Luchtwegklachten, zoals een verkoudheid, keelpijn, hoesten en oorpijn, komen veel voor. Meestal is een virusinfectie de oorzaak, waarbij antibiotica niet werken.
Wat te doen bij keelpijn en hoesten?
Iedereen heeft wel eens keelpijn. De pijn is branderig tot stekend. Soms kunt u ook moeilijk slikken of praten. Daarnaast kan men last hebben van hoesten en verkoudheid. Bij keelpijn ziet men vaak een rode keelholte met wittige aanslag. De klieren in de hals zijn opgezet en pijnlijk. Bij keelpijn kan men ook koorts krijgen. De oorzaak is meestal een virus. Antibiotica helpen dus meestal niet. Keelpijn geneest meestal vanzelf na 5 tot 7 dagen.
Keelpijn kan ook ontstaan door overbelasting van de keel. Roken, een rokerige omgeving, veel praten of schreeuwen kunnen een belasting voor de keel vormen en kunnen irritatie veroorzaken.
De verzachtende werking van keelpijnmiddelen berust op het zuigen of sabbelen. Het hierbij gevormde extra speeksel, gemengd met de suiker of slijmmiddelen in het product geeft een verzachtend gevoel. Een zuurtje werkt dus ook. Gorgelen met kamillethee of zout water smaakt niet zo lekker, maar bij sommige mensen helpt dit. U krijgt een juiste zoutoplossing als u in een glas warm water één theelepeltje zout oplost.
Gorgeldranken uit de winkel werken niet beter, maar sommige mensen vinden ze minder vies smaken. Paracetamol kan helpen de pijn te verlichten.
Gorgelen met zout water: hoe het werkt
De werking van huismiddeltjes - zoals gorgelen met zout water, koud drinken, een waterijsje of een dropje - is niet bewezen, maar ze worden wel als verzachtend ervaren. Als u uw kind wilt laten gorgelen (een theelepel op een kopje lauw water), laat hem dan eerst oefenen met gewoon water.
Gorgelen verlicht de zwelling van de slijmvliezen en maakt het gemakkelijker om het slijm af te voeren.
Wanneer naar de huisarts?
Als u langer dan 5 dagen keelpijn heeft. Bij koorts, als u niet meer goed kunt slikken, gezwollen klieren hebt of als u een geel laagje in de keel ziet. Als u vlekjes op de huid of in uw gezicht krijgt. Als u steeds zieker wordt of als u heel moe bent.
Bij kinderen is het nodig dat u direct contact opneemt met uw huisarts: als uw kind een erg zieke indruk maakt; als uw kind het benauwd heeft; als uw kind het speeksel niet kan wegslikken.
Hoesten: oorzaken en behandeling
Hoesten gaat zonder behandeling meestal binnen twee tot drie weken vanzelf over. Vaak schrapen met de keel kan ervoor zorgen dat het hoesten blijft aanhouden. Er zijn veel hoestmiddelen zonder recept te koop. Van de meeste is niet bewezen dat ze werken. Bij prikkelhoest bij kinderen kunnen middelen met noscapine helpen. Noscapine dempt de prikkel om te hoesten. (Andere) hoestdrankjes, honing en drop worden wel als verzachtend ervaren. Maar let op: in hoestdrankjes zit wel veel suiker en is onder andere slecht voor de tanden!
Af en toe hoesten is normaal. Het is een natuurlijke manier van je lichaam om je keel, luchtpijp en longen schoon te maken. Door te hoesten haal je daar slijm, stof en vuil weg.
Hoe werkt hoesten?
Aan de binnenkant van de keel, luchtpijp en longen zit slijmvlies. Dit is huid met een laagje slijm. Onder het slijmvlies liggen zenuwen. Stof, vuil en extra slijm geven een prikkel aan die zenuwen. Door die prikkel hoest je. Het slijm komt door het hoesten in de mond. Je kunt het doorslikken. Het gaat dan naar de maag en komt met de poep het lichaam uit. Soms moet je hoesten zonder dat er slijm komt. We noemen dat een droge hoest of kriebelhoest.
Waardoor ga je meer hoesten?
In het slijmvlies kunnen wondjes komen door bijvoorbeeld een virus of rook. Hierdoor voel je een prikkel en ga je hoesten. Ook gaat het slijmvlies vaak meer slijm maken.
Meestal komt hoesten door een virus. Bijvoorbeeld bij verkoudheid of griep. Andere oorzaken van hoesten zijn: een longontsteking, COPD, astma, roken en vapen, vaak je keel schrapen, stoffen waar je allergisch voor bent.
Tips om minder te hoesten
- Zorg voor schone lucht. Zet ventilatie-roosters of een raam open.
- Laat niemand binnen roken. Als je rookt: stop met roken.
- Drink vaak iets. Drink bijvoorbeeld water of thee. Neem steeds iets te drinken mee. Door vaak een slokje te drinken, hoef je minder te hoesten.
- Schraap je keel niet. Dit zorgt voor wondjes in je keel en daardoor ga je weer hoesten.
- Zuig af en toe op een snoepje of kauw op kauwgom. Je maakt dan meer speeksel. Dit zorgt voor minder prikkel om te hoesten.
- Neem af en toe honing. Laat een lepel honing smelten in je mond en slik het door. Of neem thee met honing. Dit kun je ook doen voor je gaat slapen. Na de honing kun je gewoon je tanden poetsen.
Bij hoesten met verstopte neus
Als je neus verstopt is door een verkoudheid, kunnen neusdruppels met zout water helpen om je neus open te houden. Je hoeft dan niet steeds door je mond te ademen. Je keel wordt dan minder droog, waardoor je minder moet hoesten.
Je kunt zout water zelf maken: los een theelepel zout op in een limonadeglas met lauw water. Doe een paar keer per dag een paar druppels in ieder neusgat. Je kunt ook een spray of druppels met zoutoplossing kopen bij de drogist of apotheek.
Er zijn geen medicijnen die helpen tegen hoesten. Hoesten komt meestal door een virus, en daar helpen antibiotica niet tegen. Want antibiotica zijn medicijnen tegen bacteriën. Ook hoestdrankjes en andere hoestmiddelen helpen niet. Je gaat er niet minder door hoesten.
Wanneer is hoesten ernstig?
Hoesten door een virus gaat meestal snel over. Bij de meeste mensen binnen een week. Het kan ook langer duren tot het hoesten helemaal gestopt is: tot 4 weken of nog wat langer. Als hoesten door iets anders komt, dan gaat het vaak pas over als je de oorzaak weghaalt.
Spoed: Bel direct je huisarts of de huisartsen-spoedpost als je 1 of meer van deze klachten hebt:
- Je ademt snel of moeilijk als je rustig zit of ligt.
- Je maakt een piepend geluid bij het ademhalen.
- Je raakt in de war of suf (slaperig).
- Je voelt dat je snel zieker wordt.
- Je hoest bloed op.
Bel dezelfde dag je huisarts of huisartsen-spoedpost als 1 of meer van deze dingen voor jou kloppen:
- Je krijgt opnieuw koorts nadat je een paar dagen geen koorts meer had (boven de 38 graden).
- Je bent ouder dan 75 jaar, je hebt koorts en voelt je ziek.
- Je hebt een ernstige ziekte van je hart of longen, bijvoorbeeld ernstig hartfalen of ernstig COPD.
- Je hebt minder weerstand door een ziekte of medicijnen, bijvoorbeeld leukemie of chemotherapie.
Bel je huisarts op werkdagen als 1 of meer van deze punten voor jou kloppen:
- Je hebt pijn in de borstkas.
- Je hebt langer dan 3 dagen koorts.
- Je hoest langer dan 4 weken, maar je bent verder niet ziek.
- Je rookt en je hebt vaker periodes waarin je veel hoest.
- Je maakt je zorgen over het hoesten.
Vastzittende hoest en slijm
Slijm in je keel kan leiden tot vastzittende hoest. Constant slijm ophoesten kan erg vervelend zijn. Ben je verkouden? Dan kan het zijn dat je last hebt van een vervelende hoest die gepaard gaat met slijm. Hoesten met slijm wordt ook wel vastzittende hoest genoemd.
Wanneer je luchtwegen geprikkeld zijn, zoals bij een verkoudheid of door een verminderde weerstand, wil je lichaam vaak het vastzittende slijm in je keel ophoesten.
Een vastzittende hoest ontstaat dus door taai vastzittend slijm in je keel, je longen of bijvoorbeeld tussen je keel en je neus. Om je longen te beschermen zijn je neus, keel en mond bedekt met een slijmvlies. Dit slijmvlies kan soms te veel slijm produceren, bijvoorbeeld door een verkoudheid. Dit overtollig slijm kan dik, plakkerig of taai zijn. Je lichaam wil het uit je lichaam verwijderen door te hoesten, maar het blijft vaak hardnekkig vastzitten. Daarom noemen we dit slijm 'vastzittend slijm'.
Wanneer je last hebt van veel slijm in je keel, kan dit je behoorlijk in de weg zitten. Tijdens een vergadering probeer je je in te houden om niet continu te hoesten en je ligt 's nachts wakker door vervelende hoestbuien. Gelukkig gaat vastzittende hoest vanzelf weer over.
Bij slijmhoest komt er bij elke hoestbui slijm omhoog. Soms kan dit ophoesten van slijm hardnekkig zijn, waardoor het vast blijft zitten in je longen. Het is dan vaak niet makkelijk om slijm in je keel op te hoesten. Een vastzittende hoest kan erg vervelend zijn. Wanneer een vastzittende hoest hebt, hoef je je over het algemeen geen zorgen te maken. Slijm ophoesten is namelijk vaak niet erg en gaat vanzelf weer over.
Tips bij vastzittende hoest
- Stomen: Kook water in een grote pan en drup er wat eucalyptusolie in. Hang je hoofd boven de pan en sluit het af met een theedoek zodat je de hete damp en eucalyptus goed kan opnemen.
- Extra kussen: Als je last hebt van een vastzittende hoest met veel slijm, kan het helpen om op een extra kussen te slapen zodat je hoofd iets hoger ligt.
- Voldoende drinken: Genoeg water drinken is altijd belangrijk, maar al helemaal als je last hebt van een hoest. Vooral warme dranken hebben een verzachtende werking. Ga voor een gemberthee of kurkumathee bijvoorbeeld.
- Gorgelen met zout water: Bij een vastzittende hoest zijn de slijmvliezen wat gezwollen. Dat kan je verminderen door te gorgelen met zout water.
- Pittig eten: Goed nieuws voor wie van pittig eten houdt en last heeft van hoestbuien: pittig eten werkt als oplosmiddel voor slijm in je keel en neus!
- Keel niet schrapen: Wanneer je een vastzittende hoest hebt, is het lastig om je keel helemaal niet te schrapen. Je wilt immers van het slijm af. Wil je uit de vicieuze cirkel van hoesten komen? Dan wil je dus écht niet te vaak je keel schrapen.
- Vermijd zuivel: Zoals je je misschien kan voorstellen, stimuleert het eten of drinken van zuivel de slijmvorming in je keel juist en maakt het je slijm dikker.
Kriebelhoest
Verkouden? Griepje te pakken? Kriebelhoest wordt veroorzaakt door een droge keel en wordt ook wel een droge hoest of prikkelhoest genoemd. Je keel is droog vanwege een tekort aan slijm waardoor je slijmvliezen en luchtwegen geïrriteerd raken. Deze irritatie veroorzaakt kriebelhoest. Het vervelende aan kriebelhoest is dat het hoesten zorgt voor een korte verlichting, maar dat het de irritatie aan je slijmvliezen juist kan verergeren.
Kriebelhoest kent meerdere oorzaken en deze hebben allen invloed op de duur van je klachten. Zo kun je soms bij een stevige verkoudheid wel drie weken last hebben van een kriebel in de keel. Klachten veroorzaakt door tabaksrook of een stoffige omgeving verdwijnen vaak snel. We spreken van chronische hoestklachten als je meer dan acht weken achtereenvolgens hoest. Heb jij hier last van? Neem dan contact op met de huisarts.
Tips bij kriebelhoest
- Voorkom droge lucht: de verwarming in de winter en de airco in de zomer kunnen zorgen voor droge lucht.
- Extra kussen: Zorg voor een extra kussen zodat je meer ‘rechtop’ kunt slapen. Dit verlicht de hoestprikkel. Daarnaast is een goede nachtrust belangrijk om snel te herstellen.
- Gorgelen met zout water: Volgens sommigen helpt gorgelen met zoutwater bij kriebelhoest.
- Gezonde voeding: Vitaminen, mineralen en een gevarieerde voeding hebben een positieve invloed op je weerstand.
- Vermijd melkproducten: deze werken namelijk slijm verdikkend.
- Allergietest: Als je al langere tijd last hebt van kriebelhoest en je niet weet waardoor deze veroorzaakt wordt, dan kan het slim zijn om je te laten testen op allergieën.
labels:
