Voor een veilige operatie is het cruciaal dat u nuchter bent. Dit betekent dat uw maag leeg moet zijn om te voorkomen dat maaginhoud in de luchtwegen terechtkomt als u tijdens of na de operatie moet overgeven. Het niet naleven van deze richtlijnen kan leiden tot een gevaarlijke longontsteking en mogelijk annulering van de operatie.

Waarom Nuchter Zijn?

Als u eet, maakt uw maag maagzuur aan, waardoor de maag niet leeg is. Tijdens anesthesie of sedatie werken normale lichaamsreflexen zoals de slik- en hoestreflex niet goed. Hierdoor kunt u zich verslikken, en maaginhoud kan in de longen terechtkomen, wat kan leiden tot een longontsteking of verstikking.

Richtlijnen voor Volwassenen

De nuchtere periode wordt zo kort mogelijk gehouden. Hieronder vindt u de richtlijnen tot wanneer u nog mag eten en drinken:

  • Tot 6 uur vóór de afgesproken tijd in het ziekenhuis mag u normaal vast voedsel eten en normaal drinken.
  • Tot 2 uur vóór de afgesproken tijd in het ziekenhuis mag u nog heldere dranken* drinken. Let op: drink geen melkproducten en/of alcoholische dranken.
  • Vanaf 2 uur vóór de afgesproken tijd in het ziekenhuis mag u niets meer eten en drinken, behalve kleine slokjes water voor het innemen van medicijnen.

*Heldere Dranken

Heldere dranken zijn:

  • Water
  • Thee/koffie (zonder melk)
  • Sportdrank
  • Niet-troebele appelsap of helder vruchtensap (zonder vruchtvlees)
  • Laxeermiddel voor een darmonderzoek en/of drinkvoeding voor een darmoperatie (Nutricia Preop)
  • Een waterijsje

Richtlijnen voor Kinderen

Ook voor kinderen is het belangrijk dat ze nuchter zijn. De nuchtere periode wordt ook hier zo kort mogelijk gehouden:

  • Tot 6 uur vóór de afgesproken tijd in het ziekenhuis mag uw kind nog normaal eten en drinken. Daarna mag uw kind niets meer eten, maar nog wel een beperkte hoeveelheid (1 glas per uur) heldere dranken* drinken. Heldere dranken zijn: water, thee, ranja of niet-troebele appelsap (let op: geen melk).
  • Zorg dat uw kind vlak voordat u vertrekt naar het ziekenhuis nog wat drinkt. Dit mag water zijn of andere heldere dranken (let op: geen melk). Kinderen zijn gevoeliger voor uitdroging door te weinig drinken.
  • Als u in het ziekenhuis bent, mag uw kind niets meer drinken.

Voor baby’s of kinderen die borstvoeding en/of kunstvoeding (flesvoeding) krijgen:

  • Uw kind mag nog borstvoeding en/of kunstvoeding krijgen tot 4 uur vóór de afgesproken tijd dat u in het ziekenhuis moet zijn.

Overige Adviezen

  • Medicijnen: Bespreek uw medicijngebruik altijd met uw arts. Sommige medicijnen mag u rond de operatie niet innemen. Medicijnen innemen mag altijd met een slokje water, ook tijdens de nuchtere periode.
  • Roken: Geadviseerd wordt zo lang mogelijk voor de operatie niet meer te roken, omdat de ademhalingswegen van rokers geïrriteerd zijn en daardoor gevoeliger voor ontstekingen.
  • Kleding en accessoires: Voor de operatie moet u sieraden zoals een horloge, ringen en armbanden afdoen. Ook piercings, zeker een tongpiercing, moeten worden verwijderd. Dames wordt gevraagd geen make-up en nagellak te dragen.

Tijdschema Nuchter Zijn

In het schema hieronder ziet u vanaf hoe laat u niet meer mag eten en drinken, afhankelijk van hoe laat u in het ziekenhuis moet zijn (opname-tijd).

Opname-tijd Niet meer eten vanaf Niet meer drinken vanaf
8:00 uur 2:00 uur 6:00 uur
9:00 uur 3:00 uur 7:00 uur
10:00 uur 4:00 uur 8:00 uur
11:00 uur 5:00 uur 9:00 uur
12:00 uur 6:00 uur 10:00 uur
13:00 uur 7:00 uur 11:00 uur
14:00 uur 8:00 uur 12:00 uur
15:00 uur 9:00 uur 13:00 uur
16:00 uur 10:00 uur 14:00 uur

Procedurele Sedatie en Analgesie (PSA)

Tijdens een PSA die anxiolyse of lichte sedatie beoogt bij een niet ernstig zieke patiënt, hoeven in principe geen bijzondere voorzorgsmaatregelen te worden genomen ten aanzien van mogelijke aspiratie. Aspiratie is een zeldzaam voorkomende complicatie bij PSA en er zijn geen gerandomiseerde studies geïdentificeerd die een handleiding kunnen zijn voor een onderbouwde aanbeveling.

Het multidisciplinaire International Committee for the Advancement of Procedural Sedation (ICAPS) publiceerde in 2020 de eerste specifieke aanbevelingen ten aanzien van nuchterheid en aspiratie preventie in het kader van PSA bij zowel kinderen als volwassenen (Green et al. 2020). Deze is hoofdzakelijk gebaseerd op de in 2020 gepubliceerde aanbevelingen van het International Committee for the Advancement of Procedural Sedation (ICAPS), de allereerste aanbevelingen die specifiek voor de context van PSA zijn opgesteld (Green, 2020).

Het waar mogelijk verkorten van de nuchter periode voor PSA geeft de mogelijkheid tot een op de patiënt individueel afgestemd advies. De nieuwe aanbevelingen, die gebaseerd zijn op de risicostratificatie van Green et al., resulteren in een minder uniforme praktijk. Deze hogere mate van complexiteit zou een hindernis kunnen zijn bij de implementatie in de praktijk omdat het overwegen van alle risicofactoren meer tijd in beslag neemt en tot meer variatie in praktijk leidt.

Iedere zorginstelling zou over een protocol van nuchter beleid rondom electieve procedures onder PSA bij volwassenen moeten beschikken waarin ook zijn opgenomen definities welke vloeistoffen helder vloeibaar zijn. Het invoeren van op PSA toegespitste specifieke aanbevelingen voor nuchter zijn is haalbaar met de herziening van deze richtlijn.

Bij patiënten met een verhoogd risico op een gestoorde maaglediging en/of oesofagiale reflux en in de aanwezigheid van pijn, gebruik van opioïden, tabak, kauwgum, alcohol en cannabis en bij spoedprocedures (i.p. niet-nuchtere patiënt) zal de behandelaar de verhoogde kans op aspiratie moeten afwegen tegen de risico’s geassocieerd met uitstel van de procedure.

Minder strenge regels voor nuchter blijven ten behoeve van PSA kan mogelijk leiden tot minder kans op afwijzen voor de procedure vanwege eventueel niet voldoende nuchter zijn. Het verliezen van een (kostbare) reservering, inclusief het daarvoor geplande personeel, kan daarmee voorkomen worden.

Belang van Overleg en Patiëntvoorkeuren

Patiënten kunnen, als ze goed geïnformeerd zijn, de voordelen (voorkomen van aspiratie) en potentiële nadelen (bijvoorbeeld dorst) van de behandelopties afwegen. Door middel van samen beslissen kunnen zij een keuze maken voor de behandeling.

Contact

Heeft u nog vragen of wilt u meer informatie? Bespreek dit altijd met uw arts.

labels:

Zie ook: