Als je wel eens op vakantie bent geweest naar Italië, dan zul je ongetwijfeld hebben gemerkt, dat de indeling van de menukaart anders is dan in een restaurant in Nederland. Overigens als je naar een goed Italiaans restaurant in Nederland gaat, dan zul je precies hetzelfde merken. Voor Italianen is deze indeling van een menukaart de normaalste zaak van de wereld.

In Nederland zijn we gewend om de gerechten in te delen in drie categorieën, namelijk voorgerechten, hoofdgerechten en desserts. Op een Italiaanse kaart vind je eerst de antipasti, daarna de primi piatti, vervolgens de secondi piatti, vaak nog contorni en tot slot de dolci.

Antipasti: De Opening van de Maaltijd

De letterlijke vertaling van antipasti is ‘voor de pasta’. Kortom, voordat je pasta gaat eten, kun je eerst iets voor de pasta eten. Antipasti heeft niets met pasta te maken, maar is de benaming voor een traditioneel Italiaans voorgerecht met kleine hapjes, zowel warm als koud. Voorbeelden hiervan zijn: vleeswaren, olijven, kazen, zongedroogde tomaten en bruschetta. Antipasti wordt vaak gegeten voor de eerste gang en is bedoeld om honger op te wekken.

Primi Piatti: De Eerste Borden

Als tweede op de kaart vinden we de zogenaamde primi piatti. Primi betekent ‘eerste’ in het meervoud, en piatti betekent ‘borden’. Dit zijn dus de ‘eerste borden’. Wat je je nu misschien afvraagt is, wat wordt er dan geserveerd op deze eerste borden? En volgen er dan nog meer borden als dit de eerste pas zijn? Primi piatti bestaan altijd uit pasta en afhankelijk van waar je in Italië bent ook risotto. Risotto wordt vooral veel gegeten in het noorden.

Secondi Piatti: De Tweede Borden

Als de eerste borden pasta of risotto leeg zijn, volgen er doorgaans zogenaamde ’tweede borden’, dit zijn de secondi piatti. Ook hier geldt dat afhankelijk van waar je in het land bent dit sterk kan verschillen. In het binnenland staat er altijd vlees op de kaart en bijna geen vis.

Ik moet nog iets kwijt over de ‘secondi’. Een secondi wordt doorgaans geserveerd zonder bijgerechten. Om een voorbeeld te schetsen, stel je bent in Toscane en bestelt daar een heerlijke Tagliata di Manzo con Tartufo. Dan is de kans groot dat je een heerlijk stuk gesneden rundvlees krijgt met truffel. Maar als je de eerste happen van het vlees hebt gehad en je verwacht dat er nog bijgerechten bij worden geserveerd dan heb je het mis.

Contorni: De Bijgerechten

In dat geval is de kans groot dat jij op het menu het kopje ‘contorni’ hebt gemist. De contorni zijn de bijgerechten en deze krijg je dus niet standaard bij het hoofdgerecht. Een paar voorbeelden van een contorni kunnen zijn aardappeltjes uit de oven, gesauteerde spinazie, lokale bonen , gegrilde groenten, of een groene salade.

Dolci en Digestivo: De Zoete Afsluiting

Als het allemaal goed is gegaan met de antipasti, de pasta en het vlees of de vis, is het de hoogste tijd om uitgebreid na te tafelen. Op de kaart staan waarschijnlijk minimaal 3 maar waak wel tot 6 of 7 nagerechten. Zodra je ook deze hebt laten zakken, word je ‘espresso’ aangeboden. Cappuccino wordt in Italië beschouwd als ‘ontbijtkoffie’ en wordt doorgaans maar tot 11.00 uur ’s ochtends gedronken door de lokale bevolking. En om de avond echt goed af te sluiten, neem je natuurlijk nog een heerlijke lokale likeur. Dit wordt in goed Italiaans een digestivo genoemd.

Italiaanse Eetcultuur

Italianen zijn gewend om uitgebreid te eten en nemen hier ook gerust een paar uur de tijd voor. Dat is toch heel anders dan dat we met het bord op schoot even snel wat naar binnen gooien en weer over gaan tot de orde van de dag. Doordat er meer tijd wordt genomen om te eten, kun je dus ook meer genieten van alle gangen. Stel dat je een voorgerecht deelt en er daarnaast zowel een (1) primi als een (1) secondi wordt besteld, dan kan ik je alvast verklappen dat men er helemaal niets meer van snapt.

Wat je waarschijnlijk bedoelde, is dat het voorgerecht kan worden gedeeld en dat daarna tegelijk de primi en de secondi konden worden geserveerd. Bij een Italiaan wil dit er echt niet in. Ik wil niet zeggen dat het een doodzonde is om pasta en vlees tegelijk te eten, maar ‘normaal’ is dit zeker niet. Pasta en vlees zul je ook nooit samen op een bord zien worden geserveerd. Zo werkt dat nou eenmaal niet.

Nuttige Italiaanse Woorden en Zinnen

Hier zijn wat handige termen die je nodig hebt als je niet wilt verhongeren:

  • Ontbijt: colazione
  • Lunch: pranzo
  • Avondeten: cena
  • Eten: mangiare
  • Drinken: bere
  • Vis: pesce
  • Kip: pollo
  • Ham (varkensvlees): prosciutto (carne di maiale)
  • Rundsvlees: carni bovine
  • Kaas: formaggio
  • Brood: pane
  • Fruit: frutta
  • Pasta: pasta
  • Ei: uova
  • Rijst: rizzo
  • Zout/peper: sale/peperone
  • Water (bruisend): acqua (frizzante)
  • Wijn: vino
  • Bier: birra
  • Sap: succo
  • Thee/koffie: tè/caffè

Leer hoe je de beste pasta kunt bestellen als je er bent, aan de hand van deze Italiaanse zinnen:

  • Posso prenotare un tavolo per due? - Kan ik een tafel voor twee reserveren? Als je naar een chic restaurant wilt gaan en de Italiaanse topkeuken wilt proeven, is het altijd het beste om een tafel te reserveren. Italianen gaan voortdurend uit eten, dus als je geen tafel reserveert kan het gebeuren dat je niet kunt eten waar je wilt.
  • Siamo in due, possiamo prenotare? - We zijn met z'n tweeën, kunnen we reserveren?
  • Possiamo ordinare? - Kunnen we bestellen?
  • Siamo pronti e vorremmo ordinare. - We zijn klaar en...

Met deze woorden en uitdrukkingen moet je zeker een gesprek kunnen beginnen, eten kunnen krijgen, en je weg vinden in de stad.

Feitjes over Italiaans eten

  • De lunch is de belangrijkste maaltijd van de dag. Traditioneel bestaat deze uit drie gangen. De eerste gang bevat vaak koolhydraten (soep of pasta) en de tweede juist eiwitten (vis, vlees, groente). Een Italiaanse lunch wordt afgesloten met een dessert.
  • Italianen beschouwen hun ‘gelato’ - noem het zeker geen ijs als je in Italië bent - als het beste ijs ter wereld. In de basis worden er dezelfde ingrediënten gebruikt, alleen verschilt de samenstelling. Zo bevat gelato meer melk dan room en dat zorgt voor een lager vetpercentage. Bovendien wordt het langzamer gedraaid dan ‘normaal’ ijs, waardoor de textuur zachter is.
  • Het is je waarschijnlijk wel bekend dat Italianen gek zijn op pasta. Zo gek zelfs dat ze er jaarlijks per persoon gemiddeld 24 kilo van eten. Ter vergelijking: de gemiddelde Nederlander eet zo’n 12 kilo pasta per jaar. Een behoorlijk verschil dus!
  • Als je pasta bestelt, kan het zijn dat er een beetje saus overblijft. Laat dit niet liggen, maar ‘veeg’ het op met een stukje brood. Dit lijkt misschien ongebruikelijk, maar in Italië is het een compliment voor de chef als het bord helemaal leeg terugkomt naar de keuken.
  • Een Italiaan zal je vervloeken als jij je spaghetti snijdt. In plaats daarvan prik je een aantal slierten op je bord of lepel aan je vork. Draai hier vervolgens net zolang rondjes mee tot het een bolletje wordt en stop deze vervolgens in je mond.

Italiaanse Basiswoorden

Met basiswoordenschat bedoelen we de basiskennis die je zal helpen om uit de voeten te kunnen van zodra je in het land arriveert. Je hebt slechts een paar korte en eenvoudige woorden nodig waarmee je meteen met Italianen kunt communiceren.

  • Ja: si
  • Nee: no
  • Hallo: buongiorno
  • Tot ziens: arrivederci
  • Hoi: ciao
  • Alstublieft: per favore
  • Hartelijk dank: grazie mille
  • Hoe gaat het met je: come stai?
  • Neem me niet kwalijk (en excuseer): scusi il disturbo (scusi)
  • Aangenaam: piacere
  • Help: aiuto
  • Goedenavond/goedenacht: buonasera/buonanotte
  • Tot morgen!: a domani
  • Tot straks!: ci vediamo dopo
  • Tot binnenkort: a presto
  • Hoeveel kost het?: Quanto costa?
  • Veel geluk: in bocca al lupo
  • Vandaag: oggi

Italiaans leren

Italiaans leren voor beginners is soms gemakkelijker dan het lijkt. Omdat zo veel Nederlandse woorden hun oorsprong vinden in het Latijn of het Frans, bestaan er enorm veel overeenkomsten met het Italiaans. Dit kan erg nuttig zijn als je een nieuwe taal leert. De beste manier om te oefenen, je inzicht te verdiepen en meer te leren is door gewoon naar Italië te reizen en je in de taal onder te dompelen.

labels:

Zie ook: