Koffie en thee zijn een onmisbaar onderdeel van de Nederlandse cultuur. Na water blijft koffie de meest gedronken drank in Nederland.
Nederland is een van de grootste koffiedrinkers ter wereld. Uit onderzoek van the International Coffee Organisation (ICO) blijkt dat wij Nederlanders gemiddeld 8,4 kg koffie per persoon per jaar drinken. Hiermee staan wij in de top 5 van grootste koffiedrinkers ter wereld. Op plek 1 staat Finland met 12 kg, gevolgd door Noorwegen met 9,9 kg.
We drinken met z’n allen elke dag een kleine 33,5 miljoen kopjes koffie en 16,2 miljoen koppen thee in Nederland. Ondanks dat we leven in tijden van onzekerheid, blijven koffie en thee onmisbare producten! Koffie en thee zijn crisisbestendige dranken. Ze maken deel uit van onze dagelijkse rituelen en geven van oudsher ritme aan de dag. Alleen kraanwater wordt nóg vaker gedronken. Bijna 8 op de 10 Nederlanders drinkt wel eens koffie.
Sinds het onderzoek van 2018 lijkt er een stijgende lijn te zitten in het aandeel jongeren (16 t/m 34 jaar) dat koffie en thee drinkt. Het percentage dat minstens 1 keer per week koffie drinkt in 2022 steeg met 5% in vergelijking met 2018. Als het gaat om dagelijks koffiedrinken zijn ouderen hen nog steeds de baas. 85% van de ouderen (55+) drinkt elke dag koffie, bij de jongeren is dat 30%. De liefde voor koffie en thee kent dan ook vele redenen; in het onderzoek noemen mensen dat ze de dranken uit gewoonte drinken, voor de gezelligheid en gezondheid, omdat het weinig calorieën bevat, ze er wakker door blijven en - vooral - omdat ze het lekker vinden.
Consumentenvoorkeuren
De koffiesmaak van de Nederlanders evolueert. Was tot enkele jaren geleden een gewoon kopje koffie nog bon-ton, tegenwoordig zijn het de verschillende koffiesoorten die thuis goede sier maken bij de consument. Voor de consument zijn de mogelijkheden anno 1995 legio. Het levensmiddelenkanaal voorziet ruim in hun behoefte. Ook de horeca merkt de veranderende smaak van de consument. Illustratief in dit verband is het gegeven, dat espresso al goed is voor vijfentwintig procent van de koffie-omzet. Nederland is inmiddels de grootste afnemer van espressomachines in West Europa.
Uit het nationaal Koffie- en Theeonderzoek dat is uitgevoerd door Ruigrok Netpanel in opdracht van Koffie & Thee Nederland blijkt wij Nederlanders gemiddeld op een doordeweekse dag 4,2 kopjes koffie drinken. In het weekend is dit 3,9 kopjes per dag. Mannen drinken meer koffie dan vrouwen. Gemiddeld drinken mannen 4,4 kopjes koffie per dag. Zwarte koffie en cappuccino worden het meest gedronken, zwarte koffie vooral door mannen en cappuccino vooral door vrouwen.
Van de koffiedrinkers drinkt 45% het liefst zwarte koffie, gevolgd door cappuccino (25%). Vrouwen hebben meer voorkeur voor koffie met melk (zoals cappuccino, koffie verkeerd en latte macchiato) dan mannen. Koffie wordt voornamelijk thuis gedronken. De meeste koffiedrinkers geven de voorkeur aan koffiedrinken uit een filter koffiezetapparaat en een koffiezetapparaat voor filterpads. 32% geeft de voorkeur aan filter koffie. Mannen drinken vaker koffie uit een filter apparaat dan vrouwen (56% vs. 50%). Vrouwen drinken vaker koffie uit een koffiezetapparaat voor cups (31% vs. 25%) en oploskoffie (24% vs.
Bij koffie is zwarte koffie de absolute favoriet, gevolgd door cappuccino. Een trend die opvalt: er wordt minder ‘koffie verkeerd’ gedronken, maar ijskoffie is juist populairder geworden, vooral bij jongeren. Theedrinkers houden van variatie. Ze drinken gemiddeld drie soorten thee, waarbij groene thee en rooibos favoriet zijn.
Duurzaamheid
In 2016 was 41 procent van de koffie die door de leden van Koffie & Thee Nederland (voorheen KNVKT) op de Nederlandse markt werd afgezet duurzaam gecertificeerd. De daling van het aandeel duurzaam gecertificeerde koffie is mede een gevolg van een bredere verduurzamingsaanpak die bedrijven hanteren. Ook de verdere internationalisering op de Nederlandse koffiemarkt speelt een rol bij de daling van het aandeel duurzaam gecertificeerde koffie.
De leden van Koffie en Thee Nederland werken samen met alle betrokken ketenpartners aan het verduurzamen van de Nederlandse koffiesector. Daartoe heeft de branchevereniging in 2010 een intentieverklaring getekend, met als uitgangspunt het creëren van een gezonde koffiesector voor alle ketenpartners. Deze inspanningen werden door de overheid ondersteund via een Green Deal (Green Deal B-93). In de intentieverklaring en de Green Deal - die tot en met 2015 liepen - was onder andere het streven geformuleerd, dat in 2015 driekwart van alle koffie die gedronken of verkocht wordt op de Nederlandse markt duurzaam gecertificeerd moest zijn volgens de standaarden Max Havelaar/Fairtrade, Organic/biologisch, UTZ en/of Rainforest Alliance.
Bij verschillende bedrijfsindividuele benaderingen wordt in toenemende mate naast duurzaam gecertificeerde koffie ook 4C-koffie ingekocht. De 4C Code is een wereldwijd verificatiesysteem, dat criteria omvat op het gebied van sociale, ecologische en economische duurzaamheid. 4C hanteert een minimale sociale en milieustandaard en maakt het (als instapmodel) voor koffieboeren mogelijk om geleidelijk aan te verduurzamen en toe te werken naar een hogere en strengere standaard. 4C is een “full member” van ISEAL. In 2016 is Koffie & Thee Nederland gestart met het meten van het aandeel 4C-koffie.
In 2015 lag het wereldwijde aandeel duurzaam geproduceerde koffie naar schatting tussen de 15 en 21 procent. Dit is berekend op basis van door keurmerkorganisaties meest recente gerapporteerde productiegegevens voor de duurzaamheidsstandaarden die genoemd worden in de intentieverklaring (UTZ 2017; Rainforest Alliance, 2015; Fairtrade International, 2017; ITC, 2017; FiBL, 2017), en van gegevens van FAOSTAT voor de totale productie van koffie.
Trends in de Koffiemarkt
Door COVID hebben ook de trends in koffie een wending gekregen. Nieuwe koffiegewoontes zijn ontstaan en gaan evolueren. Eerst kijken we naar wat algemene cijfers en koffie trends. Koffie is met 27 % van de dagelijkse vochtinname het meest gedronken in Nederland. Alleen de Scandinaviërs, Oostenrijkers en Zwitsers drinken meer koffie.
Steeds vaker zie je bedrijven die koffie rechtstreeks verkopen aan consumenten. In de aanvoer zijn een aantal ketens weggehaald zodat sneller en goedkoper verkocht kan worden. Vaak is meer variëteit in het aanbod aanwezig en specialiseren de aanbieders zich op duurzame productie. De koffieboeren en consumenten zijn beter af.
Cold brew coffee is hot. Bart Becht, president-commissaris van de Duitse investeringsmaatschappij JAB, waartoe Douwe Egberts behoort zegt over de koude koffie trend in het Financiële Dagblad “De gewoontes van consumenten veranderen. Vooral millennials en de generatie Z durven te experimenteren. IJskoffie is het klassieke voorbeeld.
De snelst groeiende groep koffiedrinkers is de generatie Z, jonge mensen tussen de 13 en 16 jaar oud. Een nieuwe trend van zoetere en meer cremige koffie zal deze groep drinkers aanstaan. Frisdrank is ongezond, dus worden cafeïne houdende dranken als alternatief gekozen. De koffie kan worden gepersonaliseerd naar wens van de klant. De varianten in koffie zijn talrijk en divers en zien er ook nog eens mooi uit.
Koffie nuttigen is een (enigszins) betaalbare luxe. Tussen je lessen of werk door langswippen bij een koffiebar als Starbucks. Een makkelijke plaats om naartoe te gaan. Het is geen café waar alcohol wordt geschonken. Een fijne plaats om anderen te ontmoeten. Je sociale status te geven.
Koffie en Technologie
Koffiemachines worden steeds geavanceerder. Volautomaten op de kantorenmarkt kunnen tegenwoordig bijna dezelfde kwaliteit behalen als de barista bij jou om de hoek. Het baristavak zal vooral gewaardeerd blijven vanwege de “personal touch” en haar creativiteit. Door de automatisering en technologische ontwikkelingen wordt koffie alsmaar naar een hoger niveau getild zowel thuis, in de horeca als op de werkvloer.
De slimme koffiemachine kan worden ingesteld op een vast tijdstip voor elke dag van de week of worden bediend met de smartphone. Maar als we nog verder gaan kijken naar Internet of Things en koffiemachines. John Eichhorn van Eden Springs verwacht zelfs dat koffiemachines in de toekomst voorzien worden van gezichtsherkenning. “Ik verwacht dat koffiemachines in de toekomst je gezicht zullen herkennen en je bij voornaam zullen noemen om je vervolgens een goedemorgen te wensen.
IBM heeft plannen voor een slimme koffiedrone. Het plan is om met de drone koffie of andere drankjes uit te gaan serveren op de werkvloer. Het apparaat is zelfs in staat om te signaleren of iemand behoefte heeft aan een cafeïneshot.
Tijdens de CES (Consumer Electronic Show) 2019 in Las Vegas werd ‘s werelds eerste knoeivrije capsule maker voor koffie aangekondigd. Met dit koffieapparaat kun je je eigen capsules maken. Capsuler heeft hiervoor een apparaat ontwikkeld wat deze problemen moet oplossen. Met Capsuler giet je de koffie bovenin het apparaat, sluit je de deksel en met één simpele beweging wordt de capsule gemaakt. De capsules zijn tevens compatibel met Nespresso apparaten.
Circulaire Economie in de Koffiebranche
In de koffiebranche valt er circulair gezien nog veel winst te behalen. Het komt erop neer dat je in een circulaire economie zoveel mogelijk grondstoffen in de biologische loop wil hebben en houden, en ze in de technische loop eindeloos wil hergebruiken. Het streven is om zo min mogelijk waarde van grondstoffen en producten te vernietigen tijdens het gebruik. Het doel is om uiteindelijk zero waste en 100 % duurzaam te ondernemen.
Starbucks biedt al langer dertig eurocent korting aan klanten die een herbruikbare beker meenemen. Ook worden zulke bekers voor twee euro in de vestigingen verkocht. Niet alleen Starbucks neemt de recycling en het gebruik van herbruikbare bekers serieus. Ook steeds meer barista’s starten dergelijke initiatieven. Duurzaamheid is meer dan enkel een duurzame koffieboon. In de gehele koffieproductieketen kan duurzaamheid worden doorgevoerd. Niet alleen tijdens het productieproces, maar ook na het produceren en consumeren van koffie kunnen we een bijdrage leveren aan een duurzame wereld.
De restanten die overblijven na het koffiezetten, koffiedik, kan een tweede leven krijgen. Zo verwerkt het bedrijf Coffee Recycling bijvoorbeeld koffiedik tot biobrandstof. Door het om te zetten in eco-koffiebrikketten en bio-pellets zijn flinke besparingen op CO2-uitstoot mogelijk. Daarnaast kan koffiedik worden gebruikt om te composteren. Partners van Gro-together verzamelen koffiedik. Gro-together gebruikt het koffiedik als meststof voor het kweken van oesterzwammen.
Peeze ontwikkelde een innovatieve composteerbare verpakking. De composteerbare verpakking en is een primeur in de verpakkingswereld en een unicum in de koffiewereld. Veel van de dagelijkse verpakkingen die gebruikt worden, komen terecht bij het restafval en worden vervolgens verbrand. Dit is niet bepaald milieuvriendelijk. De nieuwe verpakking van Peeze is zo ontwikkeld dat deze composteerbaar is en dus na gebruik bij het gft-afval kan. Door de zak te composteren worden alle grondstoffen aan de natuur teruggegeven.
Door nieuwe technologische ontwikkelen is het terugdringen van het energieverbruik van koffiemachines eenvoudiger geworden. Door intelligente systemen en sensoren wordt het energieverbruik tot een minimum beperkt. Zo vindt er bijvoorbeeld innovatie plaats op de manier waarop het water wordt verwarmd.
labels:
