Aardappelen kweken we meestal door kleine aardappelen te planten. Die noemen we pootaardappelen. Pootaardappelen kan je tussen maart en mei, of zeer late rassen nog enkele weken daarna planten. Geef aardappel planten genoeg ruimte, het liefst in de vollegrond op heuveltjes.

Zaaien of poten van aardappelen

Aardappelen zaaien is niet gebruikelijk maar het kan wel. Je begint dan vroeg binnenshuis op de vensterbank met aardappelen zaaien. Zelf aardappelen zaaien uit zaad duurt iets langer dan pootaardappelen planten. Het kiemen duurt ook even. Gezaaide aardappelen oogsten we hetzelfde jaar nog. Gezaaide aardappelen planten we pas half mei uit.

Aardappelsoorten en -rassen

Eigenlijk is er maar één echte aardappel, de gewone aardappel. De zoete aardappel is namelijk helemaal geen aardappel. Die wordt alleen zo genoemd, maar heeft helemaal niets met een aardappel te maken. Wel zijn er van de gewone aardappel ontelbaar veel rassen. Elk met unieke en nuttige eigenschappen waar je uit kunt kiezen.

Belangrijkste verschillen tussen aardappelrassen

De belangrijkste verschillen tussen aardappelrassen zijn: De resistentie tegen ziektes en de productiviteit. De meeste aardappelsoorten zitten ergens in het midden. Sommigen zijn zeer productief maar minder resistent, zoals Bildtstar aardappelen. Anderen zijn juist zeer resistent maar minder productief.

Verschillende Aardappelrassen

Ook zijn er vroege en late aardappelen, en alles wat daartussen zit. Hieronder een opsomming van verschillende aardappelrassen met hun eigenschappen:

  • Annabelle - poten v.a. maart/april - Vastkokend en zeer vroeg oogstklaar.
  • Berber - poten v.a. maart/april - Redelijk vastkokend en productief. Geschikt voor koken, bakken en in de oven.
  • Dore - poten v.a. maart/april - Kruimig kokend, zeer vroeg. Vatbaar voor aardappelziekte in het loof.
  • Eersteling - poten v.a. maart/april - Vastkokend, zeer productief en vroeg oogstklaar.
  • Frieslander - poten v.a. maart/april - Kruimig, vastkokend en zeer vroeg oogstklaar. Ideaal voor frituren. Geelschillig en ovaal van vorm.
  • Gloria - poten v.a. maart/april - Redelijk vastkokend, zeer productief en zeer vroeg oogstklaar. Ideaal voor bakken en frituren. Resistent tegen aardappelmoeheid.
  • Premiere - poten v.a. maart/april - Kruimig, vastkokend en zeer vroeg oogstklaar. Geelschillig. Resistent tegen aardappelziekte en aardappelmoeheid. Veelzijdig te gebruiken. Groeit op elk soort grond.
  • Sante - poten v.a. maart/april - Kruimig, vastkokend en zeer productief. Redelijk lang houdbaar. Vatvaar voor aardappelziekte in het loof. Zeer resistent tegen aardappelmoeheid.
  • Roseval - poten v.a. maart/april - Vastkokend en zeer smaakvol. Geelvlezig en ovaalvormig. Minder productief.
  • Bildtstar - poten v.a. april - Redelijk vastkokend en zeer productief. Grote, roodschillige aardappel die zeer lang houdbaar blijft.
  • Bintje - poten v.a. april - Kruimig, vastkokend en vatbaar voor aardappelziekte.
  • Carolus - poten v.a. april - Redelijk kruimig en zeer lang houdbaar. Geelschillige aardappel en zeer smaakvol.
  • Desiree - poten v.a. april - Kruimig, vastkokend, productief en goed resistent tegen aardappelziekte.
  • Eigenheimer - poten v.a. april - Kruimig, vastkokend en vroeg oogstklaar.
  • Irene - poten v.a. april - Zeer kruimig en ideaal voor puree of om te koken. Lang houdbaar en roodschillig.
  • Melody - poten v.a. april - Kruimig, vastkokend en zeer lang houdbaar. Geschikt voor grillen, puree en om te bakken.
  • Michelle - poten v.a. april - Redelijk vastkokend en makkelijk te schillen.
  • Mozart - poten v.a. april - Vastkokend en geschikt voor koken of friet. Middellaat ras.
  • Nicola - poten v.a. april - Vastkokend, zeer lang houdbaar en laat oogstklaar.
  • Obama - poten v.a. april - Redelijk vastkokend en geelschillig van kleur.
  • Parel - poten v.a. april - Kruimig en kan vroeg worden geoogst.
  • Agria - poten v.a. april/mei - Kruimig, vastkokend en laat oogstklaar. Perfect voor koken en friet. Ovaalvormige, geelschillige aardappel. Goed resistent tegen schurft en stootblauw.
  • Sevilla - poten v.a. april/mei - Veelzijdig en zeer goed resistent tegen vrijwel alle aandoeningen.
  • Texla - poten v.a. april/mei - Redelijk vastkokend en zeer goed resistent tegen aardappelziekte. Kan slecht tegen kleigrond en zware bemesting. Redelijk lang houdbaar.

Wanneer aardappelen poten?

In principe kan je tot eind mei aardappelen poten. Mocht je dit heel vroeg in juni nog willen doen dan is dat meestal nog niet zo'n probleem.

Bijzondere details over de aardappelplant

De aardappel is familie van de nachtschade, dat is een opvallend detail van deze plant. Zo maakt de aardappel na de bloei ook een soort vruchten, die erg lijken op groene tomaten. Eet deze vruchten niet op, ze zijn namelijk zeer giftig!

Paarsblauwe Aardappelsoorten

Er zijn rassen zoals de Vitelotte Noire, Négresse, zwarte truffelaardappel of de Truffe de Chine. Dit zijn ondersoorten van een specifiek aardappelras dat paarsblauw kleurt. Sommige van deze rassen hebben alleen een blauwe schil en zijn van binnen gewoon wit van kleur. Andere soorten zijn ook van binnen paarsblauw. Er zijn ook rassen die paarsblauw van kleur blijven en die hebben dan ook een paarsblauwe schil.

Aardappelen Voorkiemen

Je kunt ze eerst voorkiemen of gewoon direct in de grond stoppen. Voorkiemen is heel handig omdat je dan zeker weet dat de aardappeltjes straks ook echt groeien. Het voorkiemen van pootaardappelen wordt ook gedaan omdat je dan een kleine voorsprong hebt. De voorgekiemde pootaardappelen hebben al uitlopers en zijn dus al een stukje gegroeid. Er zitten dan witte en groene scheuten aan.

Hoe voorkiem je aardappelen?

Leg de pootaardappelen in een kartonnen doosje. Het kartonnen doosje van de eieren is ideaal. Maak de aardappelen licht vochtig. Wanneer de eerste scheuten uit de aardappelen komen kan je deze planten. Kortom: Ja, je kàn uitgelopen aardappelen uit de winkel gewoon planten. Zelf doen we dat nooit.

Het Planten van Aardappelen

Maak gaten in de grond, bijvoorbeeld met een bollenplanter. Stop vervolgens de pootaardappelen in deze gaten. Aan de aardappel zitten vaak witte en groene scheuten. De groene scheuten moeten naar boven wijzen, hieruit groeien straks de stengels met bladeren.

Voordelen van poten op heuveltjes

Het poten van aardappelen op heuveltjes, ook wel ruggen, heeft een aantal grote voordelen. Overtollig water stroomt makkelijk weg langs de zijkanten. De grond van de heuveltjes warmt sneller op.

Aanaarden van Aardappelplanten

Het is geen vereiste om aardappelplanten aan te aarden maar ook dit heeft voordelen. Voeg steeds een laagje aarde toe als de planten boven de grond komen en herhaal dit ongeveer drie keer. Je planten gaan zo minder snel uit elkaar hangen als ze groter worden, maar er komt ook een groter deel van de plant ondergronds te zitten.

Aardappelen uit Zaad Kweken

Ja, je leest het goed. Aardappelen zaaien is mogelijk. Het is alleen niet heel gebruikelijk. Je moet er speciale rassen voor hebben. Bijna geen enkele aardappel is zaadvast. Dat betekend dat je eigenlijk nooit zeker weet welk soort er straks uit jouw zaden komt. Het kan dus wel, maar geeft niet heel veel zekerheid. Die speciale zaai-rassen zijn er nog niet zo lang.

Zaaien van Aardappelzaad

Zo zaai je aardappelzaad: Je begint vroeg dus je zal de aardappel zaden binnen moeten voorzaaien, in zaaibakjes of (nog liever) gewoon in kweekpotjes. Belangrijk is dat de temperatuur tussen 16 en 20°c blijft, om de aardappel zaden te kunnen kiemen. Je kunt de zaailingen uit jouw aardappel zaden uitplanten in potten of in een plantzak, maar ook gewoon in de vollegrond. Wederom bij voorkeur op heuveltjes. Doe dit uitplanten altijd pas vanaf half mei, wanneer de buitentemperatuur al iets is gestegen. Je plant de zaailingen op dezelfde afstand van elkaar als pootaardappelen.

Verzorging van Aardappelplanten

De aardappelplant is vrij makkelijk te verzorgen. Aardappelen kan je kweken in een grote pot of kuip, maar ook in een speciale kweekzak voor aardappelen worden gehouden. Denk eraan dat je de plant dan vaker water nodig heeft. De hoogste opbrengst krijg je altijd in de volle grond.

Zonlicht en Warmte

Dat aardappelen heel veel zon nodig hebben is een groot misverstand. Je kunt op meer schaduwrijke plekken namelijk prima aardappelen kweken. Wel is het zo dat de aardappel beter groeit bij meer warmte. Zorg dus voor een warm en beschut plekje. Dat hoeft zeker niet in de volle zon te zijn.

Water geven

Hoeveel water heeft een aardappel nodig? Geef om de dag ongeveer 2 tot 3 liter water. Pas als dat nodig is de hoeveelheid een klein beetje aan. Als de bodem nog erg vochtig is dan kun je het water geven een keer overslaan. Kijk dan morgen nog eens naar de grond van je aardappelplant.

Grondsoort

Welke grond heeft een aardappel nodig? Aardappels kweek je op losse grond. Zo kunnen de wortels zich goed ontwikkelen, en groeien de knollen beter. Je aardappels worden dan groter en je kunt misschien zelfs meer oogsten. Aardappelen hebben geen specifieke eis voor een bepaalde grondsoort.

Meststof

Wat is de beste meststof voor aardappelen? Geef aardappels een kaliumrijke mestvoeding. Hiermee versterk je de wortels en bevorder je de aanmaak van knollen. Een voorbeeld van een kaliumrijke meststof is vinassekali. Kalium versterkt ook de weerstand van je planten. Je verkleint de kans op de beruchte aardappelziekte en andere aandoeningen bij je planten.

Combinatieteelt

Wat combinatieteelt betreft, is de mierik (mierikswortel) de meest opvallende goede combinatie voor aardappelen. Door aardappelen en mierik samen te kweken, zijn de aardappelen beter bestand tegen de aardappelziekte. Een andere opvallende combinatie is die van aardappelen met peulen of doperwten. Erwten en peulen helpen namelijk de coloradokever op afstand te houden. De combinatie aardappel-knoflook is ook merkwaardig. Knoflook werkt namelijk als een natuurlijke fungicide. Door knoflook bij aardappelen te zetten, help je schimmelziektes voorkomen bij aardappelen.

Oogst en Bewaring

Zelf heb ik altijd geleerd dat je na het oogsten van de aardappelen deze een paar dagen moet laten rusten voor je ze kunt eten. Er zijn vroege, middelvroege, middellate en late aardappelen. Wij zelf kiezen de laatste jaren eigenlijk alleen nog maar vroege en halfvroege rassen: hoe langer de groeiperiode van een aardappelras is, des te meer kans is er voor de aardappelziekte om toe te slaan. De meeste aardappels poot je in april en mei en oogst je vanaf eind juli.

De Parel Aardappel

De pootaardappel Parel dateert van het jaar 1952 toen deze is ontstaan uit een kruising van onder andere de Eigenheimer. Uiteindelijk zijn de Parel pootaardappelen in 1965 op de markt gekomen. Het is een aardappel voor de liefhebbers, vanwege zijn kenmerkende volle smaak. Voor ons is het een klein ras, die met name veel afgenomen wordt voor de volkstuinen. De Parel pootaardappel is uitermate geschikt voor zandgronden. Nadeel is dat de Parel gevoelig is voor droogte en dat hij nogal lastig is te schillen door de diepe pitten. De Parel is redelijk resistent tegen Phytophtora.

Raseigenschappen:

  • Rijptijd: Middenvroeg tot vroeg
  • Oogsttijd: Juli / Augustus
  • Knolvorm: Rondovaal
  • Vleeskleur: Geel
  • Schilkleur: Geel

Kookkwaliteit

De Parel is een kruimige / bloemige aardappel, welke zeer geschikt is voor de normale consumptie, zoals koken en bakken. Niet geschikt voor de friet.

Resistenties

  • Phytophtora resistentie- loof: Vatbaar
  • Phytophtora resistentie- knol: Weinig vatbaar
  • Schurft resistentie: Vatbaar

Conclusie

Parel aardappelen zijn een geweldige keuze voor de moestuinier die op zoek is naar een vroeg oogstbaar en smaakvol ras. Met de juiste verzorging en aandacht voor de bodem kunnen deze kruimige aardappelen een waardevolle aanvulling zijn op elke maaltijd.

labels: #Aardappel

Zie ook: