Rijst is een basisvoedsel voor meer dan de helft van de wereldbevolking. Rijst is een graansoort en behoort net als alle andere granen tot de grassenfamilie.

In grote delen van de wereld is rijst het belangrijkste voedsel.

Als je witte rijst gebruikt geldt daarom het advies om dat te vervangen door zilvervliesrijst.

Zilvervliesrijst staat in de Schijf van Vijf. Zilvervliesrijst wordt ook wel bruine rijst genoemd. De gezondheidseffecten van zilvervliesrijst gelden niet voor witte rijst.

Het vervangen van witte producten zoals witte rijst, witbrood en witte pasta door zilvervliesrijst, volkorenbrood en volkoren pasta geeft winst voor de gezondheid. Het verkleint bijvoorbeeld de kans op hart- en vaatziekten.

Is rijst gezond?

We kunnen dus niet concluderen dat rijst op zichzelf gezond of ongezond is, maar wel kunnen we zeggen dat het past in een gevarieerd en gezond voedingspatroon. Rijst bevat vooral koolhydraten. Zilvervliesrijst is een volkorenproduct. Volkorenproducten zijn goed voor de gezondheid, bijvoorbeeld omdat ze het risico op bepaalde hartziekten verlagen.

Zilvervliesrijst past in een gezond voedingspatroon, het advies luidt om witte rijst te vervangen door zilvervliesrijst. Dit komt doordat zilvervliesrijst vezels bevat en die zorgen voor een goede darmwerking.

De risico's van het eten van ongekookte rijst

Je kunt rijst wel rauw eten en er zijn veel mensen die dit erg lekker vinden smaken. Het is echter niet aanbevelenswaardig om het vaak of structureel te doen. Een grote hoeveelheid is echt een 'no go'! Rijst is hygroscopisch en neemt dus vocht op in de maag en gaat dan uitzetten. Niet als je wilt dat jouw lichaam er door gevoed wordt. Het zal je darmen namelijk onverwerkt weer verlaten.

Maar als het gaat om voedselvergiftiging dan is het wel een risicovol voedingsmiddel.

Ongekookte rijst kan sporen van Bacillus cereus bevatten, een bacterie die toxines produceert die voedselvergiftiging kan veroorzaken.

De sporen van de bacterie kunnen onder droge omstandigheden in leven blijven; ze kunnen bijvoorbeeld in een pakje ongekookte rijst zitten in je keukenkastje. Ook kunnen ze het kookproces overleven.

Als gekookte rijst op kamertemperatuur wordt bewaard kunnen deze sporen uitgroeien tot bacteriën die zich in de warme, vochtige omgeving thuisvoelen en zich gaan vermenigvuldigen.

Vanwege de mogelijke aanwezigheid van schadelijke stoffen, zoals arseen, in rijst en rijstproducten zoals rijstwafels is het advies om gevarieerd te eten. En geef in ieder geval kinderen niet elke dag rijst of producten met rijst zoals rijstwafels.

Hoe kun je het risico minimaliseren?

Om het risico te minimaliseren moet je sla altijd goed wassen voor het eten.

  • Zorg voor goede hygiëne: Was je handen met zeep en warm water voordat je voedsel gaat bereiden.
  • Let goed op de ‘te gebruiken tot’-datum (TGT): Om redenen van veiligheid en gezondheid dien je geen voeding te eten na de houdbaarheidsdatum.
  • Bewaar voedsel bij een veilige temperatuur: De ideale temperatuur voor de groei van bacteriën is tussen de 5 en 60 graden Celcius.

Verder kun je er uit voorzorg nog voor kiezen de rijst voor gebruik te wassen en de rijst te koken in ruim voldoende water.

In bereide rijst kunnen bacteriën zoals Bacillus cereus gaan groeien. Zet het binnen 2 uur in de koelkast of vriezer.

Tips voor het koken van rijst

Reken ongeveer 75 gram ongekookte zilvervliesrijst per persoon. Een koffiekopje is een goede maat per persoon of gebruik het Eetmaatje. Het koken in water maakt de zilvervliesrijst ongeveer tweeënhalf keer zo zwaar. 75 gram ongekookte rijst wordt dus 200 gram gekookte rijst. Kijk op de verpakking voor de exacte bereidingstijd.

Rijst kan na het koken op 3 manieren uitpakken: droog, nat of kleverig. Dat hangt van het type rijst en de bereiding af.

  • Droog: Basmati rijst, Pandan rijst en Surinaamse rijst zijn droogkokende rijstsoorten met een lange, stevige korrel.
  • Kleverig: kleefrijst verliest na het koken zijn stevigheid.

Wist je dat er ook een minder bekende maar duurzame manier is om rijst te koken? Dit wordt de hooikistmethode genoemd. Er is weinig energie voor nodig en kan met alle soorten rijst. Breng de rijst in een pan met afgepast water aan de kook. Volg hiervoor de instructies op de verpakking. Zet vervolgens de pan met inhoud in een houten kist met hooi, of in een slaapzak. De temperatuur in de pan blijft hoog. Na 15 tot 30 minuten is de rijst gaar. Geen slaapzak bij de hand? Met de Ecostoof bereik je hetzelfde effect. In het boek ‘De Ecokeuken’ van Pierre Wind vind je ook tips over een duurzamere manier van rijst koken.

labels:

Zie ook: