, peulvruchten en noten en zaden.
• Vermijd bepaalde voedingsmiddelen en dranken: Alcohol, pepermunt, koffie, chocola, scherpe kruiden, koolzuurhoudende dranken en zuur vruchtensap van citrusfruit zoals citroen, grapefruit, mandarijn en sinaasappel kunnen brandend maagzuur verergeren.
• Rook niet en drink geen alcohol: Nicotine en alcohol verslappen de sluitspier tussen de slokdarm en de maag, waardoor maagzuur makkelijker kan terugstromen in de slokdarm.
• Voorkom verstopping: Verstopping verhoogt de druk in de buikholte en daardoor stroomt maagsap makkelijker terug in de slokdarm. Gezond, vezelrijk eten, voldoende vocht (1,5 tot 2 liter per dag) en regelmatig bewegen helpen om de ontlasting soepel te houden.
• Eet niet vlak voor het slapengaan: Probeer minstens drie uur voor het slapen niet meer te eten. Ga na het eten ook niet direct liggen. Als je ligt met een volle maag, kan de maaginhoud gemakkelijker terugstromen.
• Behoud een gezond gewicht: Overgewicht verhoogt de druk op je buik, wat de kans op brandend maagzuur verhoogd. Afvallen op een geleidelijke en gezonde manier kan helpen om klachten te verminderen.
• Draag makkelijke, loszittende kleding: Strakke kleding, zoals een strakke broek of riem, kan te veel druk op de buik geven, wat klachten kan verergeren.
• Buk zo min mogelijk voorover: Bij het voorover bukken kan maagzuur terugstromen in de slokdarm.
• Verhoog het hoofdeinde van je bed: Als je het hoofdeinde van je bed iets verhoogt, bijvoorbeeld met blokken onder de poten, ligt je hoofd hoger dan je maag. Waardoor het maagzuur minder makkelijk terugstroomt.
• Slaap op je linkerzij: Slapen op de linkerzij kan verlichting geven.

De rol van kwark en yoghurt

Yoghurt en kwark zijn geliefde zuivelproducten die niet alleen worden gewaardeerd om hun smaak en veelzijdigheid, maar ook om hun gezondheidsvoordelen. Beide producten bevatten probiotica, de ‘goede’ bacteriën die bijdragen aan een gezonde darmflora en algehele gezondheid.

Effectiviteit van probiotica op een nuchtere maag

De maag heeft een zeer zure omgeving, met een pH-waarde tussen 1,5 en 3,5. Dit zuur is belangrijk voor de spijsvertering en het doden van schadelijke micro-organismen. Veel probiotische bacteriën, zoals Lactobacillus en Bifidobacterium, zijn van nature bestand tegen zure omgevingen. Ze hebben mechanismen ontwikkeld om het maagzuur te overleven, waardoor ze de darmen kunnen bereiken en daar hun gunstige effecten kunnen uitoefenen.

Wanneer je yoghurt of kwark op een nuchtere maag eet, kan de hoge concentratie maagzuur een deel van de probiotica doden. Desalniettemin kan het nuttigen van yoghurt of kwark tijdens of na een maaltijd de overlevingskans van probiotica verbeteren.

Yoghurt versus kwark: Wat is effectiever?

Hoewel yoghurt en kwark vaak als vergelijkbaar worden beschouwd, zijn er enkele verschillen die invloed kunnen hebben op de effectiviteit van de probiotica.

Yoghurt ontstaat door het fermenteren van melk met specifieke bacteriën zoals Lactobacillus bulgaricus en Streptococcus thermophilus. Yoghurt bevat meestal een hogere concentratie aan levende culturen. Kwark, aan de andere kant, is een verse kaas die wordt gemaakt door melk te laten stremmen met behulp van een zuur (zoals azijn of citroensap) of door een bacteriecultuur toe te voegen. Kwark bevat vaak minder levende culturen dan yoghurt.

Voordelen van yoghurt en kwark

• Rijk aan voedingsstoffen: Zowel yoghurt als kwark zijn uitstekende bronnen van eiwitten, calcium, B-vitamines, en andere belangrijke mineralen zoals fosfor en magnesium.
• Bevorderen van de darmgezondheid: Probiotica in yoghurt en kwark ondersteunen een gezonde darmflora door het evenwicht van bacteriën in de darmen te helpen behouden.
• Hulp bij gewichtsbeheersing: Beide producten, vooral de volle varianten, zijn rijk aan eiwitten en vetten en zorgen voor een langdurig verzadigd gevoel.
• Verteringsvriendelijk: Voor mensen met lactose-intolerantie kan yoghurt vaak beter verteerbaar zijn dan melk, omdat de levende culturen helpen bij het afbreken van lactose.

Aandachtspunten bij consumptie

• Toegevoegde suikers: Veel commerciële yoghurts en sommige kwarkproducten bevatten toegevoegde suikers, wat de gezondheidsvoordelen kan verminderen.
• Niet alle producten bevatten probiotica: Sommige yoghurts en kwarksoorten zijn zodanig bewerkt dat de gezonde bacteriën afsterven.

Optimale timing voor consumptie

Wil je de voordelen van de probiotica in yoghurt en kwark maximaliseren? De timing van het consumeren van yoghurt en kwark kan invloed hebben op hoe je lichaam de voedingsstoffen en probiotica opneemt.

• Ontbijt: Yoghurt en kwark is een populaire keuze voor het ontbijt. Het is licht verteerbaar en kan eenvoudig worden gecombineerd met andere gezonde ingrediënten zoals fruit, noten en zaden.
• Tussendoortje: Een portie yoghurt of kwark als tussendoortje kan helpen om de honger te stillen en je bloedsuikerspiegel stabiel te houden.
• Na de training: Yoghurt en kwark zijn uitstekende bronnen van eiwitten die helpen bij het herstel van spieren na het sporten.
• Voor het slapen gaan: Door hun hoge eiwitgehalte, met name in het geval van kwark, zijn deze producten ideaal voor het slapen gaan.

Samenvattend: Yoghurt en kwark zijn uitstekende bronnen van probiotica, die bijdragen aan een gezonde darmflora en algehele gezondheid. Hoewel maagzuur de overleving van sommige probiotica kan beïnvloeden, zijn veel bacteriën in staat om de zure omgeving te overleven, vooral als ze worden geconsumeerd in combinatie met voedsel.

labels:

Zie ook:

• Kwark met Gebakken Appel: Gezond & Lekker Recept!
• Bakken met Kwark: Heerlijke Recepten & Tips voor Luchtige Baksels!
• Kwark Banaan Pannenkoek: Gezond, Lekker & Makkelijk Recept
• Ontdek het Ultieme Kip met Sojasaus Recept: Snel, Makkelijk en Overheerlijk!
• Ontdek Verrukkelijke Tortellini met Groenten Recepten die Supersnel en Simpel Zijn!