Oliebollen bak je meestal maar een of twee keer per jaar. Voor je het weet is het alweer Oudjaarsdag: vol goede moed ga je de schuur in om oliebollen te bakken. Maar hoe zat het ook alweer? Met deze praktische baktips moet het lukken om een schaal vol heerlijke oliebollen op tafel te zetten. Kortom: zelf de lekkerste oliebollen bakken? Dat komt dit jaar helemaal goed!

De Basis: Het Oliebollenbeslag

Wil je de echte traditionele oliebol bakken? Dan kies je een oliebollen recept met gist. Gist zorgt voor een mooi luchtig beslag en geeft de oliebol zijn karakteristieke smaak. Om het gist goed zijn werk te laten doen, geven we je een paar handige tips:

  • Gebruik je oliebollenmix? Maak dan max. 3 pakken oliebollenmix tegelijk
  • Bak je met bloem, gebruik dan maximaal 1,5 kilo bloem per keer
  • Voeg water toe van ongeveer 37°C: zo warm als een douche
  • Laat het oliebollen beslag op kamertemperatuur rijzen. Gewoon op het aanrecht of op keukentafel. Niet in de buurt van de verwarming, dat is echt te heet
  • Als het oliebollenbeslag te hard rijst, wordt het te luchtig. Je krijgt dan vette oliebollen met uitsteeksels. Laat het deeg dus niet te lang rijzen
  • Zorg ervoor dat het oliebollenbeslag niet op de tocht staat

Wil je echt niets aan het toeval overlaten als je jouw oliebollenbeslag laat rijzen? Gebruik de oven truc. Verwarm de oven voor op 50°C. Zet de oven daarna uit en laat het oliebollenbeslag in de gesloten oven rijzen.

Het Bakken: Temperatuur en Techniek

Als je een mooi gerezen oliebollenbeslag hebt, dan is het tijd om je oliebollen te bakken. Doe dat zodra de rijstijd van de oliebollen voorbij is.

  • Kies voor een olie die neutraal is van smaak, bijvoorbeeld: arachide- of zonnebloemolie
  • Gebruik bij voorkeur een frituurpan om oliebollen te bakken. De frituurpan houdt namelijk een constante temperatuur aan, dit is lastiger in een 'gewone' pan.
  • Verwarm de olie tot 190°C
  • Haal het mandje uit de frituurpan
  • Gebruik voor mooie ronde oliebollen een ijsbolletjestang, dip de ijsbolletjestang (of lepels) even in de olie, voordat je de oliebollen schept
  • Schep het oliebollen beslag altijd vanuit het midden van de mengkom
  • De oliebollen draaien vanzelf om. Doen ze dat niet, geef ze een klein tikje en de oliebollen draaien alsnog om

Oliebollen bakken in de frituurpan

Tegenwoordig gebruiken de meeste mensen een frituurpan om oliebollen te bakken. Dit is dan ook gelijk het makkelijkste apparaat om hiervoor te gebruiken. Dat komt doordat een frituurpan continu dezelfde temperatuur kan behouden. Maak de frituurpan voor gebruik goed schoon. Dan voorkom je namelijk dat de oliebollen naar kroketten of patat gaan smaken. Reinig de frituurpan ook goed als je klaar bent met het bakken van oliebollen, want daarmee voorkom je juist dat je patat en snacks naar oliebollen gaan smaken.

Oliebollen bakken zonder frituur

Wil je oliebollen bakken zonder frituur? Dan kan dat ook, maar het gaat wel wat lastiger. Zo kun je oliebollen bakken in een pan, maar bij een pan is het lastiger om de olie continu op dezelfde temperatuur te houden. Houd dit dus goed in de gaten door af en toe een thermometer in de olie te steken. Als je oliebollen wilt bakken in een pan, is het verstandig om een grote pan te gebruiken. Zorg er ook voor dat de pan hoog is, zodat de hete olie niet snel eruit kan spatten. Doe voldoende olie in de pan, maar vul de pan niet tot aan de rand ermee. Verhit de olie op net zo’n temperatuur als dat je de olie in een frituurpan verhit. Dat is dus op ongeveer 190 graden. Waar bollen in een frituurpan vaak zelf al omdraaien, moet je dat bij de bollen in de pan waarschijnlijk zelf even doen.

Oliebollen bakken in de airfryer

Wil je graag oliebollen bakken zonder frituur, omdat je iets gezondere oliebollen wilt maken? Dan kun je ervoor kiezen om de oliebollen te bakken in de airfryer. Nog een groot voordeel van oliebollen bakken in een airfryer is dat je hele huis niet naar frituur gaat ruiken. In een airfryer bak je de bollen niet in olie, waardoor de bollen iets compacter worden dan dat je gewend bent. Zet het bakaccessoire in de airfryer en vet deze in met wat bakspray. Maak een ijsschep nat met een beetje water en schep ermee een bol beslag in de vorm. Maak de schep opnieuw nat en maak nog een bol ermee. Vul zodoende het bakaccessoire met bollen, waarbij je genoeg ruimte tussen de bollen laat. Spray de bollen in met een beetje olijfolie spray om ze een mooie kleur te geven. Bak de bollen op 200 graden in ongeveer 10 minuten gaar.

Welke olie gebruiken?

Oliebollen kun je het beste bakken in een geur- en smaakloze olie, zoals zonnebloemolie en arachideolie. Ook olijfolie en zelfs slaolie kun je gebruiken voor het bakken van oliebollen. We raden niet aan om oliebollen te bakken in frituurolie. In theorie kan dit wel, maar wij vinden het eindresultaat minder lekker. Door de frituurolie krijgen de bollen namelijk een wit laagje dat hard wordt als de bol afkoelt en niet zo lekker smaakt.

Bij zowel een frituurpan als een gewone pan raden we aan om de olie te verhitten tot 190 graden Celsius, ook al wordt op sommige verpakkingen van olie aangegeven dat de olie niet hoger verhit dient te worden dan 180 graden Celsius. Als het beslag in de pan of frituurmand wordt gedaan, daalt de temperatuur naar 180 graden Celsius. Je kunt zelf controleren of olie te ver verhit is. Te hete of te lang verhitte olie krijgt een bruine kleur. Bruine olie is niet goed voor je gezondheid, dus we raden aan om daarin niet je bollen te bakken. Kleurt de olie donker? Dan is het tijd om deze te vervangen. Weet je niet zeker of de olie te heet is geworden? Dip dan een broodkorstje in de olie. Als de olie een prima temperatuur heeft, schroeit het korstje dicht. Ontstaat er een walm?

Veiligheid voorop

Een goede voorbereiding is het halve werk om veilig om te gaan met de frituurpan en de gloeiend hete olie. Zorg allereerst voor een goede locatie met voldoende ruimte, zonder rondslingerende snoeren of andere rommel en struikelgevaren. Zorg voor afzuiging, genoeg licht en plaats eventueel afscherming rondom de plek waar je frituurt. Als je dit allemaal hebt geregeld, zorg dan dat je alles klaar hebt liggen voor je begint met frituren. Op deze manier voorkom je dat je op het laatste moment ineens stress krijgt, doordat je iets niet bij de hand hebt en dit nog snel moet pakken.

Wanneer frituurolie warmer wordt dan 225°C kan deze ontbranden. Om dit te voorkomen kan je een frituurpan aanschaffen die voorzien is van een thermische beveiliging op 200°C. Mocht er toch brand ontstaan, sluit de pan dan af met het deksel, hierdoor zal het vuur uiteindelijk doven. Leg de deksel binnen handbereik, maar zeker niet achter de pan. Als er vlammen uit de pan slaan, kan je er dan niet meer bij.

Bewaren en Opwarmen

Oliebollen kun je goed bewaren. Volg deze instructies en de oliebollen blijven ongeveer 2 dagen goed. Begin met het helemaal laten afkoelen van de oliebollen na het bakken. Verpak de koude oliebollen vervolgens luchtdicht in een plastic zak of voorraaddoos en bewaar ze op kamertemperatuur. Bewaar de oliebollen dus niet in de koelkast!

Oliebollen invriezen

Wil je de oliebollen langer bewaren? Dat kan. Oliebollen kun je bewaren in de vriezer. Leg de luchtdicht verpakte plastic zak of voorraaddoos met oliebollen in de vriezer. Ingevroren oliebollen blijven ongeveer 2 maanden goed.

Oliebollen opwarmen

Warm zijn oliebollen het allerlekkerst! Maar als je oliebollen langer wil bewaren kun je ze prima opwarmen.

  • Oliebollen opwarmen in de oven: Verwarm de oven voor op 200°C. Warm de oliebollen in ongeveer 5 minuten op. Zo worden ze weer lekker knapperig.
  • Oliebollen opwarmen in de magnetron: Als je oliebollen sneller wilt opwarmen, gebruik dan de magnetron. Verwarm de oliebollen op 600 watt voor ongeveer een minuut. Wil je ze nog warmer hebben? Dan kun je ze wat langer in de magnetron stoppen. Let op: oliebollen verwarmen via de magnetron gaat stukken sneller, maar geeft als resultaat dat de oliebollen niet meer knapperig worden.
  • Oliebollen opwarmen in de airfryer: Verwarm de airfryer voor op 170 graden Celsius en de bollen er ongeveer 3 minuten in stoppen.

Ingrediënten Vervangen

Het vervangen van ingrediënten bij het bakken van oliebollen kan soms nodig zijn vanwege allergieën of dieetvoorkeuren. Voor oliebollen zonder ei kun je een eivervanger gebruiken, zoals appelmoes, banaan of een kant-en-klare eivervanger uit de supermarkt, die zowel binding als vocht toevoegen. Als je geen melk wilt gebruiken, zijn er verschillende plantaardige melksoorten zoals amandel-, soja- of haverdrank die als een prima vervanging kunnen dienen voor gewone koemelk. Voor het bakken zonder gist, hoewel niet traditioneel, kun je bakpoeder of baking soda gebruiken. Deze ingrediënten helpen om de oliebollen toch luchtig te krijgen, al kan de textuur iets anders zijn dan bij gebruik van gist.

Andere ingrediënten in oliebollen die je mogelijk wilt vervangen zijn suiker, bloem en olie. Voor een gezondere variant kun je geraffineerde suiker vervangen door alternatieven zoals kokosbloesemsuiker of agavesiroop. Voor een glutenvrije optie kan gewone bloem worden vervangen door een glutenvrije bloemmix. Als het gaat om olie, kun je experimenteren met verschillende soorten zoals kokosolie of druivenpitolie, afhankelijk van je smaakvoorkeur en gezondheidsoverwegingen.

Wat te doen met overgebleven oliebollen?

Heb je oliebollen over, maar heb je er al genoeg gegeten? Dan zijn er gelukkig nog verschillende creatieve manieren om de oliebollen te gebruiken in iets nieuws!

  • Oliebollenbroodpudding: Snijd de oliebollen in stukjes en meng ze met een custard voor een unieke broodpudding.
  • Oliebollentoast: Gebruik de oliebollen als basis voor een zoete of hartige toast. Beleg ze met ingrediënten zoals kaas, ham of chocoladepasta.
  • Oliebollen met ijs: Serveer een opgewarmde oliebol met een bolletje vanille-ijs en slagroom als een heerlijk dessert.
  • Oliebollenpannenkoekjes: Verkruimel de oliebollen en meng ze door een pannenkoekenbeslag voor een nieuwe draai aan pannenkoeken.
  • Oliebollen wentelteefjes: Maak eens wentelteefjes van overgebleven oliebollen, zo til je je wentelteefjes echt naar een hoger niveau.
  • Oliebollen Trifle: Laagjes van oliebollen, vers fruit, pudding of custard, en slagroom voor een feestelijk dessert.
  • Oliebollen met Chocoladefondue: Serveer stukjes oliebol met een warme chocoladefondue voor een lekkere traktatie.

Deze ideeën zijn niet alleen lekker maar zorgen ook voor minder voedselverspilling.

Oliebollen buiten Nederland

In Nederland is het moeilijk om iemand te vinden die niet weet wat oliebollen zijn, maar ook buiten Nederland zijn er lekkere traktaties die wel heel veel weg hebben van oliebollen!

In België staan oliebollen bekend als 'smoutebollen' of 'croustillons' en zijn vooral populair op kermissen en markten. Maar ook wereldwijd vinden we variaties op de Nederlandse oliebol. Zo hebben we in Amerika de 'doughnut holes', kleine, ronde deegballetjes, vaak gezoet met glazuur of suiker. Leuk weetje, deze traktatie heet 'doughut holes' omdat dit het gefrituurde deeg is dat uit een donut (het gaatje) wordt gestoken. In Italië zijn er de 'frittelle', zoete of hartige gefrituurde deegballetjes.

Tips voor het Bakken van de Perfecte Oliebol

  1. Je kunt het beste werken met een oliebollentang of ijslepel voor mooie ronde oliebollen. Dip de tang na elke oliebol even in de olie, zodat de oliebollen gemakkelijk van de lepel glijden.
  2. Oliebollenmix bevat gist en dit is wat wij noemen ‘een kritische grondstof’. Is het water te koud of te warm dan geeft de gist onvoldoende rijswerking.
  3. Wel de krenten en rozijnen max 15 min. Laat de rozijnen of krenten niet te lang wellen wanneer je oliebollen maakt.
  4. Als het beslag langer rijst, kan het voorkomen dat de oliebollen in het vet in elkaar zakken (dan krijg je platte oliebollen).
  5. Het oliebollenbeslag is bovenop meestal extra luchtig waardoor de oliebollen de hele tijd naar één kant kunnen draaien in de olie.
  6. Op de verpakkingen van olie wordt vaak geadviseerd om de olie niet boven de 180 graden te verwarmen. Wij adviseren om de olie tot 190°C te verwarmen.
  7. We krijgen vaak de vraag: 'waar moet ik oliebollen in bakken?' Het anwoord is: zonnebloemolie of arachideolie.
  8. Je kan maximaal drie pakken tegelijktijd bereiden. Dit heeft te maken met de rijskracht van het beslag.
  9. Plaats het oliebollenbeslag dichtbij de friteuse en verpak de bak in aluminiumfolie.
  10. Bier in plaats van water in het het oliebollenbeslag zorgt voor heerlijke luchtige oliebollen (vooral donker bier).

Veelgestelde vragen

Loop jij als foodprofessional met of tijdens het oliebollen bakken tegen iets aan? Hieronder hebben wij de meest gestelde vragen over oliebollen verzameld. Staat jouw vraag over oliebollen er niet bij?

Vraag Antwoord
Hoeveel liter water moet ik toevoegen aan 1 kg oliebollenmix? Aan 1 kg Koopmans Professioneel Oliebollenmix Compleet voeg je 1 liter lauwwarm water toe (max. 40°C).
Hoeveel oliebollen kan ik maken met 1 kg oliebollenmix? Met 1 kg Koopmans Professioneel oliebollenmix bak je ongeveer 50 oliebollen.
Hoeveel vulling moet ik toevoegen aan 1 kg oliebollenmix? Voor gevulde oliebollen, bijvoorbeeld oliebollen met krenten of appel, voeg je maximaal 500 gram vulling toe aan 1 kg oliebollenmix.
Op welke temperatuur (°C) kan ik de oliebollen het best bakken? Oliebollen bak je het best in de frituur op 180 à 190°C.
Hoe voorkom ik dat de oliebol te veel vet opneemt tijdens het frituren? Druk het bolletje beslag aan het begin even onder in de olie.
Hoe lang moet ik de oliebollen bakken/frituren? Voor het beste resultaat bak je de oliebollen circa 5 minuten.
In welke olie moet ik de oliebollen bakken/frituren? Oliebollen frituur je het best in zonnebloemolie, deze olie heeft de meest neutrale smaak.
Hoe zorg ik er voor dat de temperatuur van mijn frituur constant blijft? Door niet teveel oliebollen in één keer tegelijkertijd te bakken, zorg je ervoor dat je frituur op temperatuur blijft en niet teveel afkoelt.
Hoe lang moet het oliebollenbeslag rijzen? Naturel oliebollenbeslag (voor ongevulde oliebollen) moet circa 50 minuten rijzen. Oliebollenbeslag voor gevulde oliebollen, bijvoorbeeld met krenten, hebben een rijstijd van ongeveer 70 minuten.
Hoe lang moeten de krenten wellen voor gevulde oliebollen? Begin ongeveer een dag van tevoren met het gebruiksklaar maken van de krenten. Laat de krenten eerst 12 uur wellen en vervolgens 12 uur uitlekken op kamertemperatuur.
Hoe lang kan oliebollenbeslag bewaard worden? Vers oliebollenbeslag mag maximaal 24 gekoeld bewaren en maximaal 1 uur buiten de koelkast.
Hoe lang kun je gebakken oliebollen bewaren? Gebakken oliebollen kun je tot 24 uur bewaren in de koeling.

labels: #Bakken #Frituur

Zie ook: