Het overgrote deel van de dieren die we in Nederland slachten zijn vleeskuikens. Dit zijn er ruim 600 miljoen per jaar, 1.5 miljoen per dag en 20 per seconde. En ja, we noemen het vleeskuikens omdat ze al op een leeftijd van zo’n 6 weken worden geslacht en dus nooit verder komen dan de levensfase van kuiken.

De dieren leven wat langer en worden zwaarder, omdat de markt daarom vraagt, zeggen pluimveehouders. Het gevolg is dat de fokker zijn vleeskuiken iets langer laat doorgroeien en op een hogere leeftijd slacht.

Factoren die de Slachtleeftijd Beïnvloeden

Verschillende factoren spelen een rol bij het bepalen van de optimale slachtleeftijd van kippen. Deze omvatten:

  • Het Ras: Australorps zijn bijvoorbeeld tussen de 12 en 16 weken op hun best om te slachten.
  • Het Gebruik: Kip die in delen verkocht wordt, mag zwaarder worden dan een 'grillkuiken'.
  • De Groeisnelheid: Kippen kunnen nog een flink stuk doorgroeien.

Volgens een woordvoerder van de Vereniging van de Nederlandse Pluimveeverwerkende Industrie (Nepluvi) stijgt het gewicht, omdat de dieren tegenwoordig iets langer in leven blijven. Maar in Nederland stijgt de vraag naar bijvoorbeeld filets, zo legt Gertjan Oplaat van de Nederlandse Vakbond Pluimveehouders (NVP) uit. Het is volgens de woordvoerder niet zo de kippen in een rapper tempo worden vetgemest. Het is niet erg, het is gewoon een vorm van fokkerij'', vult Oplaat aan.

In twaalf jaar tijd is het gewicht aan kippenvlees dat van een gemiddeld vleeskuiken wordt gehaald, met ruim 17 procent toegenomen. Dat blijkt uit een analyse van het ANP op basis van cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS). In 2001 werd er per vleeskuiken 1,41 kilo kippenvlees gewonnen. In 2013 was dat 1,65 kilo. Oftewel, een stijging van bijna 250 gram per kuiken.

Wakker Dier wijst ook op cijfers van de Universiteit van Wageningen, waaruit blijkt dat kippen in 2001 dagelijks 51 gram aankwamen en in 2013 57 gram.

Slachtmethoden

Er worden over het algemeen twee verdovingsmethoden gebruikt in Nederland: de waterbadmethode en CO2-bedwelming. De waterbadmethode houdt in dat de kippen met hun poten aan een haak ondersteboven worden gehangen en aan een lopende band met hun hoofden door een waterbad worden gehaald die onder stroomt staat. Tegenwoordig wordt CO2-bedwelming vaker gebruikt. Het voordeel is dat de dieren niet bij bewustzijn worden aangehaakt, maar met krat en al of op een lopende band worden vergast zonder nogmaals gehanteerd te worden. De hoge CO2-concentratie veroorzaakt echter een prikkend en bijtend gevoel in de ogen en slijmvliezen.

Zelf Pluimvee Slachten

Aan het slachten van je eigen pluimvee zijn regels gebonden. Het slachten van kippen buiten het slachthuis is toegestaan. Dit kun je terugvinden in: Artikel 5.3 Besluit houders van dieren. Een van de belangrijkste regel is dat pluimvee buiten een slachthuis, altijd verdoofd (bedwelmd) moet zijn. Voor het beëindigen van een leven van pluimvee gelden de volgende eisen: verordening (EG) nr. 1099/2009 (pdf). Het dier moet direct dood zijn en mag niet lijden. De kop afhakken zorgt niet voor een directe dood zonder pijn. Hiervoor moet het dier eerst verdoofd zijn. Dit kan je doen door bijvoorbeeld een krachtige slag op de kop te geven. Let wel op, dit mag alleen bij pluimvee tot 5KG. De nek omdraaien, als verdoving, van het dier mag alleen bij pluimvee tot 3KG. Bij het doden is het belangrijk dat het dier geen vorm van pijn, spanning of lijden kan ervaren.

Als je het dier wilt slachten op een goede manier is kennis en doeltreffendheid belangrijk. Als het pluimvee gedood wordt voor het vlees, dan mag je als houder van het dier het vlees niet verkopen aan andere. Als bedrijfsmatige houder mag je een kleine hoeveelheid pluimvee slachten voor verkoop. Hier gelden strenge regels voor die je kunt vinden in: Verordening (EG) Nr. 1099/2009, artikel 3, lid 1 en artikel 4 lid 1. Het slachten gaat op dezelfde manier, eerst het verdoven en daarna het slachten. Je mag het vlees rechtstreeks leveren aan de consument, horeca of plaatselijke detailhandel. Daarnaast mag je maximaal 200 stuks per week en maximaal 2000 stuks in het jaar leveren.

In de onderstaande stappen leggen we uit hoe je te werk kunt gaan bij het zelf slachten van pluimvee. Er zijn meerdere mogelijkheden en meningen.

  1. Voordat je een kip gaat slachten is het aan te raden om de kip 12 uur voor het slachten niks meer te voeren. Zo kan de kip zijn maag als het waren reinigen. Hierdoor krijg je minder viezigheid tijdens het leeghalen van de kip! Het is ook handig om de kip geen stress te geven voor het slachten. Laat de kip de dag zelf dus met rust en creëer geen angst bij de kip. Een kip met stress smaakt anders dan een kip zonder stress.
  2. Voor het slachten buiten een slachthuis is het verplicht om pluimvee eerst te verdoven (ook wel bedwelmen genoemd). Doe je dat niet is het strafbaar. Toch blijft de meest gebruikte methode voor de kleinere boeren het omdraaien met de hand of via een stroomschok. Een harde klap op het hoofd gaat namelijk niet altijd goed. Hier is veel ervaring en precisie voor nodig.
  3. Nadat de kip verdoofd is hang je het ondersteboven in een daarvoor bedoelde slachttrechter. Gebruik een scherp mes (want dat is een veilig mes) om de halsslagader aan beide kanten van de hals door te snijden. Je kunt ook direct de kop eraf snijden. Laat de kip volledig leegbloeden terwijl die in de slachttrechter hangt. De kip kan na het doorsnijden van de slagaders nog stuiptrekkingen vertonen, maar dat betekent verder niks. De kip zal geen pijn lijden.
  4. De veren van de kip plukken kan met de hand of een plukmachine. Verwarm de huid voordat je dit gaat doen. Dompel de kip kort in een bak met warm water van 60 graden. Dit maakt de veren losser, zodat het plukken een stuk makkelijker gaat. Slacht je vaker kippen dan is een plukmachine erg handig! Doe je het met de hand? Lukt het niet om de veren makkelijk uit de kip halen. Het plukken met de hand kan erg vermoeiend zijn en het duurt relatief lang. Pak hiervoor gemiddeld 20 minuten per kip als je wat ervaren bent en 30 minuten als je net begint. Extra tip: Als je gebruik maakt van een plukmachine is het slim om met een koude straal water in de ton of machine te spuiten. Hierdoor wordt de kip niet alleen schoon, maar de veren gaan er nog makkelijker af! Gebruik hiervoor wel een krachtige straal.
  5. Nadat je de kip mooi kaal hebt geplukt wordt het aangeraden om het dier op te hangen. Het is ook mogelijk om het dier uit te snijden op een vleesplank. Steek vervolgens het mes in de en trek het mes door tot aan de punt van de borst. Hierdoor ontstaat er een snede waar de hand in kan. Daarna haal je de maag, hart en lever uit de kip. Let goed op dat je de lever voorzichtig eruit haalt er is namelijk een mogelijkheid dat de galblaas klapt. Bij iedere stap moet je goed alles spoelen om het lekker fris te houden.

Slachten van Oude Legkippen

Nu heb ik de topics gelezen over vleeskippen mesten en slachten maar ik lees nog niks/weinig over het slachten van oude legkippen. Legkippen worden over het algemeen na twee jaar geslacht. Karnemelk maakt een gewone kip heerlijk mals en zacht.

Roer tien tenen knoflook door de karnemelk met twee volle eetlepels pittige mosterd en een eetlepel Chinese sojasaus. Doe de boel in een zak en laat een etmaal in de ijskast staan. Door het vlees een nacht/etmaal in een bad met zout en suiker te leggen, trekt er smaak en vocht in. 75 - 100 gram zout per liter. Koude kip heeft meer zout nodig.

Uitgelegde legkippen van 1,5 tot 2 jaar oud laat ik na slachten 2 dagen onder water in een koelkast besterven. Daarna een uurtje koken, dat levert bouillon en gaar kippenvlees. Het vlees haal ik van het karkas en snij ik in blokjes. Een witte leghorn komt aan 300 - 400 gram vlees.

Inderdaad heeft vetmesten geen zin als ze niet bewegen maar misschien had iemand ervaring met bepaalde voeding voor een aantal weken. Binnenkort zal ik eens een slachten en een van de recepten uitproberen, het fluwelen ziet er erg gemakkelijk uit en kost weinig tijd lijkt het.

Alternatieve Recepten voor Oudere Kippen

Ondanks dat die niet ouder dan (ruim) een jaar waren, waren die beesten al te taai om normaal te braden. De kip werd in stukken gesneden waarna de vleugels en rugstukken gebruikt werden om er kippensoep van te trekken. Na het aanbraden van de (gekruide) kipdelen werd een deel van het marinadevocht, plus de stukken ui uit het vocht, toegevoegd en ging het deksel op de pan om op een lagere vlam langzaam verder te garen. I.v.m. Helemaal gegaard werd als laatste een paar lepels appelstroop door de kipdelen en jus geroerd.

  • Poten 2,5 - 6 uur slow cooken met kruiden.
  • Na het trekken van bouillon kun je het vlees weggooien.
  • Als je toch vlees wil eten, maak je coq au vin. Het zuur uit de wijn maakt het vlees zachter.

Kwaliteitsborging en Welzijn

De jonge vleeskuikens komen aan in schone en verwarmde stallen, met vers strooisel op de vloer. De vleeskuikenhouder streeft ernaar om de optimale omstandigheden te creëren. De kuikens krijgen voer wat is afgestemd op de leeftijd en ze hebben toegang tot schoon drinkwater. Ook het klimaat is optimaal (temperatuur, luchtcirculatie, etc.).

In de afgelopen jaren zijn er voor kippenvlees vele plusconcepten ontwikkeld. Vooral de tussensegmenten, tussen reguliere en biologische kip, zijn flink uitgebreid. Er zijn keurmerken die door officiële instanties worden gecontroleerd (zoals “biologisch” of “scharrel”). Ook is er in Nederland een keurmerk voor vlees en eieren, Beter Leven kenmerk. Dit keurmerk is opgezet door o.a. de dierenbescherming.

Er is een Europese Verordening waarin staat waaraan het houden van biologische vleeskuikens moet voldoen. Deze Verordening is overgenomen in de Nederlandse wetgeving. De certificerende organisatie Skal controleert of de verschillende keurmerken voor biologisch aan die richtlijnen voldoen. In Nederland zijn EKO en Demeter de bekendste keurmerken. Demeter is een keurmerk voor biologisch-dynamische landbouw en gaat een stapje verder dan het EKO-keurmerk.

labels: #Kip

Zie ook: