Aardappelen zijn voedzame knollen die ondergronds aan de aardappelplant groeien. Ze zijn een veelgebruikte bron van koolhydraten in veel diëten. Aardappelen bevatten vezels, vitamines en mineralen. Ze geven energie en helpen voor een goede darmwerking en bevatten vitamine C en vitamine B6, en in kleinere hoeveelheden ook andere B-vitamines. Daarnaast zit er in aardappelen kalium en in kleinere hoeveelheden ook calcium en fosfor. Tot slot zitten er ook bioactieve stoffen in aardappelen.

Buiten Nederland wordt de aardappel soms gezien als groente. De aardappel bevat dan ook diverse vitamines en mineralen die in pasta en rijst niet voorkomen. Aardappelen staan in de Schijf van Vijf omdat ze een goede bron zijn van koolhydraten en voedingsstoffen en veel worden gegeten in het Nederlands voedingspatroon. Ze zijn een aanvulling op brood en graanproducten.

Nederlanders eten gemiddeld 64 gram aardappelen en aardappelproducten per dag. Mannen eten meer aardappelen (75 gram) per dag dan vrouwen (53 gram). Gemiddeld eten Nederlanders op 3 dagen in de week aardappelen. Ouderen eten meer aardappels dan jongeren.

De juiste portie aardappelen per persoon

Een normale portie is 3 tot 5 aardappelen per persoon, natuurlijk afhankelijk van de grootte van de aardappel (én de persoon). Een standaard portie aardappelen is meestal 100 gram in de droge staat. 100 gram aardappelen levert meestal ongeveer 200 gram gekookte aardappelen op. Aardappelen zetten uit tijdens het koken, waardoor de hoeveelheid aanzienlijk toeneemt.

Het aardappelras, kooktype en de kwaliteit bepaalt waarvoor de aardappel geschikt is. Vastkokende aardappelen zijn prima geschikt om te bakken en te koken, te wokken of voor in een salade. (Iets) kruimige aardappelen zijn geschikt voor stamppot, puree, soep of soufflé.

Aardappelen in stamppot

Als er één nationaal gerecht in Nederland is, is het wel een bord stamppot. En niet alleen in de winter. Stamppot leent zich goed voor variatie en verschillende seizoenen. Maar hoeveel maak je per persoon? Met deze kooktips schat je makkelijk in wat je voorschotelt. Voor een goede stamppot kies je voor kruimige of extra kruimige aardappelen.

Hoeveel aardappelen per persoon voor stamppot?

  • Krijg je visite? Mik dan op 250 gram ongekookte aardappelen per persoon. Dit is het gemiddelde voor een volwassene.
  • Gebruik voor een grotere eter 300 gram aardappelen.
  • Voor een kleine eter zet je in op 200 gram.
  • Een kind is vaak met 125 tot 150 gram aardappelen al tevreden.

Hoeveel bereide stamppot per persoon?

  • Houd er rekening mee dat een gemiddelde volwassene 400 tot 500 gram bereide stamppot eet en je zit veilig.
  • De kleine eter is blij met 375 gram.
  • De grote eter eet zijn bord met 550 gram stamppot tevreden leeg.

Traditionele stamppot gaat met de tijd mee. Hollandse ‘piepers’ zijn allang niet meer de enige basis voor een rijke stamppot. Varieer bijvoorbeeld eens met zoete aardappels, verrassend en erg lekker. Zin in meer variatie? Ook bloemkool, koolraap, pompoen en knolselderij doen het goed als vervanger van de aardappel.

Tips voor bewaren en bereiden

Op aardappelen hoeft geen houdbaarheidsdatum te staan. Gemiddeld zijn ze in huis 2 tot 4 weken houdbaar. Na een tijd bewaren neemt wel de kwaliteit af. Aardappelen blijven langer houdbaar op een donkere plaats. Licht bevordert de vorming van de natuurlijke gifstof solanine. Bewaar aardappelen op een koele plek, tussen 8 en 10°C. Te hoge temperaturen zorgen voor uitlopers. Van te lage temperaturen krijgen aardappelen een zoete smaak.

Aardappelen hoeven niet per se geschild te worden, zeker om te bakken en voor ovenbereidingen is schillen niet nodig. Eet aardappelen alleen in de schil als ze vers en onbeschadigd zijn. Nieuwe, verse aardappelen kun je met schil eten. Maar liggen aardappelen al wat langer of hebben ze een groene schil of uitlopers? Dan kan de aardappel glycoalkaloïden bevatten. Dat zijn plantengifstoffen die kunnen zorgen voor misselijkheid en buikklachten.

Zie je groene plekken op je aardappelen of hebben ze uitlopers? Soms hebben aardappelen groene plekken of uitlopers. Dit betekent dat de aardappelen de gifstof solanine bevat. Dit is een stof die behoort tot de glycoalkaloïden en kan zorgen voor misselijkheid en buikklachten. Door aardappelen donker te bewaren kan dit voorkomen worden.

Overzicht van portiegroottes

Een avondmaaltijd kan in verschillende soorten en maten. Er is zo ontzettend veel keuze en gerechten uit de hele wereld verschijnen ook bij ons in Nederland op tafel. Daardoor is het soms wat lastig in te schatten wat nu precies een normale portie avondmaaltijd is. En als je wat op je lijn wilt letten kan het zeker de moeite lonen om eens bewust naar de warme maaltijd te kijken.

Als je een klassiek AVG-tje (aardappels-groente-vlees) eet dan zijn de hoeveelheden vrij duidelijk, namelijk 200 gram aardappels (4 stuks) met 250 gram groente (5 opscheplepels) en 1 stukje vlees van ongeveer 100 gram.

Hieronder een tabel met de hoeveelheden pasta, rijst, couscous, aardappelen en peulvruchten die je per persoon kunt aanhouden:

Product Hoeveelheid per persoon (droog gewicht)
Pasta 75 gram
Rijst 75 gram
Aardappelen 100 gram
Couscous 75 gram
Peulvruchten 75 gram

*Dit geldt voor volwassenen van 19 - 50 jaar. Kinderen, meiden in de puberteit en mensen boven de 50 jaar hebben iets minder nodig. Jongens in de puberteit iets meer.

labels: #Aardappel

Zie ook: