Bijna iedere kippenhouder krijgt er wel mee te maken: bloedluis in het kippenhok. In dit artikel gaan wij ons verdiepen in kippenluis, bloedluis bij kippen en dé bloedmijt. Allereest de naam. Een bloedluis is geen luis, maar een mijt. Beter bekend als vogelmijt of (rode) bloedmijt. De naam bloedluis is inmiddels zo ingeburgerd dat bloedmijten in de volksmond nooit meer de juiste benaming zullen krijgen.

Naast de bloedmijt heb je twee andere beestjes die zich voeden aan het bloed van de kip; Dit zijn de Noordelijke kippenmijt en de zwarte luis. Je leest hier meer over in het boek “bloedluizen en andere ectoparasieten” van Harry van Rooij. Een bloedmijt is met het blote oog goed te zien.

Identificatie van Bloedluis

Een volwassen bloedluis vrouwtje heeft een ovaal- tot peervormige lichaam en is tussen de 0,6 en 0,8 millimeter lang. Haar lichaamsbreedte is 0,4 millimeter waar acht poten aan zitten. Als de vrouwelijke bloedmijt zich volgezogen heeft met bloed kan de lengte van haar lichaam wel een millimeter of wat groter zijn. Vergeleken met het vrouwtje is het mannetje wat kleiner. Als de bloedmijt nog niet gedronken heeft zijn zbruin. Als zij gedronken hebben kleuren ze rood. De huid van een bloedmijt is een verharde waslaag. In die waslaag zitten acht openingen waardoor de bloedluis zuurstof krijgt. Het belangrijkste zintuig is de reuk, hiermee kunnen zij namelijk van relatief grote afstand vogels opsporen waarbij zij hun bloedmaaltijd kunnen halen. Middelen die daarop inspelen zoals feromask zijn daarom erg effectief. Ook vindt het mannetje op de reuk het vrouwtje.

Waar Bloedluis Zich Verstopt

De bloedluis verstopt zich op donkere plekken in het kippenhok. Dat kan tussen de spleten en kieren van het hok zijn, maar ook onder de zitstok, het strooisel (zoals hol stro), het legnest of de voerbak. De ideale temperatuur voor de bloedluis om zich voor te planten is tussen de 25 en 37 graden. Zodra de kippen op stok gaan slaat de bloedluis toe. Ze bijten de kippen en zuigen er bloed uit. Door de beten van de bloedluis kunnen de kippen rode bultjes krijgen die licht kunnen jeuken. Bij een echte bloedluisplaag kunnen kippen sterven aan bloedarmoede. Het is daarom goed om zo snel mogelijk te beginnen met het bestrijden van bloedluis.

Kippen laten relatief laat zien dat ze last hebben van bloedluizen, door bijvoorbeeld niet meer in het nachthok te willen slapen of veel zandbaden te nemen. Naast de bloedluis heb je ook nog de Noordelijke kippenmijt en de zwarte luis. De noordelijke kippenmijt verschilt omdat zij niet lichtschuw zijn. Zij verstoppen zich niet overdag in de donkere naden en kieren van het hok, maar op de kip zelf. De Noordelijke kippenmijt legt haar eieren op de kip. Zwarte luizen zijn afkomstig uit tropische gebieden, maar inmiddels zijn ze verspreid over de hele wereld. Ze zijn een beruchte tegenstander van de bloedluis. De zwarte luis heeft een snellere ontwikkelcyclus, ze verstoppen hun eieren in de nesten van de kippen en in tegenstelling tot de bloedluis zijn ze niet lichtschuw. Door hun snelheid verspreidt de zwarte luis zich snel op de wanden van het hok, ook overdag. Als je zwarte puntjes ziet kan het de zwarte luis zijn. Blaas dan zachtjes, rennen ze hard weg?

Naast de Noordelijke kippenmijt en de zwarte luis heb je nog zes andere kippenluizen. Dit zijn de vleerluizen, bruine lichaamsluizen, donsluizen, goniodes, vleugelluizen en de kippenkopluizen.

Stappenplan voor het Bestrijden van Bloedluis

Hoe ga je te werk om bloedluizen in het kippenhok te bestrijden of onder controle te houden? Bloedluizen kunnen immers altijd weer terugkomen waardoor het beheersbaar maken van de plaag het meest ideaal is. Om de bloedluis in het kippenhok onder controle te krijgen raden wij je aan de volgende drie stappen te doorlopen. Op die manier heb je binnen een paar weken de bloedluis onder controle. Kippen blij, jij blij!

  1. Bloedluistest: Met een bloedluistest kun je zien hoeveel het er zijn en om welke luizen het gaat. Dit is handig omdat je hiermee je bestrijdingsplan kunt opstellen. Daarover bij punt twee meer. Met een bloedluistest zoals die van Finecto & Refona krijg je eenvoudig inzicht. Je plaats de test in de buurt van de slaapplek van de kippen. Nadat bloedluizen gegeten hebben verstoppen ze zich in de gaten en kieren van het hok. Zo ook in het testbuisje.

  2. Bestrijding aanpassen: Je kunt het bestrijden aanpassen op verschillende plekken in het kippenhok. Door testbuisjes te gebruiken kan je meten hoeveel last je kippen hebben van bloedluizen. Bekijk na een week hoeveel bloedluizen er in het testbuisje zitten.

    Nadat je gemeten hebt hoe groot de plaag is kan je beginnen met de bestrijding ervan. Kies via welke weg je de bloedluis wilt gaan bestrijden. Natuurlijk, chemisch of met roofmijten. Bestrijden kan via het hok, op de kip of in de kip (of allemaal tegelijk).

    • Bestrijden in het hok: Maak het hok licht en droog met een witkalk zoals Klaxo of diatomeeënaarde. Versper de weg met bloedluisbakjes onder de zitstokken en slaapplekken. Creëer zo min mogelijk verstopplekken door kieren dicht te kitten of bij de bouw gladde panelen te gebruiken. Legnesten van kunststof hebben geen kieren en zijn gemakkelijk schoon te houden. Gebruik middelen om de wanden en kieren in te spuiten om de bloedluis te bestrijden. In het bijzonder kunnen we diatomeeeënaarde in het kippenhok aanraden.

    • Bestrijden via de kip: Probeer altijd de weg van de bloedluis naar de kip te versperren. Lukt dat niet dan zijn er voldoende middelen om het bloed van de kippen minder aantrekkelijk te maken of de kip anders te laten ruiken.

    • Roofmijten: Minimaal de kippen storen en toch bloedluis bestrijden kan met het gebruik van roofmijten. Dit is uiteraard ook een middel dat je in het hok toepast maar we noemen deze apart. Dit omdat je met bovenstaande bestrijdingsmethodes ook de roofmijten zelf zult bestrijden. Bij het gebruik van roofmijten heb je geen andere middelen nodig.

  3. Herhaling: Als het goed is heb je de bloedluis onder zo onder controle! Zo niet, herhaal de procedure van het bestrijdingspakket nog een keer. Toch nog vragen?

Preventie van Bloedluis

Bloedluis voorkomen is lastig omdat het voornamelijk wordt meegenomen door wilde dieren die langs het kippenhok komen. Zorg ervoor dat het kippenhok weinig verstopplekken kent. Kit zoveel mogelijk naden en kieren dicht. Dit zijn aantrekkelijke plekken waar de bloedluis zich kan verstoppen. Gebruik uitneembare legnesten. Hierdoor kan je gemakkelijk controleren of er bloedluizen aanwezig zijn. Daarnaast zijn de legnesten gemakkelijk schoon te maken. Vervang regelmatig het strooisel wat in het hok ligt.

Aanvullende Tips en Ervaringen

  • Regelmatig schoonmaken: Sommige kippenhouders maken hun hok bijna nooit schoon, in de overtuiging dat er daardoor natuurlijke vijanden van bloedluizen in het hok zitten. De legnesten worden wel regelmatig schoongemaakt en voorzien van nieuw stro, met wat oude frituurolie in de kieren.

  • Kieren dichten: Een caravan als kippenhok kan leuk en romantisch zijn, maar ook een broeinest voor allerlei ongedierte door de vele kieren. Het is belangrijk om deze kieren te dichten met kit en het hok te witkalken.

Problemen met Eieren Leggen

Het kan voorkomen dat kippen minder eieren gaan leggen na het schoonmaken van het hok of een verandering in het dieet. Mogelijke oorzaken kunnen zijn:

  1. Stress: Kippen kunnen van de leg raken door stress, bijvoorbeeld door het schoonmaken van het hok met een kruiwagen.

  2. Verkeerd effect van schoonmaken: Het schoonmaken van het hok kan een verkeerd effect hebben als de kippen gewend waren aan een bepaalde omgeving. Het aanbrengen van stro op de bodem kan helpen.

  3. Verandering in dieet: Het toevoegen van bramen en maïs aan het dieet kan invloed hebben op de eierproductie.

  4. Rupsen in het hok: De aanwezigheid van rupsen in het hok kan mogelijk een oorzaak zijn.

Tabel: Mogelijke oorzaken van verminderde eierproductie

Mogelijke Oorzaak Omschrijving
Stress Kippen schrikken van veranderingen zoals schoonmaken met een kruiwagen.
Schoonmaak effect Verandering van de vertrouwde omgeving kan de eierproductie beïnvloeden.
Dieet verandering Toevoeging van bramen en maïs kan invloed hebben.
Rupsen Aanwezigheid van rupsen in het hok.

Het is belangrijk om de situatie te evalueren en eventueel aanpassingen te maken in de verzorging van de kippen om de eierproductie te optimaliseren.

labels: #Kip

Zie ook: