De meeste mensen gebruiken olijfolie alleen voor koude toepassingen, maar olijfolie kan voor veel meer gebruikt worden. Het Mediterrane dieet is nog steeds het gezondste!

Verschillende Soorten Olijfolie

Er zijn verschillende soorten olijfolie te koop in de supermarkt. Het is belangrijk om te weten welke olijfolie je het beste waarvoor kunt gebruiken. De bekendste zijn de traditionele ‘gewone’, vierge en extra vierge olijfolie.

Olijfolie van Eerste Persing (Vierge en Extra Vierge)

We noemen een olijfolie ‘vierge’ als alleen olie van de eerste persing wordt gebruikt. Er is dan alleen met druk geperst, er wordt niets verhit en er zijn geen andere middelen gebruikt. De smaak blijft daardoor puurder en beter behouden.

Van deze heb je nog een vorm: de extra vierge olijfolie. Dit is de duurste kwaliteit, ook van de eerste persing, met de meest uitgesproken smaak. Extra vierge (in het Frans), extra Virgen (in het Spaans) of extra Vergine in het Italiaans betekent letterlijk: ‘extra maagdelijk’. Daarmee bedoelen ze: onbewerkt en dus puur natuur. Bij ongeraffineerde olijfolie worden dus enkel de geplukte olijven gebruikt.

Vervolgens wordt de versgeperste olijfolie gecentrifugeerd waardoor het water en de olie zich van elkaar scheiden. Afhankelijk van een aantal strenge regelgevingen en de zuurtegraad krijgt het product de naam 'extra vierge' of 'vierge' olijfolie. Extra vierge is hierbij de sterkste olijfolie met een maximale zuurtegraad van 0,08%. Vierge is iets minder sterk en heeft een zuurtegraad van maximaal 4%.

Geraffineerde Olijfolie

De bedoeling is dat voor geraffineerde olijfolie de raffinering van olijven uit de eerste persing wordt gebruikt. Dat houdt in: de olijvenpulp wordt opnieuw verhit en afgekoeld om onzuiverheden eruit te vissen. De olijfolie verliest hierbij veel van de geur, kleur en smaak. Deze olijfolie is een stuk goedkoper.

Echter bleek uit onderzoek dat voor geraffineerde olijfolie de olijven van de grond gebruikt worden. Vroeger gebruikten ze deze van de grond geraapte olijven om lampenolie van te maken. Maar de industrie heeft een trucje gevonden om van deze brandstof olijfolie te maken en dit is in eerste instantie niet bedoeld om te eten. De olie wordt daarom via een ingewikkeld raffinageproces behandeld om de slechte smaak en geur uit de olie te verwijderen, en de olie zo wel geschikt te maken voor consumptie.

Deze geraffineerde olijfolie verliest door het raffinageproces gezonde eigenschappen. De olijfolie heeft geen smaak, kleur of geur meer. Daarom voegen fabrikanten een heel klein percentage extra vierge olijfolie toe.

Olijfolie: De Gewone Variant

De gewone olijfolie heeft een neutralere smaak en bevat zowel vierge olijfolie als geraffineerde olijfolie. De traditionele variant is een mengsel van geraffineerde olijfolie en olijfolie van de eerste persing. De smaak is neutraler dan de andere oliën.

Olijfolie voor Koude Gerechten

Het is bekend dat olijfolie gezonde en hoogwaardige ingrediënten bevat voor salades en koude gerechten. Extra vierge olijfolie wordt koud gebruikt voor pasta, salade, vinaigrettes, tapenades en koude sauzen. Wil jij extra smaak toevoegen aan jouw salade? Gebruik dan een olijfolie die geschikt is voor koude gerechten.

Extra vierge olijfolie wordt gebruikt voor koude gerechten, van pasta’s, salades, sauzen tot tapenades. Wanneer je extra vierge olijfolie verhit, gaat een deel van de smaak verloren. Het is dus beter de extra vierge olijfolie te bewaren voor koude gerechten.

Zo komt extra vierge olijfolie het best tot zijn recht:

  1. Door je dressing: Pimp je salade met een lekkere dressing waarin dit olijvenproduct de hoofdrol speelt. Wat dacht je van een dressing op basis van twee eetleepels verse citroensap, tien eetlepels extra vierge olijfolie en grove zeezout en zwarte peper. Extra lekker bij gerookte vis!
  2. Om te dippen: Een dipsaus die de Portugezen maar wat graag maken is simpel, maar ó zo lekker. Dip vers brood in een schaaltje met olie, verse stukjes knoflook en zout.
  3. Voor je vlees: Een mals stukje vlees, zoals biefstuk, smaakt extra lekker als het na het bakken even kan rusten in wat extra vierge olijfolie.
  4. In de soep: Eigenlijk kun je deze smaakmaker overal aan toevoegen. Doe dat vooral!

Olijfolie om mee te bakken?

Dat olijfolie niet gebruikt kan worden voor bakken en braden is een fabeltje. Het is dus niet nodig om een zeer hittebestendige olijfolie te gebruiken. Een goede extra vergine olijfolie is juist uitstekend geschikt om te verhitten. Ook Vivian van Wordragen, officieel gecertificeerd olijfoliesommelier, bevestigt dat extra vierge olijfolie geschikt is om mee te bakken. Hoe hoger de kwaliteit van de olie, hoe stabieler de olijfolie blijft bij verhitting.

Bij het kiezen van de juiste olijfolie, wordt gekeken naar het rookpunt van de olie en de samenstelling van vetzuren, waaronder onverzadigde en verzadigde vetten. Het rookpunt van de olie is het moment dat de olie op een bepaalde temperatuur komt. Dit punt verschilt per olie en daardoor kan je sommige oliën beter gebruiken om te bakken, dan bijvoorbeeld te frituren.

Voor bakken en braden zijn gewone en vierge olijfolie wel heel geschikt. Bij deze soorten verandert de vloeibare substantie niet van kwaliteit en smaak bij verhitting. Als het over bakken en braden gaat, is olijfolie de beste olie voor je gezondheid. Er zitten namelijk veel enkelvoudig onverzadigde vetzuren en vitamine E in. Deze voedingsstoffen zijn goed voor een gezond cholesterol en verkleinen daarmee de kans op hart-en vaatziekten.

Er wordt wel eens gezegd dat je olijfolie niet zou mogen verhitten. Je kan dus met elke soort olijfolie bakken en dus ook met (extra) vierge olijfolie. Dit doen de mensen rond de Middellandse Zee al sinds mensenheugenis.

PURE OLIVE OIL heeft een rookpunt van 225℃ en PRIME OLIVE OIL van 190℃. Bij bakken en braden varieert de temperatuur tussen 160-180˚C.

In de supermarkt zijn er veel verschillende soorten olijfolie te koop. Vaak staat op de verpakking welke soort olijfolie het is en of je deze het beste voor warme of koude gerechten kunt gebruiken.

Bakken, braden en frituren

Olijfolie kan je gebruiken voor braden, grillen en frituren en nog veel meer. Maar weet jij welke olijfolie, je waarvoor het beste kan gebruiken?

  • Braden: Voor het braden van vis of vlees, kan je verschillende soorten olijfolie gebruiken. De bereikte temperaturen zijn afhankelijk van het gerecht dat je in de pan bakt, maar lopen over het algemeen niet zodanig hoog op. Het is dus niet nodig om een zeer hittebestendige olijfolie te gebruiken.
  • Grillen: Van plan om heerlijke gerechten te grillen? Maak bijvoorbeeld een portie gegrilde groenten. Bij grillen kan de temperatuur in de pan soms wel oplopen tot 200 graden.
  • Frituren: Wie wel eens in de buurt van een frituurpan heeft gestaan, weet dat deze erg heet kan worden! Net zoals bij het grillen is daarom voor het frituren een olijfolie nodig die zeer hittebestendig is. Zo wordt jouw gerecht het lekkerste bereid.
  • Bakken van een taart: Voor het bakken van een taart, gebruik je vaak olie of boter. Veel mensen hebben een persoonlijke voorkeur voor olie. Waarom? Met het bakken met boter, krijg je vaak een botersmaak aan je cake of taart. Kies je voor een bakolie dan is die smaak veel neutraler en lichter. Daarnaast maakt olie het cakebeslag ook wat soepeler.

Waarom geen extra vierge olijfolie om te frituren?

Mag je deze olie dan niet verhitten? Het kan wel, maar is niet aan te raden omdat de unieke smaak waar deze olie door geroemd wordt, dan grotendeels verloren gaat. Bovendien hangt er een flink prijskaartje aan deze olie, wat het dus zonde maakt om het te gebruiken in de koekenpan. Frituren in extra vierge olijfolie is in ieder geval geen goed idee. Op hoge temperaturen kunnen schadelijke stoffen als PAK’s ontstaan. Deze stoffen ontstaan als je eten laat aanbranden en kunnen kankerverwekkend zijn. Hoe vaker of langer extra vierge olijfolie wordt verhit, hoe meer van deze stoffen worden gevormd. Als je frituurt met extra vierge olijfolie kunnen schadelijke stoffen, zoals PAK’s ontstaan.

Tips voor het gebruik en bewaren van olijfolie

  • Marineer een gerecht in olijfolie.
  • Verwarm de pan zonder olijfolie.
  • Zet de temperatuur lager en schenk daarna olijfolie met een snufje zout in de pan.

Lucht, licht (oxidatie) en warmte zijn de vijanden van olijfolie. Bewaar het daarom goed afgesloten op een donkere plaats, bij een temperatuur tussen de 12 tot 25C°. Een koude gestolde olijfolie behoudt zijn kwaliteit als deze weer op temperatuur komt.

De gezondheidsvoordelen van olijfolie

Olijfolie en olijven zijn vet gezond! Zuivere olijfolie heeft heilzame eigenschappen. Het bevat gezonde vetzuren, mineralen, vitamines antioxidanten en die zijn goed zijn voor ons lichaam.

Tabel: Rookpunten van Olijfolie

Soort Olijfolie Rookpunt
Pure Olive Oil 225°C
Prime Olive Oil 190°C

Nu weet je precies welke olijfolie je in huis moet halen wanneer je gaat bakken, braden of frituren. Loopt het water je al in de mond? Neem eens een kijkje op onze receptenpagina en bereid de lekkerste recepten met onze olijfolie.

labels: #Bakken

Zie ook: