Tegenwoordig hoor je steeds vaker dat groenten en fruit veel pesticiden en bestrijdingsmiddelen bevatten. Soms zelfs verschillende soorten door elkaar. Voor ons gezin vind ik bewuste en natuurlijke keuzes erg belangrijk, dus we veranderen stapje voor stapje onze leefstijl. Daarom kopen wij zoveel mogelijk biologische groenten en fruit. Van mei tot oktober halen we alles van een tuinderij waar alles onbespoten is. Je denkt misschien dat je gezond bezig bent door veel groente en fruit te eten, maar wil je echt al die chemische bestrijdingsmiddelen binnenkrijgen?

Een tijdje geleden vroeg ik via een poll op mijn Instagram of jullie je groenten en fruit wassen. Ik schrok want bijna 50% van de moeders gaf aan het helemaal niet te wassen. Wist je dat het tegenwoordig niet meer genoeg is om je groente en fruit alleen af te spoelen? Met spoelen verwijder je alleen het vuil en de bacterien, maar de grote hoeveelheid pesticiden krijg je er niet af. Een voorbeeld zijn blauwe bessen. Je kunt ze wassen, maar vaak zijn de bestrijdingsmiddelen al in de schil getrokken. En ook al koop je biologisch ook dan mogen ze bepaalde bestrijdingsmiddelen gebruiken.

Waar zitten pesticiden in?

Er is een hele lijst is opgesteld met het meest en minst bespoten groenten en fruit. Op 1 staan de aardbeien, gevolgd door spinazie en boerenkool. Dit zette mij aan het denken want er staan veel soorten op die wij vaak eten. Ik ben benieuwd of er ook producten op staan die jij vaak met je gezin eet?

Meest Bespoten Groenten en Fruit

  • Aardbeien
  • Spinazie
  • Boerenkool
  • Citrusfruit
  • Kropsla
  • Paprika

Minst Bespoten Groenten en Fruit

Hieronder zie je de lijst met de meest schone soorten. Deze lijst kan heel handig zijn om bewustere keuzes te maken tijdens het boodschappen doen.

Hoe verwijder je pesticiden van groente en fruit?

Nu je weet dat pesticiden schadelijk zijn voor onze gezondheid (wetenschappelijk bewezen) en op welke soorten het meest en minst pesticiden zitten, wil je vast, net als ik, de Thieves fruit & veggie soak in huis halen. Zodat je ook weer kunt genieten van groenten en fruit zonder pesticiden. Met deze soak maak ik in slechts 2 minuten al ons groenten en fruit vrij van alle pesticiden.

Hoe werkt het?

Deze unieke formule bevat drie exclusieve essentiele oliemelanges en andere ingrediënten met natuurlijke oorsprong die groenten en fruit effectief reinigen.

Hoe gebruikt je het?

Ik vul een bak of de gootsteen met water (ligt even aan de hoeveelheid) en voeg de groenten en/of fruit en 1 klein dopje Thieves fruit & veggie soak toe. Het handige is dat je alles bij elkaar kunt doen om het te wassen. Je laat dit 2 minuten weken en vervolgens spoel je alles af met water. Of je het daarna ook proeft? Nee! En je groenten en fruit blijven veel langer houdbaar.

Wat zijn de voordelen van de Thieves fruit & veggie soak?

  • Het is voordeliger dan alleen maar biologische producten kopen.
  • Je groenten en fruit zijn na het wassen langer houdbaar.
  • Het laat geen smaak achter. Dit is de meestgestelde vraag die ik krijg.
  • Met 1 fles kun je gemiddeld 32 x de gootsteen vullen om je groente en fruit te wassen.

Het is belangrijk om al je groente en fruit grondig te wassen onder stromend water. Dat geldt ook voor biologische producten. Eén keer wassen is voldoende. Ook de mogelijke hierin aanwezige bacteriën of virussen verwijder je zo. Bacteriën en virussen zoals salmonella, listeria en E. coli komen wel eens op rauwe groenten en fruit door toedoen van mensen of dieren. Slechte hygiëne, zoals de handen niet wassen na toiletbezoek, is meestal de oorzaak. Bacteriën en virussen kunnen een voedselinfectie veroorzaken.

Ook groente die voorverpakt is, moet nog worden gewassen. Behalve als erop staat dat het al gewassen is, zoals bij voorgesneden sla. Groente en fruit wassen om resten bestrijdingsmiddelen eraf te spoelen heeft weinig zin. Meestal zijn deze middelen waterresistent, zodat gewassen ook na een regenbui nog beschermd zijn. Daarnaast kunnen ze in kleine hoeveelheden ín het product zitten. De kans dat je te veel bestrijdingsmiddelen binnenkrijgt, is overigens heel klein. Voor ieder bestrijdingsmiddel is in de wet een maximale hoeveelheid vastgesteld die nog op groente en fruit mag zitten.

Bij de teelt van biologische groente en fruit worden bestrijdingsmiddelen van natuurlijke oorsprong gebruikt die minder belastend zijn voor het milieu. Onderzoek naar individuele producten laat zien dat biologische producten in het algemeen minder resten van bestrijdingsmiddelen bevatten en soms minder nitraat dan gangbare producten. Zowel reguliere als biologische producten zijn gezond en veilig in gebruik.

Van alle groenten en fruit scoren citrusfruit, aardbeien, kropsla en paprika volgens de ‘Pesticiden Eetwijzer’ van PAN-NL het slechtst qua pesticiden. Een te hoge inname van (een mix van) pesticiden kan volgens wetenschappelijk onderzoek serieuze gezondheidsrisico’s met zich meebrengen.

Het filmpje is 2,2 miljoen keer bekeken. Zeker als je ziet hoe vies het water is dat overblijft nadat hij het fruit in baking soda heeft laten weken, lijkt het niet ongeloofwaardig. Maar is dit ook echt bewezen effectief? Het verkleurde water in het filmpje is vooral gewoon vuil en aarde. Pesticiden zijn namelijk kleurloos.

Woordvoerder Maartje Boot van het Voedingscentrum: "Vuil en stof verwijder je door groenten en fruit goed af te spoelen met stromend water. Het is niet nodig om azijn, citroensap, baking soda, zeep, schoonmaakmiddel of bleekoplossing te gebruiken." Volgens Boot is de kans dat er ziekmakende bacteriën op groenten en fruit zitten ook heel klein.

Het idee dat je pesticiden van fruit en groenten kunt wassen, stamt volgens Pieter Spanoghe uit het verleden. De hoogleraar doet veel onderzoek naar pesticideresten op groenten en fruit. "Meer dan 30 jaar geleden waren veel pesticiden poedervormig en bleven ze op de schil liggen. Hij vervolgt: "Er zijn verschillende soorten pesticiden. Een deel, de zogenoemde contactmiddelen, blijft aan de oppervlakte. Daarvan kun je iets afwassen, al plakken ook die sterk aan de plant, zodat ze niet na een regenbui volledig zijn weggespoeld. Bij beide typen is het effect van zowel wassen met water als wassen met baking soda beperkt. Spanoghe: "Daarvan kun je hooguit 10 tot 20 procent eraf wassen. Aan De Volkskrant vertelde hij: “Als je pesticiden er met kraanwater af zou kunnen wassen, zou een regenbui hetzelfde doen. Een boer zou dan na elke bui opnieuw bestrijdingsmiddelen moeten aanbrengen.

Een Amerikaanse studie (2017), gepubliceerd in het tijdschrift Nano Letters van de American Chemical Society, toont aan dat het weken van groente en fruit in een baking soda-oplossing een effectieve manier is om sommige pesticiden te verwijderen. Resten werden grotendeels verwijderd van appels door ze 12-15 minuten te weken in water met baking soda. Het haalt echter niet alle pesticiden weg, maar alleen bestrijdingsmiddelen die reageren op alkalisch water.

Volgens zowel Spanoghe als Boot kun en hoef je in Europa niets te doen om pesticiden van en uit groenten en fruit te wassen. Boot: "We snappen dat mensen zich daar zorgen om maken, maar er wordt in Nederland gelukkig heel streng gecontroleerd om ervoor te zorgen dat er niet meer pesticiden in het eten zitten dan wettelijk is toegestaan.

Volgens het Voedingscentrum zijn zowel biologische groenten en fruit als de niet-biologische tegenhangers gezond.

Groente en fruit hebben een hele weg afgelegd als je ze bij de groenteboer of supermarkt koopt. Het is dan ook niet gek om te veronderstellen dat er zo hier en daar wat vuil op is gekomen. Voor het bereiden, wassen veel mensen dan ook hun groente en fruit. Maar wanneer is dit écht nodig? Zijn er ook uitzonderingen? En zijn bestrijdingsmiddelen ook afwasbaar? Je leest het allemaal in dit artikel.

Het is belangrijk dat je je groente en fruit even goed schoonmaakt voor je ze opeet. Je kan ze onder de kraan schoonspoelen met water. Het gebruik van zeep, azijn, citroensap of andere schoonmaakmiddeltjes is volgens Het Voedingscentrum overbodig.

Maar op groente en fruit kan ook andere viezigheid zitten die je liever niet binnenkrijgt. Dan moet je denken aan bacteriën of virussen, zoals salmonella, listeria of E.coli. Dit soort bacteriën of virussen kunnen op jouw groente en fruit komen door bijvoorbeeld sproeiwater of mest die door de boer of kweker zijn gebruikt. Je kan helaas niet altijd alle bacteriën en virussen ervanaf wassen, maar door groente en fruit onder de kraan te houden, verklein je wel de kans op een voedselinfectie.

Tijdens de teelt worden bij diverse soorten groente en fruit bestrijdingsmiddelen ingezet om de gewassen te beschermen. Deze kun je helaas niet van je groente en fruit wassen. Sommige bestrijdingsmiddelen gaan namelijk door de schil van het gewas heen, waardoor ze in de vrucht zitten en enkel wassen niet genoeg is.

Om te voorkomen dat je te veel restanten binnenkrijgt, is er voor ieder bestrijdingsmiddel in de wet een maximale hoeveelheid vastgesteld die nog op fruit en groente en fruit mag achterblijven. De kans dat zo’n restant een gevaar voor je gezondheid vormt, is heel klein.

Je kunt ervoor kiezen om zo veel mogelijk biologische producten te kopen. Biologische groente en fruit worden ook wel bespoten. Maar hier worden natuurlijke middelen voor gebruikt, zoals koper en zwavel. Ook producten uit de biolandbouw kun je het beste even afspoelen voordat je ze eet.

Wanneer hoef je je groente of fruit niet te wassen?

Sommige fruitsoorten hoef je niet te wassen. Een banaan heeft bijvoorbeeld een dikke schil die alle viezigheid buitenhoudt. Dit geldt ook voor sinaasappels en mandarijnen. Hiernaast wordt tegenwoordig veel voorverpakte groente ook al gewassen voor het verpakken. Het Voedingscentrum geeft aan dat het niet nodig is om dan opnieuw je groente te wassen.

Ondanks dat de meloen is voorzien van een dikke schil, wordt het wel aangeraden om deze eerst te wassen voordat je ‘m snijdt. Wanneer je dit doet, raakt je mes ook de vrucht aan. Op deze manier kunnen eventuele bacteriën van de schil op jouw fruit komen.

Een sinaasappel bevat veel zuur, dat bacteriën zoals salmonella of listeria weghoudt. Een meloen is daarentegen vooral zoet, waardoor deze gevoeliger is voor de groei van bacteriën.

Hiernaast is de ruwe schil van de meloen ook erg aantrekkelijk voor bacteriën om zich op te huisvesten. En meloenen liggen vaak bij het telen op de grond, waardoor het fruit nog sneller in aanraking komt met bacteriën via de grond en het water.

Handige tips

  • Tip 1: Als je paddenstoelen wast, nemen ze veel vocht op wat tijdens het bakken er weer uitkomt. In plaats van wassen, kun je ze beter schoonvegen met een vochtige doek.
  • Tip 2: Fruit dat snel kapot kan gaan zoals frambozen, aardbeien of bosbessen, kun je beter pas wassen vlak voor je de vrucht wilt gaan eten.
  • Tip 3: Wist je dat er in selderij en prei meer troep zit dan je op het eerste oog ziet? Snijdt de boven-en onderkant af en snijdt hierna de groente nog een keer doormidden. Zet de groente rechtop in een bak met ijswater voor ongeveer een kwartier. Je zal vervolgens de troep op de bodem terugvinden.
  • Tip 4: Bij groente die je met de schil eet, zoals wortel en radijs, is het verstandig om een afwasborstel te gebruiken. Doordat deze groenten in de aarde groeien, is het logisch dat hier soms wat sporen van overblijven. Voor het gebruik nog even goed schrobben dus!
  • Tip 5: Wil je bladgroenten schoonmaken? Dan is het handiger om de groente eerst te snijden, voordat je het wast.

Het is verstandig om groenten en fruit onder de kraan te wassen voordat je ze opeet. Goed wassen onder stromend water is voldoende. Je spoelt dan het vuil en stof eraf. Was ook groenten en fruit die je nog gaat schillen, zoals een komkommer of appel. Ook meloen, die je eerst aansnijdt voordat je de schil eraf haalt of uitlepelt, kun het beste eerst even wassen. Was ook verse kruiden en kiemgroente voor gebruik. Doe dit pas vlak voor bereiding. Wassen is niet nodig voor fruit zoals bananen, sinaasappels en mandarijnen. En kijk bij voorverpakte groente op de verpakking. Als op de verpakking staat dat de groente al is gewassen, zoals bij voorgesneden sla, dan is nogmaals wassen niet nodig.

Soms kunnen er op groente en fruit ook bacteriën, virussen of parasieten zitten, zoals E. coli, norovirus of Toxoplasma. Deze kunnen bijvoorbeeld via sproeiwater op de gewassen komen. Gelukkig komt dit niet vaak voor. Door groente en fruit te wassen verwijder je wel iets van resten bestrijdingsmiddelen, maar niet alle bestrijdingsmiddelen. Sommige middelen trekken bijvoorbeeld door de schil heen of zijn heel goed bestand tegen water. Ze moeten namelijk ook tegen een regenbui kunnen.

Meloen kun je het beste eerste wassen voordat je deze doorsnijdt en opeet. Reden is dat er bacteriën of virussen op de schil kunnen zitten. Als je bijvoorbeeld de meloen snijdt, kunnen ze via het mes in de meloen terechtkomen. Je kunt dan ziek worden. Gelukkig komt dit niet vaak voor. Meloen is een vrucht die wat gevoeliger is voor de groei van bacteriën dan veel ander fruit. Dat komt omdat meloen heel zoet is, en veel minder zuur bevat dan bijvoorbeeld appel. Bacteriën zoals salmonella of listeria houden niet van zuur. Verder liggen meloenen bij de teelt vaak op de grond, waardoor besmetting via de grond en water makkelijker is. Ook is de schil van sommige meloensoorten (zoals de galia- en cantaloupemeloen) ruw, zodat bacteriën er makkelijker in kunnen huisvesten.

Mensen met een kwetsbare gezondheid (zwangeren, jonge kinderen, ouderen en mensen met een verminderde weerstand) lopen sneller een voedselinfectie op. Toch die appel maar even onder de kraan houden, en ook de broccoli gaat zelden ongespoeld de pan in, maar hoeveel nut heeft het nu eigenlijk? "Vooral biologische groenten was je maar beter extra goed."

Professor Frank Devlieghere en Bruno De Meulenaer van de vakgroep Voedselveiligheid en Voedselkwaliteit van UGent leggen bij Vlaamse krant Het Laatste Nieuws uit dat er twee redenen zijn om groenten en fruit te wassen voor gebruik. "Ten eerste verwijder je daardoor eventuele pesticiden. Op fruit en groenten blijven er meestal al weinig achter, omdat de telers ervan onderworpen zijn aan een heel strenge reglementering. De pesticiden die ze gebruiken, moeten afgebroken zijn tegen dat de producten bij de consument belanden en door hem opgegeten worden. De concentratie pesticiden die nog op het fruit en de groenten zit, zal al bijzonder klein zijn. Die verklein je nog eens door het fruit of de groente extra te wassen.”

En de tweede reden om groente en fruit af te spoelen is om het vuil kwijt te raken. “Zeker wanneer die uit een al dan niet biologische moestuin komen, was je de groenten maar beter extra goed. Stof, grond, insecten en vuil wil je toch liever niet binnenkrijgen tijdens het eten, dat is niet alleen letterlijk tandenknarsen”, voegt professor Bruno De Meulenaer toe. Je bent het vast wel een keer tegengekomen, filmpjes waarin iemand verse groente of fruit voor gebruik eerst laat weken in azijn, baking soda of citroensap. Het goed schoonmaken van je etenswaar is natuurlijk belangrijk, maar is dit weken echt nodig? Wat is schoon genoeg?

Voor groente en fruit in de supermarkt, bij de groenteboer of op de markt belandt, heeft het al een hele reis afgelegd. Ze zijn geoogst en vervoerd vanaf een boerderij in Nederland of het buitenland. Hierdoor kunnen er resten van vuil, stof of kleine insecten op de groente en het fruit aanwezig zijn. Je groente en fruit wassen is een effectieve manier om vuil en stof te verwijderen. Denk hierbij bijvoorbeeld aan prei, waar vaak wat zand tussen zit. Ook kunnen er bacteriën op groente en fruit aanwezig zijn. De bekendste voorbeelden zijn de e.coli-bacterie en salmonella. Je groente en fruit afspoelen met kraanwater helpt om bacteriën grotendeels te verwijderen.

In Nederland en in het buitenland worden bestrijdingsmiddelen, ook wel pesticiden genoemd, gebruikt om het gewas te beschermen tegen ongedierte, schimmels en onkruid. In deze bestrijdingsmiddelen zitten stoffen die schadelijk kunnen zijn voor je gezondheid. In Nederland en Europa gelden wetten waarin staat aangegeven hoeveel resten bestrijdingsmiddelen groente en fruit maximaal mogen bevatten zonder schadelijk te zijn voor de gezondheid. De Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA) controleert of de groente en fruit in Nederland aan deze richtlijnen voldoen. In Nederland worden ook groenten en fruit geïmporteerd en verkocht van buiten de EU. Volgens de NVWA bevatten deze vaker te veel bestrijdingsmiddelen en verboden bestrijdingsmiddelen. Wil je je inname van bestrijdingsmiddelen beperken? Koop dan vooral lokaal groente en fruit uit Nederland of de EU.

De dirty dozen is een lijst waarop groente en fruit staan die de meeste bestrijdingsmiddelen bevatten. Deze lijst wordt jaarlijks samengesteld door het wetenschappelijke onderzoeksteam Environmental Working Group (EWG). Je kunt ervoor kiezen om van deze 12 producten de biologische variant te kopen. In de biologische landbouw wordt namelijk geen gebruik gemaakt van chemische bestrijdingsmiddelen, maar alleen van natuurlijke bestrijdingsmiddelen.

Kortom: Was je groente en fruit dus voor gebruik goed af met kraanwater en maak je niet al te druk om pesticiden. De gezondheidsvoordelen van groente en fruit zijn namelijk vele malen groter dan de gezondheidsrisico’s. Wil je bestrijdingsmiddelen zo veel mogelijk vermijden?

De meesten van ons doen het waarschijnlijk wel: groente en fruit wassen voor we het opeten. Zowel experts als het voedingscentrum raden aan om fruit en groente te wassen voor je het gaat eten. Ook als je het fruit daarna nog gaat schillen. Met stromend water was je in ieder geval stof en vuil af. Maar ook tegen bacteriën zou het wassen van groente en fruit helpen. Bacteriën als E-coli, salmonella kunnen op gewassen komen door onder andere sproeiwater. Volgens het Voedingscentrum gebeurt dit echter niet vaak. Bacteriën kunnen ook via de handen van vakkenvullers of mensen die in de winkel iets oppakken en weer terugleggen op groente en fruit terechtkomen. Daarnaast zijn mensen die hoesten of niezen op de groente- en fruitafdeling potentiële bacterie-verspreiders. Hoewel je niet alle bacteriën weg kan spoelen met water, maak je de kans wel een stuk kleiner om een eventuele voedselinfectie op te lopen.

Veel mensen zijn sceptisch over het gebruik van pesticiden of landbouwgif, omdat ze bang zijn dat deze stoffen in onze levensmiddelen trekken en vervolgens in ons lichaam belanden. Helaas helpt wassen van groente en fruit niet om eventuele pesticiden eraf te krijgen. In een interview met De Volkskrant zegt Pieter Spanoghe, een hoogleraar aan de universiteit van Gent die veel onderzoek doet naar pesticiderestjes op groente en fruit: "Als je pesticiden met kraanwater eraf zou kunnen wassen, zou een regenbui hetzelfde doen. Een boer zou dan na elke bui opnieuw bestrijdingsmiddelen moeten aanbrengen.

labels:

Zie ook: