De paardenbloem, een welbekende plant met gele bloemen, is meer dan alleen een veelvoorkomend "onkruid". Verschillende volkeren maken al eeuwenlang gebruik van de geneeskracht van de paardenbloem, die tal van vitaminen en mineralen bevat en van oudsher wordt ingezet om de lever- en galfunctie te ondersteunen.

De paardenbloem behoort tot de composietenfamilie (Asteraceae), ook samengesteldbloemigen genoemd. Een paardenbloem kan eigenlijk overal gedijen. De paardenbloem heeft een penwortel die diep in de grond kan doordringen. Hun penwortels zorgen voor luchtigere bodems die water en zuurstof kunnen bufferen en daardoor gunstige omstandigheden creëren voor het bodemleven. Net als heermoes halen ze met hun diepe penwortels calcium en andere mineralen uit de ondergrond om deze terug beschikbaar te stellen in de bovenlaag.

In mijn jeugd speurde ik de omgeving altijd af naar de mooiste en lekkerste paardenbloemen voor mijn konijnen. Nu doe ik dat nog steeds, maar dan voor onszelf. Er zijn steeds minder bittere voedingsmiddelen in ons eetpatroon.

Waarom Bittere Stoffen Belangrijk Zijn

De eenzijdige combi van zoet, vet en smaakversterkers in het gemiddelde eetpatroon maakt dat we bitter ook steeds minder waarderen. Daarom zijn veel groentes zo veredeld dat ze minder bitter zijn. En toch….bittere stoffen zijn onmisbaar om ons spijsverteringsvuurtje brandend te houden. Paardenbloem wakkert vooral het vuurtje van je lever/gal systeem aan. Je hormonen, brein en darmen zullen je dankbaar zijn.

Sla je slag in de gratis supermarkt van Moeder Natuur om dit pareltje regelmatig te verzamelen. Jouw dokter mag jou dan misschien nog nooit hebben geadviseerd om iets met paardenbloemen te doen in je voedingspatroon, dat was wel anders bij de oude geneesheren. Het spreekwoord “Niet wat je eet maar wat je verteert, komt je ten goede” stamt van eeuwen terug.

Uit de tijd dat oude geneesheren onderwezen dat alle ziektes hun oorsprong in de darm en spijsvertering hadden. de spijsverteringscapaciteit in je lijf op orde zijn. Daar heb je gezonde darmen maar ook liters spijsverteringssappen voor nodig: speeksel, maag-, alvleesklier-, gal en darmsappen. Die vertering en spijsverteringscapaciteit is bij veel mensen een aandachtspunt. Onder andere door het Westerse voedingspatroon dat veel disbalans in onze darmen kan brengen door de vezelarmoede en gebrek aan vitale stoffen. Maar denk ook aan het hoge stressniveau dat veel mensen ervaren.

De Rol van Paardenbloem in de Spijsvertering

Onze spijsvertering wordt aangestuurd door ons zogenaamde parasympatische zenuwstelsel (rust, reparatie, herstel, slaap, spijsvertering). In tijden van chronische stress wordt dit zenuwstelsel vaak overruled door het sympathische zenuwstelsel (actie, alertheid, beweging) En dat kan flink ten koste gaan van onze spijsvertering. Weet dus wat je eet bij chronische stress. Een beroemde kruidengeneeskundige uit de Middeleeuwen verkondigde zelfs dat een blaadje paardenbloem, weegbree en duizendblad in het voorjaar de dokter buiten de deur zou houden, de rest van het jaar.

Van de meeste kruiden mogen we vanuit de wetgeving niet meer vertellen wat hun heilzame werking is maar van paardenbloem mogen we gelukkig nog steeds iets zeggen: dat het de ‘interne reiniging bevordert’. Het is van oudsher bekend om zijn reinigende werking op lever, nieren en blaas. Lees verder in mijn artikel Reiniging en Voedingsadviezen bij een Reinigingskuur. De Latijnse naam van Paardenbloem is Taraxacum Officinalis. Alle planten met ‘officinalis’ stonden te boek als ‘erkend geneeskrachtig’.

In vroegere tijden ging men er ook van uit dat een bepaald kruid bij een bepaald type mens paste. Zo zou de Paardenbloem vooral geschikt zijn voor mensen die ogenschijnlijk veel sterker lijken dan ze in werkelijkheid zijn. Eigenlijk voor de mensen die niet helemaal zichzelf zijn richting de buitenwereld.

De Kracht van de Paardenbloemwortel

Met name de paardenbloemwortel zit bomvol voedingsstoffen. De wortel bevat veel bitterstoffen die een gunstige werking hebben ter ondersteuning van de lever- en galfunctie. Daarnaast bevat de wortel ook fytosterolen en vetzuren zoals linoleenzuur, linolzuur, oleïnezuur en palmitinezuur.

Van oudsher wordt de paardenbloem gebruikt als geneeskruid voor de lever. De bitterstoffen in de paardenbloem zorgen voor een galverhogende en galdrijvende werking waardoor de lever voedsel beter kan verteren. Paardenbloem kan hierdoor van positieve invloed zijn bij ongemakken zoals een leverontsteking of leverinsufficiëntie en bij galblaas ongemakken. Ook kan paardenbloem preventief werken tegen de vorming van galstenen.

De bitterstoffen en choline in paardenbloem bevorderen de secretie van speeksel, maag- en pancreassappen waardoor de spijsvertering beter kan plaatsvinden en voedingsstoffen beter kunnen opgenomen worden.

Eigenschappen en Voordelen van Paardenbloem

  • Bitterstof: Stimuleert de aanmaak van spijsverteringsappen vanuit maag, lever en pancreas.
  • Inuline: Een prachtige vezelbron voor vooral onze Bifidobacterien.
  • Vezels: Het bevat meer vezels dan bijvoorbeeld sla of spinazie.
  • Choline: Een belangrijke stof voor de aanmaak van onze neurotransmitter acetylcholine.

De paardenbloem is de enige inheemse plant die door meer dan 100 soorten wilde bijen wordt bezocht. Ook voor de kuikens van weidevogels zoals de Grutto is de paardenbloem essentieel. Gezien de paardenbloem zoveel insecten aantrekt, hebben ze de eerste drie weken van hun bestaan voedsel op snavelhoogte.

De bloemen, wortels en blaadjes van de paardenbloem zijn eetbaar, de stengels niet. Eigenlijk zou je elke dag een paar bloemblaadjes mogen eten. Paardenbloemen hebben een geneeskrachtige werking. Ze bevorderen de werking van lever en werken goed tegen een blaasontsteking. Ze helpen tegen hoge bloeddruk, constipatie en gewrichtspijnen. Paardenbloemen bevatten veel antioxidanten en gezonde mineralen zoals calcium, ijzer, mangaan, magnesium, seleen, natrium, silicium, fosfor en koper. Bovendien bevat de bloem vitamine A, B1 en B2, C en E.

Hoe Paardenbloem te Gebruiken

Wil je profiteren van de gezonde eigenschappen van de paardenbloem? Dan kun je deze plukken in het wild en de bladeren verwerken in bijvoorbeeld een salade of thee trekken van gedroogde paardenbloembladeren. De werking van de paardenbloemwortel is echter sterker dan het blad.

Je kunt het op heel veel manieren toevoegen aan je eten. Jonge malse blaadjes over een salade snipperen/ of door een stamppot mengen. De wortels wassen, heel fijnsnijden en drogen.

Van paardenbloem wortel kan je thee kopen maar ook zelf paardenbloemthee maken. Je gebruikt hiervoor de wortel van de paardenbloem en de blaadjes. Snij de wortel in kleine stukjes en voeg twee eetlepels gehakte wortel toe aan 1 liter water. Kook dit gedurende vijf minuten. Zet het vuur uit, voeg dan de gesneden blaadjes toe en laat het geheel 40 minuten rusten.

Historisch Gebruik van Paardenbloemwortel

De paardenbloemwortel heeft een rijke historie in de volksgeneeskunde en is beroemd om zijn veelzijdige toepassingen. In de traditionele geneeskunde van verschillende culturen, waaronder de oude Europese en Chinese geneeskunde, werd paardenbloemwortel gewaardeerd om zijn potentiële gezondheidsvoordelen.

In de Europese volksgeneeskunde werd de paardenbloemwortel vaak gebruikt als een reinigend kruid. Men geloofde dat het kon bijdragen aan de ondersteuning van de leverfunctie en kon helpen bij het verwijderen van “onreinheden” uit het bloed. Het werd in die tijd vaak bereid als een thee of een tonic, waarvan gedacht werd dat het een herstellend effect had op het lichaam.

In de oude Chinese geneeskunde werd paardenbloemwortel gebruikt om zijn veronderstelde verkoelende eigenschappen. Het zou worden ingezet om het lichaam te helpen in balans te blijven, vooral bij overtollige hitte en zwelling. In traditionele recepten werd het soms gecombineerd met andere kruiden om de algehele lichaamsharmonie te bevorderen.

Voedingswaarde van Paardenbloem

Van wortel tot bloem zijn paardenbloemen zeer voedzame planten boordevol vitaminen, mineralen en vezels. Paardenbloemgroenten kunnen gekookt of rauw gegeten worden en zijn een uitstekende bron van vitamine A, C en K. Ze bevatten ook vitamine E, foliumzuur en kleine hoeveelheden van andere B-vitamines. Paardenbloemen als groente leveren verschillende mineralen, waaronder ijzer, calcium, magnesium en kalium (1). Paardenbloemwortel is rijk aan het koolhydraat inuline, een soort oplosbare vezel die voorkomt in planten en die de groei en het behoud van gezonde darmbacteriën in je spijsverteringskanaal ondersteunt (2).

Kortom: De voedingswaarde van paardenbloemen strekt zich uit over alle delen van de plant.

Gezondheidsvoordelen van Paardenbloem

Paardenbloem kan veel voordelen voor de gezondheid hebben, maar er is nog niet veel onderzoek gedaan om deze voordelen bij mensen te bevestigen. Hieronder een overzicht van de belangrijkste gezondheidsvoordelen:

  1. Bevat krachtige antioxidanten: Helpt vrije radicalen te neutraliseren, wat cruciaal is voor de algehele gezondheid.
  2. Kan ontstekingen verminderen: Dankzij verbindingen zoals polyfenolen.
  3. Kan de bloedsuikerspiegel helpen verlagen: Chicorinezuur en chlorogeenzuur kunnen de insulineafscheiding verbeteren.
  4. Kan het cholesterolgehalte verlagen: Sommige polyfenolen in paardenbloem hebben mogelijk cholesterol- en triglycerideverlagende eigenschappen.
  5. Kan de bloeddruk verlagen: Door zijn vochtafdrijvende werking en kaliumgehalte.
  6. Kan beschermen tegen leverschade en -ziekten: Paardenbloemwortelextract kan leverschade helpen voorkomen.
  7. Kan gewichtbeheersing ondersteunen: Door de koolhydraatstofwisseling te verbeteren en de vetopname te verminderen.
  8. Kan de groei van kankercellen voorkomen: Verschillende reageerbuisstudies hebben aangetoond dat paardenbloemextract de groei van bepaalde soorten kanker kan vertragen.
  9. Kan de spijsvertering verbeteren en constipatie behandelen: Paardebloemwortel is een rijke bron van de prebiotische vezel inuline.
  10. Heeft antimicrobiële en antivirale eigenschappen: Kan het vermogen van je lichaam om infecties te bestrijden ondersteunen.
  11. Kan beschermen tegen huidbeschadiging: Door zonlicht, veroudering en acne.
  12. Draagt bij aan de gezondheid van de botten: Paardenbloembladeren zijn een goede bron van calcium en vitamine K.

Dosering en Veiligheid

Op dit moment zijn er geen duidelijke richtlijnen voor de dosering, omdat er nog maar weinig onderzoek bij mensen is gedaan.

Paardenbloemen hebben een lage toxiciteit en zijn waarschijnlijk veilig voor de meeste mensen, vooral wanneer ze als voedsel worden geconsumeerd (40). Onthoud echter dat het onderzoek nog beperkt is en dat paardenbloem niet geheel risicovrij is. Deze plant kan allergische reacties veroorzaken, vooral bij mensen met allergieën voor verwante planten zoals de alsemambrosia. Contacteczeem kan ook voorkomen bij mensen met een gevoelige huid (40, 41, 42). Volgens een oudere review kan paardenbloem ook een wisselwerking hebben met medicijnen, waaronder bepaalde antibiotica, antistollingsmiddelen en bloedsuikermedicijnen.

Mensen kunnen paardenbloemwortels, -groen en -bloemen eten. De plant bevat vitaminen, mineralen en vezels. Terwijl het consumeren van paardenbloem als onderdeel van een uitgebalanceerd dieet waarschijnlijk veilig is voor de meeste mensen, is er meer onderzoek nodig naar paardenbloem als supplement.

labels:

Zie ook: