De aardappel is een gewas met een lange geschiedenis. De Inca’s verbouwden deze plant toen al honderden jaren. Spaanse ontdekkingsreizigers hebben de aardappel vanuit Zuid-Amerika naar Europa gebracht. Monniken zorgden vanuit Spanje voor de verspreiding naar de andere Europese landen. Er worden verschillende aardappelsoorten verbouwd voor allerlei doeleinden. In Nederland worden wel 250 rassen geteeld! Zo zijn er consumptie-, poot- en fabrieksaardappelen.
Pootaardappelen groeien uit tot nieuwe aardappelplanten. Fabrieks- en zetmeelaardappelen worden, zoals de naam al doet vermoeden, in fabrieken verwerkt tot aardappelzetmeel. Aardappelen zijn het hele jaar door verkrijgbaar. De ‘nieuwe oogst’ is te koop tegen het einde van de lente t/m de herfst. Afhankelijk van het ras en mits juist bewaard, zijn aardappelen vrij lang houdbaar. Je kunt ze het beste bewaren op een donkere, koele en droge plaats. De aardappel is een allemansvriend in de keuken. Hij leent zich voor koken, stomen, roosteren, bakken, frituren en pureren. Alleen rauw is hij niet eetbaar.
Nederland staat bekend om de grote aardappelconsumptie: zo’n 80 tot 140 kilo per persoon, per jaar! Wie is er niet groot geworden met het bekende trio: aardappelen, groente, vlees? Ook in de verschillende oer Nederlandse stamppotten speelt de aardappel de hoofdrol. Koolhydraatrijke producten - zoals de aardappel - hebben daardoor een ongezond imago en men eet het weinig of niet. De hamvraag is natuurlijk of dit allemaal wel klopt. Want hoeveel koolhydraten bevat aardappel? En wat is verder de voedingswaarde? Is een zoete aardappel gezonder? In dit artikel lees je alles zodat je zelf een weloverwogen keuze kunt maken.
De Voedingswaarde van de Aardappel
De aardappel is een knol die onder de grond groeit en rijk is aan tal van voedingsstoffen. Zo bevat de aardappel allereerst koolhydraten en dan met name in de vorm van zetmeel. Dit komt omdat ze ons lichaam geleidelijk energie geven en dat zorgt voor een stabiele bloedsuikerspiegel. Dit levert voordelen op voor bloedvaten, humeur en concentratie. Ook bevat de aardappel veel voedingsvezels en dan met name in de schil. Deze voedingsstoffen helpen bij een gezonde darmwerking en zijn daardoor essentieel voor een optimale gezondheid.
Nemen we de aardappel verder onder de loep dan valt te concluderen dat het een bron is van vitamine C. Dit is opvallend, want normaliter komt deze vitamine vooral voor in groente en fruit! Daarnaast geeft de aardappel ons B-vitamines (zoals vitamine B6), de mineralen kalium, calcium, fosfor en wat bioactieve stoffen. Al deze vitamines en mineralen spelen dan weer een rol bij een gezonde weerstand, de vochtbalans, bloeddruk en onderhoud van botten en gebit.
Hoeveel Koolhydraten in Aardappel?
De hoeveelheid koolhydraten in aardappels is niet overal hetzelfde wat als grootste oorzaak heeft dat aardappels bewerkt en verwerkt zijn in voedingsmiddelen. Om je een beeld te geven hiervan zie je hier de verschillen:
| Soort aardappel | Koolhydraten per 100 gram |
|---|---|
| Aardappel (gekookt) | 18 gram |
| Aardappel (zoet) | 21 gram |
| Aardappel (eigenheimer) | 16 gram |
| Aardappelpuree (uit een zakje) bereid met melk | 16,5 gram |
| Aardappelpuree (zelfgemaakt) bereid met melk | 14 gram |
| Aardappelpuree (zelfgemaakt) bereid met water | 12 gram |
| Aardappelschijfjes (uit diepvries, gefrituurd) | 28 gram |
| Aardappelschijfjes (uit koelvak) | 18 gram |
| Aardappelkroketjes (gefrituurd) | 28 gram |
| Aardappelkrieltjes (uit koelvak) | 18 gram |
| Patates frites (uit diepvries) | 38 gram |
| Gnocchi | 34 gram |
Zoals je ziet kunnen de hoeveelheid koolhydraten per (bewerkt) product erg verschillen. Neem deze lijst in ogenschouw wanneer je jouw inname aan koolhydraten wilt beperken.
Is de Aardappel een Dikmaker?
Dat aardappels als dikmakers bekend staan is volstrekt maar dan ook volstrekt onjuist. Oké, het klopt, aardappels frituren of overgieten met een lading vette saus levert veel calorieën. Maar een onbewerkte aardappel bevat relatief juist weinig calorieën en koolhydraten. Laat je dus niet leiden door verhalen die anders beweren, vermijd de aardappel om die reden dan ook niet. De kans dat het eten van aardappels zorgt voor een overschot aan calorieën - en daarmee gewichtstoename - is erg klein.
Is de Zoete Aardappel Gezonder?
Het is je vast niet ontgaan: de zoete aardappel is razend populair. Deze exotische en oranje soort - ook wel bataat genoemd - heeft een vaste plek op ons menu gekregen. Er zijn hierbij ook geluiden dat deze variant een stuk gezonder en daardoor beter is. Is dat waar? Is de zoete aardappel beter dan de gewone aardappel?
Bekijk onderstaande tabel voor de verschillen:
| Soort | Aardappel (gekookt) | Aardappel (zoet) |
|---|---|---|
| Calorieën (kcal) | 94 | 81 |
| Koolhydraten (gram) | 16,8 | 20,5 |
| Eiwitten (gram) | 2 | 1 |
| Vezels (gram) | 1,8 | 2,3 |
| Vitamine C (gram) | 7 | 17 |
| Natrium (mg) | 3 | 32 |
| Calcium (mg) | 7 | 23 |
| Magnesium (mg) | 21 | 45 |
| Kalium (mg) | 452 | 1 |
| Glycemische index (gi) | 60 | 20 |
Je ziet dat tussen beide soorten best wat verschillen te bespeuren zijn. Waar de zoete variant bepaalde voedingsstoffen meer heeft, heeft de gewone dat ook. Er zitten zelfs iets meer koolhydraten in zoete aardappel, maar dit zijn wederom de gezondere, langzame koolhydraten. Er komt dan ook geen winnaar uit de strijd, kies vooral de soort die jij het lekkerst vindt. Uiteindelijk blijft variëren wel het gezondste, zeker ook in de manier hoe je de aardappels klaarmaakt. Zo is bijvoorbeeld een gekookte aardappel gezonder dan gefrituurd. Wel voegen we hier nog aan toe dat jouw gezondheid niet wordt bepaald door een enkel voedingsmiddel. Alle keuzes die je in het geheel maakt zijn doorslaggevend; het geheel is meer dan de som der delen!
Is de Aardappel Gezond?
De aardappel is zonder aarzeling een knol te noemen met een buitengewoon gezond karakter. Het eten van deze knol verschaft je lichaam goede koolhydraten en tal van voedingsstoffen zoals o.a. vezels. Je doet je gezondheid dan ook een groot plezier om ze regelmatig op het menu te zetten. Let wel op groene plekken of uitlopers op aardappels. Dit zegt namelijk dat er in de aardappel solanine zit, wat een giftige stof is. Snijd je deze plekken weg dan is er overigens niets aan de hand. Ook kan tijdens het frituren óf verhitten van aardappels in de oven de stof acrylamide ontstaan. Deze (vermoedelijk) kankerverwekkende stof ontstaat vooral als aardappels te donker worden gebakken. Bak aardappels daarom goudgeel, dan krijg je minder van deze stof binnen!
De aardappelplant legt haar energievoorraad onder de grond aan in knolletjes. Deze knolletjes, die wij kennen als ‘aardappels’, bevatten een hoge dosis zetmeel. Aardappels bevatten veel snel opneembare koolhydraten. Het veel en vaak eten van aardappels kan leiden tot overgewicht. Daarentegen verzadigen gekookte aardappels het meest van alle voedingsmiddelen. Een afgekoelde gekookte aardappel is iets gezonder dan een warme: de suikers zijn dan moeilijker opneembaar omdat ze zijn omgezet in resistent zetmeel. Deze suikers worden niet in de dunne darm opgenomen, maar gefermenteerd in de dikke darm. Dit bevordert de gezondheid van de darmflora.
Rauw aardappelsap staat bekend als heilzaam bij maagproblemen, zoals brandend maagzuur en zweren.
labels: #Aardappel
Zie ook:
- Ontdek Exact Hoeveel Gekookte Rijst Je Per Persoon Nodig Hebt – De Ultieme Gids
- Ontdek Hoeveel Gekookte Aardappelen Je Echt Per Persoon Moet Koken!
- Ontdek Hoeveel Calorieën Er Echt in Een Portie Lasagne Zitten!
- Vulling voor Kalkoen Recept: Smakelijke Ideeën voor Thanksgiving
- Ontdek de Lekkerste Hotdog Brood Soorten & Recepten voor de Ultieme Hotdog!
