De meesten van ons doen het waarschijnlijk wel: groente en fruit wassen voor we het opeten. Maar hoe zat het ook alweer? Heeft het echt zin en wat wassen we er dan wel en niet af?

De hele dag door kom je met bacteriën en virussen in aanraking. Daarom is het belangrijk om je handen elke dag regelmatig te wassen. Was je handen zeker voor het eten en voordat je eten klaarmaakt. Maar ook na het aanraken van rauw vlees en ei en rauwe groente, na toiletbezoek, na het verschonen van baby’s en na het aanraken van (huis)dieren. Was je handen met zeep en stromend water. Maak ook tussen de vingers en onder de nagels schoon. Spoel na het wassen de handen goed af. Droog je handen af met een schone, droge handdoek of papier.

Waarom groente en fruit wassen?

Voor groente en fruit in de supermarkt, bij de groenteboer of op de markt belandt, heeft het al een hele reis afgelegd. Ze zijn geoogst en vervoerd vanaf een boerderij in Nederland of het buitenland. Hierdoor kunnen er resten van vuil, stof of kleine insecten op de groente en het fruit aanwezig zijn. Je groente en fruit wassen is een effectieve manier om vuil en stof te verwijderen. Denk hierbij bijvoorbeeld aan prei, waar vaak wat zand tussen zit. Ook kunnen er bacteriën op groente en fruit aanwezig zijn. De bekendste voorbeelden zijn de e.coli-bacterie en salmonella. Je groente en fruit afspoelen met kraanwater helpt om bacteriën grotendeels te verwijderen.

Volgens de Amerikaanse Voedsel- en Warenautoriteit (FDA) worden er wereldwijd ongeveer 48 miljoen mensen ziek van besmet voedsel. Zowel experts als het voedingscentrum raden aan om fruit en groente te wassen voor je het gaat eten. Ook als je het fruit daarna nog gaat schillen. Met stromend water was je in ieder geval stof en vuil af. Maar ook tegen bacteriën zou het wassen van groente en fruit helpen. Bacteriën als E-coli, salmonella kunnen op gewassen komen door onder andere sproeiwater. Volgens het Voedingscentrum gebeurt dit echter niet vaak. Bacteriën kunnen ook via de handen van vakkenvullers of mensen die in de winkel iets oppakken en weer terugleggen op groente en fruit terechtkomen. Daarnaast zijn mensen die hoesten of niezen op de groente- en fruitafdeling potentiële bacterie-verspreiders. Hoewel je niet alle bacteriën weg kan spoelen met water, maak je de kans wel een stuk kleiner om een eventuele voedselinfectie op te lopen.

Hoe was je groente en fruit?

Het is belangrijk dat je je groente en fruit even goed schoonmaakt voor je ze opeet. Je kan ze onder de kraan schoonspoelen met water. Het gebruik van zeep, azijn, citroensap of andere schoonmaakmiddeltjes is volgens Het Voedingscentrum overbodig.

Fruit wassen tips

  • Fruit wassen net voor gebruik: Het is raadzaam om vlak voordat je een stuk fruit gaat eten, het fruit te wassen. Als je het eerst wast en daarna nog gaat bewaren, dan kan het bederven en gaan schimmelen.
  • Fruit wassen met water: Zet het fruit onder koud stromend water en gebruik je handen om de schil te reinigen. Laat het fruit daarna drogen op een schone theedoek of op een stuk keukenpapier.
  • Fruit schoonmaken met azijn: Door fruit met natuurazijn schoon te maken blijft het fruit niet alleen langer goed, ook verwijder je daarmee aanwezige bacteriën en schimmels. Pak hiervoor een kom en doe er koud water en een dopje natuurazijn in. Meng door elkaar en doe de stukken fruit er vervolgens bij. Laat de boel vijf minuten staan en spoel het fruit daarna af onder stromend water.
  • Rood fruit schoonmaken: De meeste rode fruitsoorten kun je onder koud, stromend water schoonmaken. Doe dit alleen niet bij de framboos. Ze kunnen hierdoor niet alleen snel kapot gaan, maar nemen ook veel water op waardoor ze waterig gaan smaken. Je kunt frambozen schoonmaken door ze voorzichtig met een keukenpapiertje schoon te vegen. Daarna kun je een mengsel van water en citroensap maken en dit over de frambozen sprayen. Citroen heeft namelijk een reinigende werking.

Groente wassen tips

  • Groente wassen met koud water: Wil je groente bakken of koken? Was het dan eerst goed met (ijs)koud water. Dan blijft het niet alleen fris, maar ook nog eens knapperig. Was groente dus niet met warm of lauw water.
  • Groente weken in zout water: Een goede manier om groente schoon te maken, is door het te laten weken in zout water. Denk hierbij aan keukenzout of zeezout. Vul hiervoor een grote schaal met koud water en doe er een schep zout bij. Meng door elkaar en doe de groente erbij. Laat het daarna twintig minuten staan, voordat je het afspoelt met stromend water. Daarna kun je de groente bakken of koken.
  • Groente wassen met natuurazijn: Natuurazijn zorgt ervoor dat bacteriën en eventuele schimmels die op groente kunnen zitten, verdwijnen. Meng koud water met wat natuurazijn en leg de groente er gedurende een kwartier in. Spoel alles daarna onder stromend water af en laat de boel drogen op een schone doek.

Uitzonderingen op het wassen

Sommige fruitsoorten hoef je niet te wassen. Een banaan heeft bijvoorbeeld een dikke schil die alle viezigheid buitenhoudt. Dit geldt ook voor sinaasappels en mandarijnen. Hiernaast wordt tegenwoordig veel voorverpakte groente ook al gewassen voor het verpakken. Het Voedingscentrum geeft aan dat het niet nodig is om dan opnieuw je groente te wassen.

Ondanks dat de meloen is voorzien van een dikke schil, wordt het wel aangeraden om deze eerst te wassen voordat je ‘m snijdt. Wanneer je dit doet, raakt je mes ook de vrucht aan. Op deze manier kunnen eventuele bacteriën van de schil op jouw fruit komen. Een sinaasappel bevat veel zuur, dat bacteriën zoals salmonella of listeria weghoudt. Een meloen is daarentegen vooral zoet, waardoor deze gevoeliger is voor de groei van bacteriën.

Bestrijdingsmiddelen

Tijdens de teelt worden bij diverse soorten groente en fruit bestrijdingsmiddelen ingezet om de gewassen te beschermen. Deze kun je helaas niet van je groente en fruit wassen. Sommige bestrijdingsmiddelen gaan namelijk door de schil van het gewas heen, waardoor ze in de vrucht zitten en enkel wassen niet genoeg is.

Om te voorkomen dat je te veel restanten binnenkrijgt, is er voor ieder bestrijdingsmiddel in de wet een maximale hoeveelheid vastgesteld die nog op fruit en groente en fruit mag achterblijven. De kans dat zo’n restant een gevaar voor je gezondheid vormt, is heel klein.

Wil je je inname van bestrijdingsmiddelen beperken? Koop dan vooral lokaal groente en fruit uit Nederland of de EU.

Helaas helpt wassen van groente en fruit niet om eventuele pesticiden eraf te krijgen. In een interview met De Volkskrant zegt Pieter Spanoghe, een hoogleraar aan de universiteit van Gent die veel onderzoek doet naar pesticiderestjes op groente en fruit: "Als je pesticiden met kraanwater eraf zou kunnen wassen, zou een regenbui hetzelfde doen. Een boer zou dan na elke bui opnieuw bestrijdingsmiddelen moeten aanbrengen.

Een recent wetenschappelijk onderzoek werpt nieuw licht op de effectiviteit van gangbare methoden om pesticiden van voedsel te verwijderen. De studie, gepubliceerd in het tijdschrift Nano Letters van de American Chemical Society, toont aan dat het wassen van fruit niet voldoende is om alle schadelijke pesticiden te verwijderen die in de landbouw worden gebruikt. Volgens het onderzoek kunnen traditionele methoden van fruitreiniging, zoals het wassen van appels, niet volledig voorkomen dat pesticiden in het vruchtvlees doordringen. De onderzoekers ontdekten dat de chemicaliën diep in de schil doordringen en zelfs het vruchtvlees bereiken. Het verwijderen van de schil, samen met een dunne laag van het onderliggende vruchtvlees, bleek veel effectiever in het verminderen van de aanwezigheid van pesticiden.

Sommige groenten en fruit bevatten meer pesticiden dan andere. Biologisch gekweekte producten bevatten, zoals te verwachten viel, veel minder pesticiden.

Fruit met relatief veel pesticiden:

  • Blauwe bessen (zowel vers als diepvries)
  • Perziken
  • Peren
  • Druiven
  • Aardbeien
  • Watermeloenen

Groenten met relatief veel pesticiden:

  • Paprika’s
  • Selderij
  • Chilipepers
  • Boerenkool
  • Sperziebonen
  • Spinazie
  • Aardappelen

Handige tips

  • Tip 1: Als je paddenstoelen wast, nemen ze veel vocht op wat tijdens het bakken er weer uitkomt. In plaats van wassen, kun je ze beter schoonvegen met een vochtige doek.
  • Tip 2: Fruit dat snel kapot kan gaan zoals frambozen, aardbeien of bosbessen, kun je beter pas wassen vlak voor je de vrucht wilt gaan eten.
  • Tip 3: Snijdt de boven-en onderkant af en snijdt hierna de groente nog een keer doormidden bij selderij en prei. Zet de groente rechtop in een bak met ijswater voor ongeveer een kwartier. Je zal vervolgens de troep op de bodem terugvinden.
  • Tip 4: Bij groente die je met de schil eet, zoals wortel en radijs, is het verstandig om een afwasborstel te gebruiken. Doordat deze groenten in de aarde groeien, is het logisch dat hier soms wat sporen van overblijven. Voor het gebruik nog even goed schrobben dus!
  • Tip 5: Wil je bladgroenten schoonmaken? Dan is het handiger om de groente eerst te snijden, voordat je het wast.

Kortom: Was je groente en fruit dus voor gebruik goed af met kraanwater en maak je niet al te druk om pesticiden. De gezondheidsvoordelen van groente en fruit zijn namelijk vele malen groter dan de gezondheidsrisico’s. Wil je bestrijdingsmiddelen zo veel mogelijk vermijden?

labels:

Zie ook: