Het is een traditie: oliebollen bakken op oudjaarsdag.

De Risico's van Oliebollen Bakken

Zelf deze lekkere bollen bakken is echter wel gevaarlijk, waarschuwt brandweer Gelderland-Zuid. Niet alleen kan de hete frituurolie flinke brandwonden veroorzaken, gemorste olie kan ook zorgen voor glijpartijen, met alle gevolgen van dien.

Veiligheidsmaatregelen voor het Bakken van Oliebollen

Een goede voorbereiding is het halve werk om veilig om te gaan met de frituurpan en de gloeiend hete olie. Hier zijn enkele belangrijke stappen om te overwegen:

  • Zorg allereerst voor een goede locatie met voldoende ruimte, zonder rondslingerende snoeren of andere rommel en struikelgevaren.
  • Zorg voor afzuiging, genoeg licht en plaats eventueel afscherming rondom de plek waar je frituurt.
  • Als je dit allemaal hebt geregeld, zorg dan dat je alles klaar hebt liggen voor je begint met frituren.
  • Op deze manier voorkom je dat je op het laatste moment ineens stress krijgt, doordat je iets niet bij de hand hebt en dit nog snel moet pakken.

Temperatuur en Ontvlambaarheid

Wanneer frituurolie warmer wordt dan 225°C kan deze ontbranden. Om dit te voorkomen kan je een frituurpan aanschaffen die voorzien is van een thermische beveiliging op 200°C.

Wat te doen bij brand?

Mocht er toch brand ontstaan, sluit de pan dan af met het deksel, hierdoor zal het vuur uiteindelijk doven. Leg de deksel binnen handbereik, maar zeker niet achter de pan. Als er vlammen uit de pan slaan, kan je er dan niet meer bij.

Olie Spetters en Brandwonden

Olie spat of bruist wanneer het in contact komt met het vocht van het product. Deze spetters zorgen niet alleen voor brandwonden wanneer ze op je huid terechtkomen, maar ook voor gladde plekken op de vloer.

Tips van de Brandweer

“Als je zelf aan de slag gaat, let dan op de temperatuur van de olie", schrijft de brandweer. Oliebollen bak je op een temperatuur van 175 graden. "Bij een te hete olie bestaat het risico op vlam in de pan. Controleer regelmatig de temperatuur van de olie met een thermometer en laat de olie goed afkoelen na gebruik."

Aanvullende tips:

  • Gebruik een elektrische frituurpan met thermostaat. Zo'n pan is beveiligd tegen oververhitting.
  • Controleer of er geen olie of vet aan de zijkant van de pan zit, maak dat schoon.
  • Zorg ook dat er geen rondslingerende snoeren in de buurt liggen.
  • Houd een passende deksel in de buurt, voor als toch de vlam in de pan slaat.
  • Doe niet te veel olie in de pan.
  • De olie, die omhoog spat als het deeg in de frituurpan wordt gedaan, kan op de grond terechtkomen. Dit wordt glad, maak dus ook de vloer regelmatig schoon.
  • Blus nooit brandende olie met water - zorg dat er een blusdeken in de buurt is.
  • En komt er toch hete olie op je huid? Zet dan eerst de pan uit, en houd daarna meerdere minuten je wond onder de kraan, met lauwwarm water.

Verantwoord Frituren

Verantwoord frituren geeft een oliebol die niet té vet is en het voorkomt ongelukken. De typisch Hollandse oud-en-nieuwsnack heet weliswaar ‘oliebol', maar is niet zomaar een vette bol: een kwalitatief goede oliebol vraagt discipline, een goede procesbeheersing en het goed omgaan met de frituurolie.

Het Chemische Proces Achter Oliebollen Bakken

Oliebollenbakkers weten dat voor de bereiding van de ideale oliebol enige gouden regels in acht moeten worden genomen. Logisch eigenlijk, want het bakken van oliebollen is een groot chemisch circus, waarvan de reactievergelijkingen een lijvig boekwerk zouden kunnen vullen.

Essentieel voor de bereiding van lekkere oliebollen is het rijzen van het beslag. Bakkersgist moet van te voren met wat lauwwarm water en suiker op gang worden geholpen, zodat de gistcellen de noodzakelijke enzymen aanmaken. De gistcellen breken suikers in het beslag af tot koolzuur, water en ethanol. Het koolzuurgas (koolstofdioxide) zorgt er voor dat het deeg rijst. Tijdens het bakken worden de koolzuurbellen in het deeg opgewarmd waardoor ze uitzetten. Het soortelijk gewicht van de oliebol daalt daardoor en de bol komt bovendrijven.

De Kunst van het Frituren

De kunst van het frituren zit 'm erin tegelijkertijd de buitenkant van de bollen mooi bruin te bakken en de binnenkant gaar te koken. Door de hoge temperatuur (ongeveer 175°C) verliest het oppervlak snel water. Binnen de bol komt de temperatuur niet boven de 100°C omdat het water bij die temperatuur in waterdamp overgaat.

Soorten Frituurvet

Gebruik geen hard frituurvet, maar olie, zoals zonnebloem-, maïs-, soja- of arachideolie. Vloeibaar frituurvet uit een fles kan ook. Hierin zit veel minder verzadigd vet dan in hard frituurvet.

De oliën of vetten die als frituurmedium worden gebruikt, bestaan voor 90 tot 95 procent uit 'triglyceriden', reactieproducten van glycerol en al dan niet 'verzadigde' vetzuren. Vetten met overwegend verzadigde vetzuren zijn bij kamertemperatuur vast, oliën bestaan vrijwel geheel uit onverzadigde vetzuren.

Kwaliteit van Frituurvet

Frituurvet lijdt aan verschillende verouderingsprocessen. Het wordt geoxideerd door de lucht, waarbij een heel scala aan potentieel giftige verbindingen kan ontstaan. Het grootste gevaar loopt de olie in een hete frituurpan zonder frituurwaar. Tijdens het frituren zelf is de olie tegen oxidatie beschermd doordat de opstijgende stoom uit het eten de lucht verdringt.

Om oxidatie te voorkomen is het aan te bevelen het oppervlak tussen lucht en vet zo klein mogelijk te houden ofwel een hoge, smalle pan te gebruiken. Het oxidatieproces wordt gekatalyseerd door bepaalde metalen zoals koper. Daarnaast reageert het frituurvet met water dat uit het voedsel vrijkomt. Voor deze reactie fungeert ijzer als katalysator. Een frituurpan moet daarom van aluminium of roestvrijstaal zijn.

Maar snacks uit verse frituurolie smaken niet het lekkerst. De olie is aanvankelijk bijna smaakloos en krijgt juist door interacties met frituurwaar een kenmerkende smaak, kleur en geur die geleidelijk sterker worden.

Gezondheidsaspecten

Oliebollen, appelbeignets, appelbollen en appelflappen staan niet in de Schijf van Vijf. Ze bevatten veel calorieën en dragen niet bij een gezond voedingspatroon. Oliebollen zijn dus niet gezond. Oliebollen zijn gemaakt van (witte) bloem, gist en melk, en worden gefrituurd.

Bak de oliebollen bij 175 °C en niet langer dan nodig. Bak de oliebollen goudbruin, maar niet te donker. In plaats van witte bloem, kun je ook volkorenmeel proberen.

labels: #Bakken

Zie ook: