Veel mensen hebben een voorkeur als het gaat om de kleur van een ei. Sommige mensen geloven dat bruine eieren gezonder of natuurlijker zijn, terwijl anderen het idee hebben dat witte eieren schoner zijn of beter smaken. Maar bevinden zich onder de eierschaal ook echt verschillen?

Net zoals chocolademelk niet uit bruine koeien komt, komen bruine eieren niet per se uit bruine kippen. Toch speelt kleurverschil wel een sleutelrol.

Hoe zit het met de kleur?

Kippeneieren zijn er in verschillende kleuren en je ziet vaak zowel bruine als witte eieren in de winkel liggen. Veel mensen weten echter niet wat het kleurverschil veroorzaakt. Het antwoord is vrij simpel: de eikleur hangt af van het ras van de kip.

Witte Leghorn kippen leggen bijvoorbeeld witte eieren, terwijl Plymouth Rocks en Rhode Island Reds kippen bruine eieren leggen. Sommige rassen, zoals Araucana, Ameraucana, Dongxiang en Lushi kippen leggen zelfs blauwe of blauwgroene eieren.

Het kleurverschil is te verklaren door het pigment dat de kip produceert. Het belangrijkste pigment van bruine eieren is protoporfyrine IX. Het wordt gemaakt van heem, een stof die de rode kleur geeft aan bloed. Het belangrijkste pigment in blauwe eieren is biliverdine, wat ook afkomstig is van heem. Het is hetzelfde pigment dat gal, een spijsverteringssap, een gele kleur geeft.

Hoewel genen de belangrijkste factoren vormen voor de kleurbepaling, hebben andere factoren ook invloed hierop. Oudere kippen die bruine eieren leggen kunnen grotere eieren leggen die lichter zijn van kleur. De omgeving, het dieet en de hoeveelheid stress kunnen ook tot op zekere hoogte de eikleur beïnvloeden. Deze factoren kunnen het ei lichter of donkerder maken, maar niet zozeer de kleur zelf veranderen.

De rol van de oorlel

Kijk nog even goed naar een kippenkop, met al die kammen en lellen. De kam en de kinlel van een kip zijn vrijwel altijd rood. Maar de oorlellen, die verschillen. Bij sommige kippen zijn ook die rood, andere hebben een witte oorlel. Dat zijn verschillende kippenrassen. Het roodlellige ras legt uitsluitend bruine eieren. En de witte? Juist.

Voedingswaarde en smaak

Mensen die liever bruine eieren eten doen dat omdat ze geloven dat bruine eieren natuurlijker en gezonder zijn dan witte eieren. De waarheid is echter dat alle eieren qua voedingswaarde erg op elkaar lijken, ongeacht de grootte, eicode of kleur. Zowel bruine als witte eieren zijn gezond. Een ei bevat veel vitaminen, mineralen en goed opneembare eiwitten, allemaal verpakt in slechts 80 calorieën.

Wetenschappers hebben bruine en witte eieren met elkaar vergeleken om te zien of er een verschil is. Meerdere onderzoeken hebben aangetoond dat de eikleur geen aanzienlijk effect heeft op de kwaliteit en samenstelling van het ei. Dit houdt in dat de eikleur niks te maken heeft met de voedingswaarde van het ei. Het enige echte verschil is het pigment in de eierschaal.

Er zijn echter andere factoren die wel invloed hebben op de voedingswaarde van het ei. De omgeving van een kip heeft een enorme impact. Eieren van kippen die in de zon scharrelen bevatten 3-4 keer meer vitamine D dan die van legbatterijkippen. Ook de voeding van de kip heeft invloed op de voedingswaarde van de eieren. Een kip op een dieet met veel omega-3 vetzuren produceert eieren die veel meer omega 3 vetzuren bevat dan andere.

Bruine en witte eieren smaken over het algemeen hetzelfde. Hoewel de kleur niet het verschil uitmaakt, doen andere factoren dat wel. Denk aan voeding, versheid en de bereidingswijze van het ei . Een kip die bijvoorbeeld veel vet eet kan eieren produceren met meer smaak dan een kip op een vetarm dieet.

Duurzaamheid

"Witte eieren zijn duurzamer", zegt Maartje Boot van het Voedingscentrum. Dat concludeerde de Wageningen Universiteit al jaren geleden. "Witte kippen eten minder en leggen meer eieren per jaar dan bruine kippen. Er is dus minder grondstof en transport nodig, en dat is beter voor het milieu", zei de Wageningse onderzoeker Thea Niekerk eerder. Of, zoals kippenhouder Bos het met een knipoog zegt: "Een witte kip is lichter en vraagt dus om minder voer. Zwaardere mensen hebben ook meer voer nodig dan lichte."

"Witte kippen gaan tien weken langer mee, grof genomen", vervolgt Bos. "Op tien jaar tijd scheelt dat een heleboel kippen."

De opkomst van het witte ei

Toch verliest het bruine ei terrein. En dat wordt alleen maar meer, nu Albert Heijn heeft aangekondigd om vanaf deze zomer alleen maar witte eieren in zijn huismerkdoosjes te stoppen. Eerder stopte de Lidl al met de verkoop van bruine eitjes. Dat witte eieren de markt steeds verder overnemen, maakt van de Barneveldse pluimveehouder Theo Bos een 'uitstervend ras'.

De opmerkelijke voorkeur komt mogelijk voort uit de intrede van het scharrelei. Toen het gros van onze eieren uit legbatterijen kwam, waren ze voornamelijk wit. Boeren die zich met scharreleieren beter wilden onderscheiden, deden dat door bruine eieren te verkopen. De legbatterij is inmiddels al zo'n twaalf jaar verboden. Voor voedingspsycholoog Diana van Dijken uit Hoevelaken is die hardnekkige associatie met duurzaamheid niets vreemds.

"Een bruin ei zal wel een beter ei zijn, denken we. Het lijkt biologisch of afkomstig van de boerderij, maar dat slaat natuurlijk nergens op. Als dat idee er eenmaal in zit, hebben mensen daar meer geld voor over. Het omkeren van dat beeld is heel hardnekkig, je moet dan met heel veel bewijs van het tegenovergestelde komen."

Prijsverschil

Hoewel bruine en witte eieren behalve de kleur hetzelfde lijken, zijn bruine eieren in de winkel vaak duurder. Dit heeft bij veel mensen tot de opvatting geleid dat bruine eieren gezonder of beter zijn dan de witte. De oorzaak van dit prijsverschil ligt echter anders.

Het prijsverschil is ontstaan doordat in het verleden de kippen van bruine eieren grotere en minder eieren legden dan kippen van de witte eieren. De bruine eieren waren daarom duurder ter compensatie. Vandaag de dag zijn de productiekosten voor bruine en witte eieren bijna hetzelfde. Desalniettemin hangt aan de bruine eieren nog steeds een hoger prijskaartje.

Waar moet je op letten bij het kopen van eieren?

Het is duidelijk dat kleur geen belangrijke factor is. Waar moet je dan op letten als je eieren koopt?

Eieren die gecertificeerd biologisch zijn in de VS en de Europese Unie zijn afkomstig van kippen die alleen biologische en GGO-vrije voeding krijgen. Ze kunnen ook het hele jaar door naar buiten gaan. Daarbij krijgen ze geen antibiotica of hormonen, ook al zijn hormonen nooit toegestaan bij legkippen.

Wanneer de term kooivrij wordt toegepast op eieren kan dit misleidend zijn. Hoewel gewone legkippen in de VS meestal in hele kleine individuele kooitjes zitten, bevinden kooivrije kippen zich in een open ruimte. Deze kippen zitten vaak alsnog met veel dicht op elkaar, zonder toegang naar buiten. Het kooivrije leven is misschien iets beter voor de kip.

Het label vrije uitloop betekent dat de eieren afkomstig zijn van kippen die doorgaans toegang naar buiten hebben. Dit zorgt voor een betere levenskwaliteit van de kippen.

Omega-3 verrijkte eieren komen van kippen die een dieet krijgen met veel omega-3 vetzuren. Daardoor is het omega-3 gehalte hoger dan normaal. Omega-3 verrijkte eieren vormen een alternatieve bron van omega-3 vetzuren, die meestal erg beperkt zijn in ons dieet.

Eieren uit de achtertuin of direct gekocht van kleine, lokale boeren zijn waarschijnlijk het verst en komen meestal van kippen die in een meer natuurlijke omgeving leven met een overvloed aan zonlicht. Het dieet van deze kippen kan anders zijn dan die van conventionele kippen, wat de voedingswaarde van het ei kan beïnvloeden.

labels: #Kip #Ei

Zie ook: