Vanavond vond het diner plaats ter ere van de NAVO-top, die deze dagen in Nederland gehouden werd. Een diner met de NAVO-top, dat is dé kans om iets typisch Nederlands op de menukaart te zetten.

Vanaf een foto kunnen we lezen wat er op het menu stond. Prinses Amalia dineerde samen met onder andere president Emmanuel Macron van Frankrijk. Koningin Máxima prikte een vorkje samen met onder andere de Oekraïense president Volodymir Zelensky. Eerder op de dag werd Zelensky door koning Willem-Alexander in audiëntie ontvangen. Koningin Máxima dineerde naast Zelensky. Koning Willem-Alexander zat tijdens het diner, zoals verwacht, naast de Amerikaanse president Donald Trump. Op de foto is te zien dat Trump de schilderingen in de Oranjezaal bewonderde. In de Oranjezaal is dan ook genoeg te bewonderen. De Oranjezaal tijdens het diner van de NAVO-top.

Koning Willem-Alexander heeft de wereldleiders bedankt die een diner bijwoonden op Paleis Huis Ten Bosch. "Ik wens u wijsheid in uw aankomende gesprekken en ik heb er vertrouwen in dat die zullen leiden tot een NAVO die sterker dan ooit is", schreef de koning op X.

Het Koninklijk Huis deelde vier foto's van de bijeenkomst in Huis ten Bosch: een portret met alle wereldleiders op de trappen van het paleis, een foto van de Oekraïense president Zelensky en koningin Máxima aan het diner, een overzichtsfoto van de eetzaal en eentje waarbij Willem-Alexander de hand schudde van NAVO-chef Rutte.

Het Menu

Als eerste gang werd gegrilde tonijn geserveerd met een mousse van Amsterdamse augurken. Daarna stond er kalfsfilet met cantharellensaus plus groenten als asperges op het menu. De afsluiter: chocoladetaart met tonkabonen.

Reacties en gebeurtenissen rondom het diner

De Oekraïense president Zelensky heeft koning Willem-Alexander op X bedankt voor de ontvangst op Paleis Huis ten Bosch. Hij schreef dat hij het koninklijk paar ook dankbaar is voor hun steun aan Oekraïne en aan de Oekraïners die naar Nederland zijn gevlucht na de Russische invasie.

"Tijdens ons gesprek benadrukte ik dat Rusland zijn agressie tegen Oekraïne voortzet en niet van plan is te stoppen", aldus Zelensky. "Daarom is sterke en gecoördineerde druk op Rusland nodig, onder meer via sancties."

NAVO-chef Rutte noemde in zijn tafelrede de wereld "een gevaarlijke plek". "We staan voor ernstige veiligheidsbedreigingen, maar ik heb er het grootste vertrouwen in dat we met alle leiders hier er sterker uitkomen en de wereld en onze landen veiliger maken." Rutte dankte Willem-Alexander en Máxima voor de ontvangst "op deze prachtige plek", maar prees vooral de Amerikaanse president Donald Trump opnieuw uitvoerig.

"De NAVO heeft inmiddels al meer dan 1000 miljard dollar toegevoegd aan de uitgaven. Meneer de president, beste Donald, dat is dankzij jou, die ons aanspoorde." Koning Willem-Alexander ging in zijn toespraak in op de historie van de Oranjezaal. Hij verwees daarbij naar de eerste vredesconferentie die hier gehouden werd door koningin Wilhelmina in 1899.

"Toen was het gevoel dat de vrede eeuwig zou duren. Maar daarna zou de Eerste Wereldoorlog beginnen. Vrede, vrijheid en democratie zijn de hoogste idealen. En de geschiedenis heeft ons geleerd hoe kwetsbaar onze waarden zijn als ze niet worden beschermd. Waar zouden we zijn zonder de NAVO?"

Aankomst en Ontvangst

President Trump is op Paleis Huis ten Bosch ontvangen door koning Willem-Alexander, koningin Máxima en prinses Amalia. Bij de begroeting werd veel gelachen, zo was te zien op beelden van de ontvangst.

Wereldleiders werden verwelkomd door de koning, koningin en prinses Amalia in Huis ten Bosch.

Premier Schoof en zijn partner zijn gearriveerd op Paleis Huis Ten Bosch. De 32 regeringsleiders met hun partners en extra gasten zoals president Zelensky werden binnen verwelkomd door koning Willem-Alexander en koningin Máxima. Eerst volgt dan een fotomoment en daarna gaan de gasten door naar de Oranjezaal waar het diner zal plaatsvinden.

Het is nog niet bekend wat er precies op het menu staat, maar het zou gaan om 'Hollandse pot'. De gerechten worden bereid met lokale ingrediënten en seizoensgebonden groenten. Het wordt bereid door twintig koks en uitgeserveerd door achttien lakeien.

Voorbereidingen en Etiquette

Journaliste Josine Droogendijk schrijft blogs, vlogs en columns over koninklijke mode en ze schuift regelmatig aan bij Tijd voor MAX. Ze volgt de royals in binnen- en buitenland op de voet.

Veel regeringsleiders die meedoen aan de NAVO-top schuiven bij ons koningspaar aan voor een informeel diner. Wie gaat waar zitten en wat staat er op het menu? Etiquette-expert Tess Wouda Kuipers, die als diplomaat zelf weleens te gast was bij zo'n bijzondere avond, vertelt.

Wie er precies aanschuiven in Huis ten Bosch, het woonpaleis van het koningspaar, is op het moment van schrijven nog niet bekend. Zeker is dat alle staatshoofden en regeringsleiders van de NAVO-landen een uitnodiging hebben ontvangen, plus de partners van dit bondgenootschap. Dat zijn in totaal zo'n veertig mensen. Bovendien mag iedereen zijn of haar partner meenemen: het kan dus een drukke boel worden in het huis van Willem-Alexander en Máxima.

'Ik vermoed dat, net als bij de Nuclear Security Summit in 2014, er ronde tafels in de zaal geplaatst worden. Aan zo'n tafel ga je veel makkelijker met elkaar in gesprek dan aan een lange, rechte tafel: vaak heb je dan alleen contact met je linker- en rechterbuur en met een beetje geluk degene die tegenover je zit.' Dat weet Wouda Kuipers zelf als geen ander, want als ex-diplomaat was ze zelf regelmatig onderdeel van zo'n diner.

De Nederlandse deelnemers worden vermoedelijk over de verschillende tafels verdeeld, denkt Wouda Kuipers. 'Dus de koning aan één tafel, Máxima aan een ander en datzelfde geldt voor NAVO-voorzitter Rutte en demissionair minister-president Schoof.' De etiquettedeskundige is vooral benieuwd wie er rechts van Willem-Alexander gaat plaatsnemen. 'Want diegene wordt vaak gezien als de belangrijkste persoon.'

Verder gelden de gebruikelijke etiquetteregels, vertelt Wouda Kuipers. 'Denk aan het bestek van buiten naar binnen gebruiken en een servet op schoot. Dit gezelschap is wel wat gewend en kent de regels die gelden bij dit soort diners. Gelukkig maar, want dan voelt iedereen zich sneller op zijn gemak.' Daarbij hoort ook geen te ingewikkeld menu.

Ook etenswaren die makkelijk tussen je tanden blijven zitten, zoals maïs en spinazie, zullen dinsdagavond hoogstwaarschijnlijk niet worden uitgeserveerd in Huis te Bosch. Wat dan wel? 'Een stukje vis of vlees met groenten. Misschien asperges, dit zitten nog nèt in het seizoen - die zijn altijd veilig.' Bij een lekker hapje hoort ook een drankje. 'Er wordt vast een glaasje champagne gedronken bij het proosten en een glas wijn bij het diner', denkt Wouda Kuipers. Maar allemaal met mate: 'Iedereen moet de volgende dag weer werken, natuurlijk.'

Verdere Details

Er schuiven 66 gasten aan bij Willem-Alexander en Máxima. Die gasten zitten verdeeld over negen ronde tafels. Aan elke tafel neemt ook iemand uit de hofhouding plaats.

In Huis ten Bosch staan twee driegangenmenu's klaar om uitgeserveerd te worden: een officieel menu en een menu waarin rekening is gehouden met allergieën en dieetwensen. In de gerechten wordt zoveel mogelijk gebruik gemaakt van lokale en seizoensgebonden producten. De gerechten worden bereid door twintig koks van het Koninklijk Huis en door achttien lakeien uitgeserveerd vanaf schaal. Een historische traditie uit de middeleeuwen die genodigden toont dat de gastheer van dezelfde schaal eet als zijn gasten - en dat het dus veilig is om te eten. De ongetwijfeld chique couverts worden gegeten vanaf het Blossom Panache-servies. Deze Delfts Blauwe borden en schalen worden sinds 2017 tijdens officiële diners van de koning gebruikt. Het glaswerk is het 'Huwelijks Kristalservies' dat koning Willem-Alexander en koningin Máxima voor hun huwelijk hebben gekregen.

labels:

Zie ook: