Vegan; je ziet het overal, maar wat betekent het precies om veganist te zijn? In een veganistisch dieet komen geen dierlijke producten voor: geen vlees, vis, zuivel, eieren, honing en E-nummers van dierlijke oorsprong. Veganisten zullen daarom goed op moeten letten dat ze voldoende eiwit, ijzer, B-vitamines (vooral vitamine B12) en calcium binnenkrijgen. Maar een veganistisch dieet brengt ook het risico op een voedingsstoffentekort met zich mee.
Een heel begrijpelijke vraag, want voordat ik zelf veganist werd, wist ik ook eigenlijk niet wat er allemaal precies in mijn brood zat en of het veganistisch was. We hebben onlangs veel vragen binnengekregen over of brood veganistisch is en welke soorten brood dan veganistisch zijn. Gelukkig kun je als veganist gewoon brood blijven eten.
Welke Broden Zijn Meestal Veganistisch?
“Gewoon” brood bevat geen dierlijke ingrediënten en is dus volledig plantaardig. Desondanks betekent dit niet dat brood altijd niet-vegan is, dit hangt namelijk van het soort brood af. Pitabrood is een soort brood dat meestal veganistisch is. Pitabroodjes worden meestal gemaakt van dezelfde basisingrediënten als gewoon brood - bloem, water, gist, zout - hoewel ze, omdat het platte broden zijn, minder gist bevatten dan andere broden.
Het goede nieuws is dat ciabattabrood meestal ook veganistisch is. Hier is een leuk weetje voor je: het woord ciabatta betekent letterlijk "pantoffel", waarschijnlijk vanwege de traditioneel platte en langwerpige vorm van dit brood. Ciabatta onderscheidt zich van andere broodsoorten door de harde en brosse korst en de zachte en luchtige binnenkant.
Zuurdesembrood is ook meestal veganistisch. Het enige verschil tussen zuurdesembrood en gewoon brood is dat zuurdesembrood wordt gemaakt met een gefermenteerde "starter". Dit is een mengsel van bloem, water en een specifieke bacterie (meestal lactobacillus), die al een tijdje aan het fermenteren is.
Rogge is een graangewas dat nauw verwant is aan tarwe, maar eigenlijk geen tarwe is. Roggebroden zijn erg populair in de traditionele Scandinavische en Germaanse keuken. Het heeft een andere, sterkere smaak en wordt vaak gebruikt om een steviger brood te maken.
Bruin- en volkorenbrood zijn dan ook heel geschikt, als je kiest voor meer plantaardig of helemaal vegan Het Voedingscentrum raadt zelfs aan om volkorenbrood te eten om voldoende ijzer en eiwit binnen te krijgen.
Ingrediënten Om Op Te Letten
Ingrediënten die aan brood kunnen worden toegevoegd waardoor het niet-veganistisch zou zijn, zijn honing, eieren en melkproducten. De dierlijke ingrediënten die in brood kunnen zitten zijn melk, boter, kwark, ei en de broodverbeteraar L-cysteïne (E920).
In witbrood en witte bolletjes wordt soms melk of een melkbestanddeel verwerkt. In hartige en zoete broodjes kan ei en boter zitten. Ook croissants zijn meestal niet veganistisch omdat ze roomboter bevatten. Croissants zijn dus wat lastiger te vinden, maar de meeste supermarkten hebben gelukkig wel veganistisch croissantdeeg. Zachte broodjes zijn over het algemeen niet veganistisch omdat daar vaak melk in zit. Als je dus veganistische zachte bolletjes wilt hebben, kan het zijn dat je daarvoor naar een andere supermarkt moet.
Naan is heerlijk, maar helaas is het vaak niet vegan! Traditionele naan wordt gemaakt met eieren, yoghurt of andere zuivelproducten en wordt dan meestal bestreken met ghee of geklaarde boter. Het goede nieuws is dat er veel veganistische opties op de markt zijn en soms zelfs in restaurants.
E-nummers en Broodverbeteraars
E-nummers komen in voedsel en dus ook in brood veelvuldig voor. Wil je er zeker van zijn dat je broodje vegan is, dan zul je de e-nummers op de ingrediëntenlijst van je supermarktbrood moeten ontcijferen. Let goed op: een e-nummer kan zowel een natuurlijke als een kunstmatige stof zijn. En natuurlijke e-nummers kunnen zowel een plantaardige als een dierlijke oorsprong hebben.
In veel (supermarkt) brood wordt broodverbeteraar L-cysteïne of het e-nummer E920 toegevoegd. Deze stof wordt toegevoegd om het brooddeeg minder plakkerig te maken en een betere structuur te geven. Deze broodverbeteraar wordt vaak gemaakt van veren of varkensharen en zorgt ervoor dat het brood soepeler wordt en langer goed blijft.
Naast de hierboven genoemde E920 zijn er meer e-nummers die in brood kunnen voorkomen en die (mogelijk) van dieren afkomstig zijn zoals E322, D422, E471, E472 en E481.
Waar Kun Je Veganistisch Brood Kopen?
In elke supermarkt zijn er dus wel een paar broden die gewoon veganistisch zijn (vaak zelfs gewoon bijna alle broden). Ook harde bolletjes en broodjes zijn vaak veganistisch. Bij een bakker is het meestal ook mogelijk om veganistisch brood te vinden, maar vaak bevatten alle bolletjes en croissants daar dierlijke ingrediënten. Daarnaast kan het zijn dat brood van een bakkerij dierlijke L-cysteïne bevat, dus dat zou je dan even moeten navragen.
Check wel altijd zelf goed de ingrediënten of doe navraag bij de bakker of winkelmedewerker. Elke bakker en bakkerij heeft namelijk zijn eigen recepturen, daarom is het moeilijk te stellen dat élk brood volledig plantaardig is. Warme bakkers hebben niet de verplichting om ingrediënten op het brood te vermelden. Vraag het dus na als je de volgende keer met je nummertje in de rij staat voor de toonbank.
Let op Keurmerken
In 2022 ontdekte de Nederlandse Vereniging voor Veganisme dat sommige broodproducten uit de supermarkt wel een vegan kenmerkje hadden, maar niet vegan bleken te zijn. Als je veganist bent, dan is het dus slim om altijd zelf de ingrediënten even te dubbelchecken of speur naar de ‘echte’ goede keurmerken zoals het geel-groene logo van Vegan-label. Dan weet je zeker dat het volledig vrij is van dierlijke ingrediënten. De Vegetariërsbond beheert en controleert het V-Label keurmerk in Nederland. Een foutje dus.
Veganistisch Brood Beleg
Er zijn diverse plantaardige opties voor broodbeleg: hummus, 100% pindakaas, noten- of peulvruchtenpasta, groentespreads, tapenades, plakjes fruit en rauwkost. Tahin - een sesampasta uit de Arabische keuken - is ook een veelgebruikt product door veganisten. Er komen bovendien steeds meer vegetarische of veganistische alternatieven op de markt. Kaas, boter en vleeswaren zijn immers geen optie.
Voordelen van Veganistisch Brood
Een bijkomend voordeel bij vegan brood; het is vaak ook een gezondere keuze. Het is doorgaans lager in verzadigde vetten en cholesterol, omdat het geen boter of melk bevat. Bovendien zijn veel vegan broden gemaakt met volle granen, die meer vezels, vitamines en mineralen bevatten dan geraffineerde granen. Dit kan bijdragen aan een betere spijsvertering, een lager risico op hartziekten en een verbeterde algehele gezondheid.
Duurzaamheid
Vegan of niet, het meest duurzame brood is het brood dat je niet verspilt! We verspillen vaak meer brood dan we denken, dus smeer je bammetjes op tijd, vries je brood in als je het niet direct opeet en tover die oudbakken sneetjes om tot knapperige croutons of heerlijke wentelteefjes. Je brood opmaken is niet alleen goed voor de planeet, maar ook voor je portemonnee.
Tabel: Voorbeelden van Veganistische en Niet-Veganistische Broden
| Soort Brood | Veganistisch? | Mogelijke Niet-Veganistische Ingrediënten |
|---|---|---|
| Volkorenbrood | Meestal | Honing, melkpoeder |
| Witbrood | Soms | Melkpoeder |
| Zuurdesembrood | Meestal | Melkproducten in de starter |
| Ciabatta | Meestal | Geen |
| Pita | Meestal | Geen |
| Naan | Soms | Eieren, yoghurt, ghee |
| Croissant | Zelden | Room boter |
| Zachte broodjes | Soms | Melk |
Het is altijd belangrijk om etiketten goed te controleren bij het kopen van brood, en recepten goed te controleren bij het maken ervan. Daarom is het altijd belangrijk om etiketten goed te controleren bij het kopen van brood, en recepten goed te controleren bij het maken ervan. Dit laatst geldt natuurlijk voor de bakkers, met name als je doelgroep veelal veganistisch is.
Met deze informatie ben je goed op weg om bewuste keuzes te maken en te genieten van heerlijk, veganistisch brood!
labels: #Brood
