Binnenkort krijgt u een operatie of een onderzoek waarbij anesthesie (narcose of verdoving) nodig is. Dit kan best spannend zijn, maar een goede voorbereiding is essentieel. Een operatie is niet niks, maar veel mensen maken zich zorgen die achteraf onnodig bleken. Voor de operatie bereidt de anesthesioloog u goed voor.

Het preoperatieve gesprek met de anesthesioloog

Voor de operatie of het onderzoek krijgt u een afspraak bij de polikliniek anesthesiologie. Een anesthesioloog stelt u tijdens dit bezoek vragen en samen maakt u een plan voor de anesthesie die het beste bij u en de operatie of het onderzoek past. De anesthesioloog geeft uitleg over de anesthesie. Tijdens het preoperatieve gesprek kunt u al uw zorgen uitspreken en vragen stellen.

Tip: Maak thuis al een lijstje met alle vragen die u wilt stellen en neem uw vragen mee naar uw afspraak. Bent u een vraag vergeten? Geef het gerust aan als u ondanks alle uitleg nog steeds angstig voelt. Indien nodig kan de anesthesioloog een medicijn voorschrijven waardoor u zich minder bang voelt.

Levensstijl aanpassen voor de operatie

Veel mensen passen hun levensstijl aan als ze een operatie krijgen. Roken, alcohol, ongezonde voeding, te weinig bewegen, te veel stress... We weten inmiddels allemaal dat deze gewoontes uw gezondheid negatief beïnvloeden. Een operatie is ook nog eens een grote belasting voor het lichaam. Daarom is het goed om op tijd uw levensstijl te veranderen. Fitter worden geeft u een voorsprong in het herstel na de operatie. Het herstel gaat niet alleen sneller, er is ook minder kans op complicaties.

Gewoontes veranderen is vaak niet eenvoudig is. Misschien zijn er beperkingen waardoor wandelen of sporten niet kan. Met kleine veranderingen kunt u al een stuk gezonder leven! Spieropbouw is belangrijk omdat u spierkracht verliest als u na de operatie een periode op bed ligt. Ook bieden de meeste ziekenhuizen ondersteuning bij het stoppen met roken. Vraag uw arts waarbij het ziekenhuis kan ondersteunen met het fit worden voor de operatie.

Nuchter blijven voor de operatie

Voor sommige operaties of onderzoeken moet u nuchter blijven. Dat betekent dat u een paar uur van tevoren niet meer mag eten en drinken. Een volle maag kan tijdens de behandeling naar buiten komen. Dat kan gevaarlijke situaties opleveren. Daarom is het belangrijk om nuchter te zijn voor een operatie.

Tot 6 uur voor het onderzoek of de operatie mag u alles eten en drinken waar u zin in hebt. Het is zelfs goed om dat te doen. Tot 2 uur van tevoren mag u heldere dranken drinken, zoals water, koffie en thee zonder melk, aanmaaklimonade en (niet-troebele) appelsap.

Als u in de ochtend of als eerst in de middag wordt geopereerd, dan is tot 24.00 uur (middernacht) voor de operatie vast voedsel toegestaan. Vanaf 6 uur voordat u in het ziekenhuis moet zijn, mag u niets meer eten: ook geen snoepjes of kauwgom kauwen. U mag vanaf dan ook géén melk of andere zuivelproducten gebruiken, ook niet in de koffie of thee. Tot 2 uur voordat u in het ziekenhuis moet zijn, mag u nog wel heldere vloeistoffen drinken, zoals water, thee, zwarte koffie en ranja. Als u nog medicijnen moet innemen, mag u dit doen samen met een slokje water.

De anesthesioloog maakt voor de operatie of het onderzoek een risico-inschatting. Bij bepaalde ziekten of beperkingen en bij zwangerschap kan het langer duren voordat de maag leeg is. Als dit bij u het geval is, dan kan de anesthesioloog van deze adviezen afwijken. U krijgt dan een advies op maat.

Allergieën en medicijngebruik

Het team dat u gaat opereren wil graag weten of u ergens allergisch voor bent. Als u een allergie heeft voor bepaalde geneesmiddelen of stoffen, dan gebruiken de artsen en verpleging een ander medicijn. Op dit moment weten we dat ongeveer 50% van de jonge kinderen in Nederland een allergie heeft! Dat is veel meer dan vroeger. Ook allergieën voor antibiotica en desinfecterende middelen zijn heel belangrijk om te vertellen. Bij veel operaties krijgt u vooraf antibiotica om de kans op een infectie te verkleinen. Maar dat moet wel gebeuren met veilige antibiotica.

Patiënten melden nog wel eens klachten die niet echte allergieën zijn, maar die wel belangrijk zijn voor het behandelteam. Een ervaring uit het verleden (bijvoorbeeld misselijkheid na morfine-achtige medicijnen) wordt dan vaak als allergie genoemd, maar is het meestal niet. Het is wel belangrijk om dit aan te geven bij de anesthesioloog.

Tijdens een operatie krijgt u ook medicatie. Het is daarom belangrijk dat u voor een operatie uw medicijngebruik goed bespreekt met de anesthesioloog of de anesthesioloog-pijnspecialist. Veel mensen ervaren vooral de positieve effecten van hun medicijnen, maar elk medicijn heeft een risico op bijwerkingen. Anesthesiologen zorgen voor de veiligheid van de patiënt voor, tijdens en na de operatie. Krijgt u als patiënt onverwacht toch last van bijwerkingen of signaleert u deze als zorgverlener?

Roken en alcohol

Voor alcohol geldt dat overmatige consumptie een nadelige invloed heeft op de anesthesie. U wordt aangeraden uw consumptie in de twee weken vóór de operatie te matigen.

Roken heeft een aantal nadelige effecten op het functioneren van uw lichaam. Bekend is, dat rokers meer complicaties hebben na operaties en anesthesie. Ook hebben zij vaak meer pijn na de operatie. Wanneer u een aantal weken vóór de operatie niet rookt, is uw longslijmvlies minder geprikkeld. Wanneer u minstens 12 uur voor de operatie niet rookt, is uw bloed beter in staat om zuurstof naar de weefsels te brengen, en is er minder kans op problemen met uw bloedsomloop. Deze beide zaken zijn ook belangrijk in de wondgenezing.

Voorbereiding op de dag van de operatie

Neem een douche of bad en poets uw tanden: het is belangrijk dat uw huid en mondholte goed schoon zijn. Draag geen make-up: de dag van de opname mag u geen make-up dragen, zoals oogschaduw, mascara, lippenstift of nagellak. De anesthesioloog kan namelijk mede aan de kleur van uw huid en nagels zien of alles goed gaat. Doe geen lotion, crème, aftershave e.d. op: om uw huid goed schoon te houden, mag u geen lotion, crème of iets dergelijks op uw huid aanbrengen. Ook mag u geen aftershave, parfum e.d.

Draag geen sieraden en gebitsprothese: tijdens de ingreep mag u geen sieraden dragen. U kunt deze daarom het beste thuislaten. Ook piercings op wat voor plaats dan ook, moeten verwijderd zijn voordat u een operatie ondergaat. Indien de ingreep gepland is onder alleen regionale anesthesie mag u uw gebitsprothese en/of bril ophouden. Draag geen lenzen: tijdens de anesthesie mag u geen lenzen dragen omdat uw ogen droger worden dan normaal. Neem daarom uw lenzensetje mee of zet uw bril op.

Haal pijnstillers in huis: zorg ervoor dat u pijnstillers, zoals paracetamol of ibuprofen in huis heeft voor na de opname. Er kan napijn optreden. Neem geen bezittingen mee naar de operatiekamer (OK). Dus geen sieraden, horloges, gebitprotheses, gehoorapparaten etc. Zo voorkomt u verlies, schade of diefstal. Neemt u toch iets mee?

Tussen uw bezoek aan het voorbereidingsplein en de dag van de voorgenomen operatie kan uw gezondheid veranderen. U heeft bijvoorbeeld hartklachten gekregen of u bent nieuwe of andere medicijnen gaan gebruiken. Ook kunt u vanwege ziekte of ongeval onder behandeling zijn van een andere specialist. Mocht uw gezondheidstoestand veranderen dan is het belangrijk dat u dat doorgeeft aan het voorbereidingsplein.

Soorten anesthesie

Er bestaan verschillende soorten anesthesie (verdoving). De meest bekende is de algehele anesthesie, ook wel narcose genoemd. Hierbij wordt u tijdens de operatie in diepe slaap gehouden. Een anesthesiemedewerker die gedurende de hele operatie bij u blijft, let continu op lichaamsfuncties als ademhaling en bloeddruk en stuurt deze zo nodig bij onder supervisie van de anesthesioloog.

  • Algehele anesthesie (narcose): U bent volledig buiten bewustzijn.
  • Regionale anesthesie: Een deel van uw lichaam wordt verdoofd.

Bij regionale anesthesie wordt een deel van het lichaam tijdelijk gevoelloos gemaakt, bijvoorbeeld een arm, been, oog (plexus- of zenuw blok) of de onderste lichaamshelft (spinale ruggenprik). Regionale anesthesie wordt soms toegepast als enige verdoving tijdens de operatie. In dat geval kunt u tijdens de operatie wakker blijven of een licht slaapmiddel krijgen dat na de operatie snel is uitgewerkt. In andere gevallen wordt regionale anesthesie toegepast als aanvulling op algehele narcose met als doel het verminderen van pijn tijdens en na de operatie. Dit gebeurt bijvoorbeeld bij schouder- en elleboogoperaties, knievervanging en grote buik- of longoperaties.

Welke vorm van anesthesie voor u het meest geschikt is, hangt af van de operatie, uw leeftijd en uw gezondheidstoestand. Uw eventuele voorkeur kunt u bespreken met de anesthesioloog of anesthesiemedewerker. Zij zullen hier zoveel mogelijk rekening mee houden, echter bepaalde operaties kunnen alleen onder algehele anesthesie plaatsvinden.

Wij vragen u om tijdens het gesprek met de anesthesioloog of anesthesiemedewerker zaken te benoemen waarvan u meent dat deze van belang kunnen zijn voor de anesthesie. Denk bijvoorbeeld aan loszittende gebitselementen, reeds bestaande zenuwuitval of bloedstollingsstoornissen.

Voorbereiding voor algehele anesthesie

Voordat u de slaapmiddelen voor een algehele anesthesie krijgt toegediend, wordt u op de bewakingsapparatuur aangesloten. Zo kan de anesthesioloog tijdens de operatie al uw lichaamsfuncties controleren. U krijgt plakkers op uw borst om uw hartslag te meten en een klemmetje op uw vinger om het zuurstofgehalte in uw bloed te controleren. De bloeddruk wordt door middel van een band om de arm gemeten. Tevens wordt een infuus ingebracht in uw hand of arm. Via dit infuus worden de anesthesiemiddelen ingespoten. Dit kan even een koud of pijnlijk gevoel geven. U valt daarna binnen een minuut in een diepe slaap.

Als u slaapt, wordt er (afhankelijk van de operatie) een buisje in de mond-keelholte of luchtpijp ingebracht. Indien noodzakelijk voor de operatie wordt soms ook een blaascatheter, maagslang (via de neus) en/of infuus in de hals ingebracht.

Na de operatie

Als de operatie is beëindigd worden de slaapmiddelen uitgezet en wordt u weer wakker gemaakt. Gespecialiseerde verpleegkundigen zorgen dat u rustig bijkomt van de operatie. Ook hier bent u aangesloten op de bewakingsapparatuur. Het is mogelijk dat er een slangetje door uw neus loopt om u nog wat extra zuurstof te geven, maar dat is een normale procedure. Zodra u weer voldoende wakker bent en uw algemene conditie stabiel en de pijn onder controle is, gaat u terug naar de verpleegafdeling.

Mogelijke complicaties bij anesthesie

De moderne anesthesie is bijzonder veilig. Echter, zoals bij iedere medische ingreep kunnen bij anesthesie ook complicaties optreden. Hoewel wij ons uiterste best doen om complicaties te voorkomen, lukt dat -ondanks alle zorgvuldigheid- niet altijd. Ernstige complicaties met blijvende gevolgen zijn zeer zeldzaam. Bij regionale anesthesie moeten de mogelijke complicaties worden afgewogen tegen de genoemde voordelen.

Het is belangrijk dat u tijdens de operatie 'nuchter' bent. Dit verkleint de kans dat u gaat braken tijdens en na de operatie. Nuchter zijn betekent dat uw maag leeg moet zijn voor de operatie. De operatie gaat niet door wanneer u niet nuchter bent volgens de hieronder genoemde richtlijnen. Het niet naleven van dit voorschrift kan ernstige gevolgen hebben.

De specialist, anesthesioloog of anesthesie- medewerker bespreekt met u of u uw medicijnen wel of niet kunt innemen. Het kan zijn dat u bepaalde medicijnen, zoals bloedverdunners en medicijnen voor suikerziekte niet mag innemen voordat u geopereerd wordt. Meestal mag u andere medicijnen, ook als u nuchter moet blijven, innemen op de normale tijd met een slokje water. Twijfelt u, vraag er dan alsnog naar op het voorbereidingsplein of neem telefonisch contact op met het voorbereidings- plein.

Heeft u vragen over het stoppen met eten en drinken voor een operatie? Is iets onduidelijk voor u? Bel dan met de afdeling OK-Planning.

labels:

Zie ook: