De komkommerplant is eenjarig, maar onderschat haar groeikracht niet! Komkommers en augurken zijn in feite dezelfde planten, waarbij door constante verbetering van rassen komkommers nu rechter, langer, zachter en frisser/zachter van smaak zijn geworden. Augurken zijn verbeterd om (ook buiten) te kunnen groeien en een grote opbrengst te geven van veel kleine, harde, knapperige vruchtjes.

Zaaien en Kieming

De ideale kiemtemperatuur van een komkommer is 20 tot 22 graden. We gebruiken voor het zaaien een mengsel van potgrond + 1/5e deel brekerzand en eventueel nog een klein handje perliet of vermiculiet. Daarom zaaien we komkommers eigenlijk altijd binnenshuis, omdat de nachttemperatuur eind april vaak nog erg laag is in de kas.

Bij de kieming houden komkommers niet van teveel vocht, de zaden kunnen in te natte grond rotten. Door de potgrond te mengen met wat grof zand en eventueel nog wat vermiculiet/perliet verbeter je de waterdoorlaatbaarheid. Vul de potjes tot de rand met het mengsel en duw de zaden dan ongeveer 1 centimeter diep de grond in, je hoeft de grond dan verder niet meer te bedekken met zand of grond of vermiculiet. En zorg dus dat de grond goed vochtig is maar zeker niet kletsnat.

Komkommers kiemen niet alleen snel maar groeien ook snel; je zaait ze dus zeker niet te vroeg, want te vroeg gezaaide komkommers moet je hoe dan ook tot begin-half mei in huis houden, met een grotere kans op ziekten en plagen als ze daar in een klein potje bij weinig licht staan.

Teelt onder Glas of in de Volle Grond

De beste teelt van komkommers is onder glas (klimmend in een kas of liggend in een platte bak), de teelt in de buitenlucht kan ook, maar de opbrengst is wel een stuk lager, de keuze in rassen is wat beperkt en de kans op ziekten, bevruchting, schimmel, etc.

Als je geen kas of platte bak hebt kun je natuurlijk wel heel gemakkelijk iets ‘fabriceren’. Van bijvoorbeeld een stuk perspexplaat, wat paaltjes, etc. kun je al een handig, doorzichtig dak boven het hoofd van de komkommer maken (het geeft wat meer warmte en het beschermt de planten tegen regen en wind). Een tunneltje van plastic is ook prima.

En anders zoek je een beschut en redelijk zonnig plekje in je tuin, waar de planten kunnen klimmen (want klimmende planten kunnen makkelijker drogen na een regenbui dan liggende planten. Voor de teelt in de volle grond is wel een mooie zomer nodig, en natuurlijk een redelijk zonnig en warm plekje. Dek de grond waar de komkommer komt een week of 3 van tevoren af met plastic zodat de grond alvast wat kan opwarmen. Heel handig is ook “broeimest”: graaf een flink gat, stort dat vol met stalmest met stro, doe de grond daar weer bovenop. Het voordeel hiervan is dat de stalmest met stro gaat composteren en dat geeft veel bodemwarmte.

Verzorging van de Komkommerplant

Niet alleen bovengronds wordt de komkommerplant groot, het wortelgestel kan onder de grond wel anderhalve meter breeduit groeien. Zaailingen en jonge planten geef je uiteraard matig water (omdat ze nog niet zoveel nodig hebben en om wortelgroei te stimuleren) maar vanaf het moment dat de planten een flinke groeispurt maken (en dat is vaak ook het moment dat de eerste komkommers in de planten gaan groeien) geven we meer water.

Volwassen komkommerplanten zijn dorstig en krijgen hier in de kas in de zomer ongeveer elke 3 dagen een gieter water per plant (uiteraard afhankelijk van de grond, het weer, etc.). Een bekend tuingezegde is "Een komkommer giet je groot, een meloen giet je dood" (hetgeen uiteraard betekent dat een komkommerplant veel water nodig heeft en een meloenplant juist veel minder).

Komkommers vragen een warme, luchtige grond die goed bemest is (ze maakt tenslotte een grote plant en moet energie hebben om heel veel komkommers te maken). Naast de basisverzorging van het onderspitten van oude stalmest en/of compost geven we hier een week of 3 voor het planten een organische, samengestelde meststof (zoals groene Culterra).

Komkommers zijn parthenocarp: dit betekent dat de vrucht uitgroeit tot een echte komkommer zonder dat er bestuiving/bevruchting nodig is. Je wilt soms zelfs geen bevruchting. Bij augurken is bevruchting bij sommige (oudere) rassen nog wel nodig. Maar als een komkommerbloem door insecten wordt bestoven krijg je komkommers die dus ook echte zaden bevatten: deze komkommers worden heel groot, dik en zwaar, vaak lichter groen en gevuld met dikke volle zaden.

De nieuwere F1-hybride komkommerrassen maken vaak alleen nog maar vrouwelijke bloemen met vruchtbeginsel. Maar oudere, heirloom en bijzondere zaadvaste rassen maken vaak ook nog mannelijke bloemen, en dat levert dan altijd wel een aantal bevruchte komkommers per plant op.

Snoeien of niet?

Er wordt vaak een systeem aangeraden om te snoeien zoals: 'top de plantjes na het vierde blad, houd vier hoofdranken aan aan en snoei de rest weg'. Het klinkt heel handig maar soms heb je weinig tijd en ben je het systeem kwijt of groeit de plant nu eenmaal anders dan verwacht. Als je een komkommer snoeit kost het je veel tijd en uitvinden wat een zijscheut etc. is want een komkommerplant groeit heel snel.

Onze ervaring is dat als je een komkommerplant niet snoeit volgens het boekje, je altijd nog wel een stuk of 40 tot 50 komkommers (afhankelijk van het ras) per jaar kunt plukken. Snoeien we dan niet? Jawel hoor: eens per 2 weken halen we scheuten weg die buiten het gemaakte rek willen gaan groeien.

Oogsten en Bewaren

Nog even een stap terug; om veel te kunnen oogsten moet je ook regelmatig plukken; veel plukken bevordert de maak van nieuwe vrouwelijke bloemen en dus vruchten. Pluk niet te laat want dan wordt de komkommer dik en groeien de zaden in de komkommer. De komkommer wordt dan minder sappig en een beetje bitter.

Eet geoogste komkommers van eigen tuin dezelfde dag of bewaar ze maximaal nog 2 of 3 dagen op een koele en donkere plaats. Bewaar zelfgeteelde komkommers niet in de koelkast, dat is te koud voor ze, ze worden dan zacht en gaan eerder schimmelen.

Ziekten en Plagen

Uiteraard zorg je dat de grond vrij is van onkruid. En ik wil wel graag nog een keer extra benadrukken hoe belangrijk het is om zieke delen van de planten te verwijderen. Komkommers zijn nu eenmaal niet zo sterk, ze zijn gevoelig voor meeldauw, spint, luis, noem maar op. Toch hebben we (in de kas) de oogst nog een week of 3 kunnen rekken.

Knip alle lelijke/zieke bladeren weg, stukken van aangetaste stengels, etc.. Zo lang de plant nog steeds nieuwe bloempjes en komkommers maakt is ze ‘nog niet klaar’. Door die aangetaste plantdelen te verwijderen kun je soms nog wel 5 tot 10 komkommers in de herfst oogsten.

Komkommergewassen worden geconfronteerd met een reeks potentiële ziekten die hun gezondheid en productiviteit aanzienlijk kunnen beïnvloeden. Tot deze bedreigingen behoren de schimmelpathogenen Botrytis cinerea, Fusarium oxysporum, Mycosphaerella fijiensis, Phytophtora infestans f.sp. infestans, Podosphaera xanthii en Pythium spp.

Geïntegreerde Gewasbescherming (IPM)

Geïntegreerde gewasbescherming (IPM) is belangrijk in de komkommerteelt om de gezondheid en productiviteit van komkommergewassen te garanderen. Komkommers zijn uitzonderlijk gevoelig voor een reeks plagen, waaronder bladluis, mineervlieg, wolluis, motten en rupsen, wantsen, spint en andere plaagmijten, trips en witte vlieg, die de oogst ernstig kunnen beïnvloeden.

Het implementeren van IPM-strategieën is cruciaal voor het effectief bestrijden en beperken van de gevolgen van deze plagen en ziekten.

Belangrijkste Plagen en Hun Bestrijding:

  • Bladluizen: Gebruik roofkevers (Adalia bipunctata), galmuggen (Aphidoletes aphidimyza), sluipwespen (Aphelinus abdominalis, Aphidius colemani, Aphidius matricariae, Aphidius ervi, Praon volucre, Ephedrus cerasicola), groene gaasvliegen (Chrysoperla carnea) en nuttige schimmels (Lecanicillium muscarium Ve6).
  • Mineervliegen: Zet sluipwespen (Diglyphus isaea) in.
  • Wolluizen: Introduceer sluipwespen (Anagyrus vladimiri) en roofkevers (Cryptolaemus montrouzieri).
  • Motten en Rupsen: Gebruik insectenvallen (Deltatrap) met feromonen en aaltjes (Steinernema carpocapsae).
  • Spintmijten: Gebruik roofmijten (Neoseiulus californicus, Phytoseiulus persimilis) en galmuggen (Feltiella acarisuga).
  • Trips: Zet roofmijten (Amblydromalus limonicus, Amblyseius swirskii, Neoseiulus cucumeris) in en gebruik de entomopathogene schimmel Lecanicillium muscarium Ve6.
  • Witte Vlieg: Gebruik sluipwespen (Eretmocerus eremicus, Encarsia formosa) en roofmijten (Amblydromalus limonicus, Amblyseius swirskii).

Lieveheersbeestjes

Als er één insect is dat iedereen graag ziet, is het een lieveheersbeestje. Ze zorgen voor een natuurlijk evenwicht en dat is ideaal! Lieveheersbeestjes zijn insecten van de orde Coleoptera, wat kevers betekent.

Lieveheersbeestje eitjes zijn geel-oranje van kleur en enkele millimeters groot. Ze staan rechtopstaand op bladeren en worden in een cluster aan de onderkant van bladeren afgezet.

De larve van het lieveheersbeestje ziet er helemaal anders uit dan het volwassen kevertje. In het beginstadium als de larve net uit het ei is gekropen, is deze één millimeter klein.

Uitzetten van Lieveheersbeestjes

Het is de bedoeling dat de larven zo snel mogelijk na ontvangst worden uitgezet. Je kan dit doen door met je vingers de papieren snippers (die zich in het doosje bevinden samen met de larven) op te nemen en zo op de bladeren te verspreiden.

Muismeloen (Cucamelon)

Mocht je de teelt van komkommerplanten in de buitenteelt meerdere keren hebben geprobeerd maar lukt het gewoon niet; overweeg dan eens te kiezen voor Melothria scabra (ook wel Cucamelon, Mexican Sour Gherkin of Muismeloen genoemd). Dit zijn klimmende planten die het prima in de buitenteelt doen, en heel erg veel heel kleine vruchtjes (2 centimeter) geven die smaken naar knapperige komkommer met een vleugje citroen.

De Muismeloen (mini komkommer) is een leuke en originele komkommervariëteit die zeer productief is en bestand tegen ziekten. Deze variëteit, afkomstig uit Mexico, produceert kleine, decoratieve vruchten die langwerpig zijn en ongeveer 3 cm lang worden. De gestreepte schil lijkt op die van mini-watermeloenen.

Komkommer Marketmore

De Komkommer Marketmore is een uitstekende keuze voor zowel buiten- als beschutte teelt, dankzij zijn bijzondere bestendigheid tegen verschillende ziekten. Deze variëteit produceert gladde, donkergroene vruchten van 20-25 cm lang, die volledig bittervrij zijn.

Teelt tips

  • Zaaien: Zaai de komkommer Marketmore van maart tot mei in potten binnenshuis of in een kas.
  • Verplanten: Na de laatste vorst, wanneer de zaailingen ongeveer 15 cm hoog zijn, kunnen ze worden verplant in de volle grond.
  • Direct zaaien: Het is ook mogelijk om komkommers direct in de volle grond te zaaien, zodra de kans op vorst voorbij is.
  • Locatie: Plaats ze op een zonnige locatie met rijke, goed doorlatende grond.
  • Water geven: Geef regelmatig en overvloedig water, vooral gedurende de zomerse maanden. Vermijd het bewateren van de bladeren om schimmelziekten te voorkomen.

De oogst van de komkommer Marketmore kan ongeveer 100 dagen na het zaaien beginnen. Pluk de vruchten elke 3 tot 4 dagen om ze op hun best te houden.

labels:

Zie ook: