Als u wordt aangeraden uw neus te spoelen met een zoutoplossing, is dat om uw neusbijholten (de ‘inwendige neus’) schoon te houden en korstjes en infecties te voorkomen. Het spoelen van de neusbijholten kan het beste gebeuren met een ruime hoeveelheid zoutoplossing en lage spoeldruk. Spoelen met zout water reinigt het slijmvlies en voert overtollig slijm, korsten en/of pus af. Door regelmatig de neus schoon te maken, verkleint u de kans op een infectie. Het spoelen zorgt ervoor dat u vrijer kunt ademhalen.

Waarom een neus spoelen?

  • Het reinigen van de neus(bij)holten van snot en korsten.
  • Snot en korsten die in de neus(bij)holten blijven staan, irriteren het neusslijmvlies en onderhouden de ontsteking van het neusslijmvlies.
  • Bovendien hebben medicijnen die in de neus gesprayd of gedruppeld moeten worden, meer effect als de neus schoon is.

Zoutoplossing maken

U kunt de zoutoplossing makkelijk zelf maken. Het enige wat u nodig heeft is keukenzout (natriumchloride) en lauw water. Er zijn ook kant-en-klare zakjes met zout. Het water hoeft niet gekookt te worden; Nederlands kraanwater is in principe voldoende schoon. Tegen het koken van water is echter geen bezwaar, opwarmen in de magnetron mag ook.

Benodigdheden:

  • Keukenzout (jodiumvrij)
  • Lauwwarm kraanwater (ongeveer 37°C)

Mengverhouding:

  • 1 afgestreepte theelepel keukenzout in een mok (200 ml) lauwwarm kraanwater (ongeveer 37°C)
  • Of 9 gram zout in 1 liter water.

Gebruik jodiumvrij zout, want jodium kan irritatie geven aan gevoelig of ontstoken neusslijmvlies. Spoelen met een oplossing die té veel of té weinig zout bevat, kan pijnlijk aanvoelen. Het water moet lauwwarm zijn, op lichaamstemperatuur (37 graden Celsius). U hoeft dit niet eerst te koken, omdat het Nederlandse kraanwater voldoende schoon is. Kookt u het water toch, laat het dan eerst voldoende afkoelen voordat u het gebruikt. De zoutoplossing is 2 dagen houdbaar. Het gebruiken van speciaal neusspoelzout in sachets heeft geen medisch voordeel.

Alternatief:

Als het zout voor uw gevoel te 'sterk' is en pijn doet, kunt het zachter maken door eenderde deel keukenzout (natriumchloride) te vervangen door maagzout (natriumbicarbonaat, ook wel baking soda genoemd).

Neusdouche Gebruiken

Gebruik bij voorkeur een plastic spoelkannetje of neusdouche (verkrijgbaar bij de apotheek/drogist of via www.kno-winkel.nl/nl/neus/producten/neusdouches, www.rhinicur.com of www.nasomed.eu). In het kannetje/neusdouche kunt u de zoutoplossing doen. Verder zit er een tuitje aan waarmee u het water in uw neus kunt laten lopen. Ook zijn er apparaatjes te koop, waarmee u het water als het ware in uw neus kunt spuiten. Deze zijn makkelijker in gebruik, maar duurder dan een kannetje. Hoe u de neusdouche moet gebruiken, hangt af van het soort neusdouche dat u heeft. Lees voor gebruik altijd de gebruiksaanwijzing.

Er zijn veel manieren om de zoutwateroplossing in de neus te brengen. U kunt het zoute water simpelweg opsnuiven vanaf een grote lepel of uit uw hand. Ook kunt u spuitjes, flessen met hoge druk, spoelflessen en elektrische apparatuur gebruiken. Welke manier u ook kiest, let er vooral op dat u aan bovengenoemde voorwaarden voldoet.

Instructies voor spoelen:

  1. Houd het hoofd horizontaal boven de bak en breng de spuit in het bovenliggende neusgat. Als u het hoofd naar rechts buigt, brengt u de spuit in het linker neusgat.
  2. Laat het vocht in het bovenliggende neusgat lopen (of spuit het er zachtjes in) terwijl u een 'K'-klank zegt. Spuit langzaam de spuit leeg of laat het neuskannetje leeglopen terwijl u de G-klank maakt of kort steeds de letter K zegt. Hierdoor sluit het zachte gehemelte uw neus af en komt de zoutoplossing zo min mogelijk achter in uw keel.
  3. Als het water toch in uw keel komt, smaakt het flauw en niet echt zout. Komt er wat water in uw mond, spuug dit dan uit in de wasbak.
  4. Meestal loopt het water via het onderliggende neusgat weer naar buiten, aangezien de beide neusholten achterin met elkaar in verbinding staan.
  5. Draai daarna uw hoofd en herhaal de handeling bij het andere neusgat.
  6. Laat aan het eind van de procedure de neus goed "leeglopen". Soms komt er enige tijd na het spoelen opnieuw water uit de neus lopen. Dit komt omdat het water zich verzamelt in de neusbijholtes en dan door bewegen van het hoofd alsnog eruit loopt.
  7. Tot slot snuit u rustig en gecontroleerd uw neus. Het is beter om uw neus op te halen of te spoelen dan te snuiten.
  8. Als u de vloeistof in de mond voelt of proeft, gebruikt u de zoutoplossing goed.
  9. U herhaalt de spoelhandeling tot de neus schoon is en u weer vrij kunt ademhalen. Slik het spoelzout niet door, zo voorkomt u dat u eventueel misselijk wordt.

Hoe vaak spoelen?

Wij raden u aan om tenminste twee keer per dag uw neus te spoelen. Het liefst vier keer per dag. Uw arts zal aangeven hoe vaak per dag u dit moet doen. Meestal is dit 2-3 keer per dag. Bij veel snot of korsten in de neus is het goed om vaker te spoelen. U kunt niet te veel spoelen.

Na een operatie

Na operaties aan uw neusbijholten spoelt u uw neus iedere twee uur totdat u gaat slapen. Zolang er snot en/of bloed uit uw neus komt, blijft u spoelen.

Belangrijk om te weten

  • Het spoelen is ook bij jarenlange toepassing ongevaarlijk.
  • Het kan voorkomen dat er wat zoutwater in de buis van Eustachius of zelfs in uw oor loopt. Dit kan geen kwaad.
  • Gebruik een grote hoeveelheid spoelwater, ongeveer 150 tot 300 ml zoutwateroplossing per keer. Dit is nodig om overtollig slijm, korsten en/of pus goed uit de neus te krijgen. Een té kleine hoeveelheid spoelwater is niet effectief.
  • Spoel met een lichte ‘positieve druk’. Het spoelwater moet met enige kracht door de neus gaan om korsten en/of overtollig slijm en pus los te maken. Bovendien bereikt u zo ook de hoger gelegen neusbijholten.
  • Zorg voor de juiste houding bij het spoelen. Door uw kin naar de borst te brengen komt het spoelwater hoog in de neus.

Medicatie en neusspoeling

Vaak zal uw arts u vragen medicijnen op te lossen in het zout water waarmee u spoelt. Meestal zal dit gaan om Flixonase nasules; corticosteroïd druppels die alleen in de neus zelf werken maar niet worden opgenomen in het bloed. Afhankelijk van wat de arts u voorschrijft, lost u 1 of 2 nasules op in 200 ml zoutwater. Spoel hiermee 1x per dag beide neusgaten door.

Als u medicijnen direct in de neus gebruikt (bijv. neusspray) is het goed vóór het gebruik van de medicijnen de neus te spoelen. Op die manier kunnen de medicijnen uw neusslijmvlies goed bereiken. Na het spoelen moet u ongeveer 15 minuten wachten tot de neus weer droog is.

Let op

Gebruikt u ook een neusspray of -druppels? U spoelt eerst uw neus. Als uw neus nog erg nat is na het spoelen, wacht u eerst 10 minuten. Pas daarna kunt u de neusspray of neusdruppels gebruiken. Gebruik geen neusspray.

Contact informatie

Polikliniek keel-, neus- en oorheelkunde: 010 704 01 20 (keuze 1)
Bereikbaar van maandag tot en met vrijdag van 8.00 - 16.00 uur.

Zorgwinkel: Aan de Zimmermanweg 3 (naast de hoofdingang) vindt u de zorgwinkel van het Erasmus MC. Hier kunt u terecht voor het kosteloos lenen of huren van zorghulpmiddelen. Ook kunt u hier gezondheid- en verzorgingsartikelen of andere handige hulpmiddelen kopen.

labels:

Zie ook: