Op de tuinderij telen we groene sperziebonen maar ook paarse en gele variëteiten. Sommige van onze bonen zijn lang en dik (we noemen ze spekbonen) en andere zijn delicater. Ze kunnen door elkaar worden gebruikt in recepten, maar misschien moet je de kooktijden een beetje aanpassen voor de grotere bonen. We verbouwen zowel stambonen (die blijven laag) als stokbonen (klimmers). De planten van de stokboon zijn groot en groeien langs bamboe stokken zo’n twee meter de hoogte in. De bonen groeien snel en moeten om de dag geplukt worden, een klusje waar we op het hoogtepunt van de zomer vaak wel een paar uur mee bezig zijn!
Sperziebonen blijven een paar dagen goed als je ze in een papieren zak in de koelkast bewaart.
Boontjes passen goed bij intensere smaken zoals citroen, boter, knoflook of spek. Ze moeten worden gekookt want rauw zijn ze niet gezond. Snij alleen de houterige steeltjes van de sperzieboon af voor je ze gaat bereiden, de puntige uiteinden kun je laten zitten. Daarna kunnen ze worden gesneden of heel worden gelaten en op verschillende manieren worden bereid, zoals blancheren, koken, bakken of braden.
Wat zijn Spekbonen?
Spekbonen zijn op het oog een kruising tussen snijbonen en sperziebonen. De peulen zijn minstens even lang als snijbonen, maar even stevig en bolrond als sperziebonen. De kleur kan verschillen: meestal groen, maar er worden ook gele en zelfs paarse bonen aangeboden.
Waar zijn Spekbonen te Koop?
Spekbonen zijn helaas niet zomaar bij iedere supermarkt te krijgen. Bovendien is het een typische seizoensgroente, die eigenlijk nooit uit de diepvries wordt aangeboden. De piek ligt in augustus, doorlopende in september. Buiten het seizoen worden ze niet of nauwelijks aangeboden. Spekbonen zijn meestal ook tamelijk aan de prijs. Voor de echte liefhebber is zelf kweken dus een aanrader.
Hoe Maak je Spekbonen Schoon?
Spekbonen kun je op precies dezelfde wijze als sperziebonen schoonmaken. Spoel de boontjes eerst even goed af onder de koude kraan. Dop de spekboon dan door de beide puntjes eraf te snijden. Bij heel verse exemplaren kun je de puntjes er ook af breken. Let op: zo nu en dan worden er spekbonen met draad aangeboden, al zijn veruit de meeste rassen tegenwoordig draadloos. Dit kun je eenvoudig testen. Snijd het bovenste puntje zo af dat het nog net aan de naad van de peul vastzit. Vervolgens trek je dat stukje in de richting van de naad van de peul af, zodat de eventuele draad meekomt. Doe dat vervolgens ook bij de onderkant van de peul met de andere naad.
Hoe Bereid je Spekbonen?
Ook bij het bereiden kun je spekbonen behandelen als sperziebonen. Het enige verschil is de kooktijd: die is fors langer bij spekbonen. Reken op minstens 25-30 minuten. Dit is de klassieke manier van bereiden, en ook de aangeraden manier. Het principe is eenvoudig. Kook de schoongemaakte bonen in ruim water zonder zout. De bonen moeten nog licht beetgaar zijn na het koken. Test de garing door er met een vork in te prikken.
Recepten met Sperziebonen en Spekbonen
Spekbonen kun je op dezelfde manieren toepassen als sperziebonen: wokken, stomen, in een ovenschotel verwerken, in stamppot of in een salade. Voor de kooktips bij deze bereidingswijzen en een aantal smakelijke recepten verwijzen we door naar ons artikel over sperzieboontjes.
Oud-Hollandse Spekbonen
Zet schoongemaakte, in stukken gebroken spekbonen op met een flink stuk gerookt spek (voor vier personen: een pond spekbonen en 100-125 gram spek). Kook dit totdat de bonen beetgaar zijn. Opdienen met een klontje boter, wat peper en zout en nootmuskaat (liefst vers geraspt).
Hoeveel Bonen per Persoon?
Reken voor een normale portie op 250 tot 300 gram bonen per persoon.
Hoe Bewaar je Verse Spekbonen?
Verse spekbonen kun je het beste bewaren in een open zak in de koelkast. Daar blijven ze 3-5 dagen goed. Indien je ze langer wilt bewaren is invriezen aan te bevelen. Eerst kort (5-7 minuten) blancheren.
Zelf Spekbonen Kweken
Spekbonen zijn tamelijk duur. Zelf kweken is een stuk goedkoper, en bovendien vrij eenvoudig. Spekbonen zijn namelijk sterke planten die zelden ziektes krijgen. Volg verder de aanwijzingen op het zakje. Let wel op dat je de bonen snel oogst: bij sommige rassen zijn de peulen al na een week aan de plant niet meer geschikt om op te eten. Je vindt ze in de winkel soms ook aangeboden als “stokslabonen”.
Tips voor het Koken van Bonen
Er zijn misschien wel 100 variaties op het recept voor gekookte bonen en iedere kok heeft zo zijn eigen trucjes om de meest malse en smaakvolle boon te maken. Ik kook inmiddels al weer een paar jaar mijn eigen bonen (véél goedkoper en lekkerder dan die uit blik!), dus ik heb mijn eigen favoriete 'methode' ontwikkeld.
Vroeger voegde ik het zout altijd pas aan het einde van de kooktijd toe, omdat ik bang was dat de bonen anders niet zacht zouden worden. Voor bonen en erwten die makkelijk zacht worden doe ik dat nog steeds zo, maar voor bonen met een taai schilletje, zoals kidneybonen en witte bonen, is het juist goed om helemaal aan het begin, bij het weken al zout toe te voegen. Het zout maakt de schilletjes dan zacht, zodat de bonen heel gelijkmatig gaar worden en ook mooi heel blijven.
Hoe Kook je Bonen?
Als je de bonen in een kruidig gerecht gaat gebruiken, zoals een curry of chili, is het op zich voldoende om ze gewoon in water met eventueel wat zout te koken. Als je wilt dat de bonen van zichzelf al heel smaakvol zijn, is het zeker aan te raden om wat smaakmakers aan het kookwater toe te voegen, zoals in het recept hieronder.
- Doe de bonen met anderhalve eetlepel zout in een grote pan, voeg water toe tot ze ruimschoots onderstaan en laat de bonen 12-24 uur weken.
- Giet na het weken de bonen af.
- Doe opnieuw ruim water bij de bonen in de pan en breng ze aan de kook.
- Schep eventueel het schuim af dat in het begin ontstaat (niet per se nodig) en voeg de ui en knoflook toe.
- Proef na 45 minuten of de bonen al zacht en gaar zijn, zo niet, laat ze dan nog wat langer sudderen en proef ze ieder kwartier.
- Als je de smaak van de bonen te flauw vindt, kun je nog een theelepel extra zout toevoegen.
- Giet de bonen af en vis de stukken ui en knoflook ertussenuit.
De gekookte bonen zijn in de koelkast een dag of vier houdbaar en in de vriezer meerdere maanden. Vries ze in porties in, zodat je makkelijk een portie kunt gebruiken om te koken.
Seizoensgebonden Oogst
Juli, augustus en met goed weer ook nog september en oktober. Dat zijn de maanden waarin je boontjes oogst. Van de stamboontjes - de lage soorten - oogst je ongeveer 2 weken. Van de klimmers - de stokbonen - veel langer. Als de planten het goed naar de zin hebben zelfs tot aan de eerste vorst.
Snelle Recepten met Sperzie- en Snijbonen
Annemiek van Floraa maakte voor ons 3 verrassend makkelijke recepten met sperzie- en snijbonen. Heb je ook zo’n overvloedige oogst snij- en sperziebonen? Voor dit lekkere gerecht heb je slechts een paar ingrediënten nodig. Snijbonen smaken van zichzelf al lekker fris.
Snijbonen Bereiding
- Snij de snijbonen diagonaal in dunne reepjes.
- Smelt de boter met de olie in een koekenpan op middelhoog vuur.
- Snijd de sjalotten in kleine stukjes en fruit ze.
Sperziebonen met Verse Kruiden
Mmm, niets lekkerder dan verse boontjes met verse kruiden. Heb je geen verse kruiden?
- Kook de bonen 2 minuten in een pan met water.
- Giet de bonen af, spoel ze onder de koude kraan om het koken te stoppen en dep ze droog.
- Verhit de boter in een koekenpan op middelhoog vuur.
- Bak de uien ongeveer 2-3 minuten tot ze doorzichtig zijn.
- Voeg de sperziebonen toe en laat het geheel 2-3 minuten sudderen.
Annemiek van Floraa.nl heeft inmiddels alle recepten geprobeerd en echt: héél makkelijk en héél lekker. Wat ik erg leuk vind is dat Annemiek zoveel verse kruiden gebruikt. Dat kom je niet zo vaak tegen.
Geroosterde Sperziebonen
Geroosterde sperziebonen, als je ze eenmaal op deze manier gegeten hebt wil je niet meer anders! Jaren lang gebruikte ik diepvries sperziebonen. Waarom? Omdat ik dat handig vond. Maar laatst waren de sperziebonen in de aanbieding en ik dacht, ik ga een keer voor ‘vers’. En in plaats van ze te koken, wokken of stomen heb ik ze geroosterd en ik wist niet dat geroosterde sperziebonen zo lekker waren. Roosteren kan zowel in de oven als in de airfryer.
Eerlijk gezegd waren de sperziebonen al bijna op voordat ik ze op tafel kon zetten, want ze zijn ook lekker als snack. Knapperig, lekker gekruid en een klein beetje geblakerd. En het mooiste vind ik nog wel die krokante puntjes aan het uiteinde. Ik zeg: ga dit zeker proberen!
Bereiding in de Oven of Airfryer
Deze groene bonen kun je op twee manieren bereiden, in de oven of in de airfryer. In de oven bak je ze op 180 graden voor ongeveer 15 tot 18 minuten. Bekleed je bakplaat met een stukje bakpapier en schik de sperziebonen op een rijtje. Als je ze op elkaar legt, worden ze gestoomd in plaats van geroosterd. Door ze uit elkaar te leggen worden ze gelijkmatig gaar. In de airfryer leg je ze rechtstreeks in de lade en bak je ze ongeveer 8 minuten op 190 graden. Schep of schud de bonen tussendoor een keertje om zodat ze mooi gelijkmatig gaar worden.
Recept: Geroosterde Sperziebonen
De lekkerste manier om sperziebonen te bereiden, rooster ze in de oven of airfryer. Heerlijke knapperige boontjes, die heerlijk zijn als bijgerecht of snack.
Ingrediënten:
- 500 gram sperziebonen, gewassen
- 1 eetlepel olie
- halve theelepel knoflookpoeder
- 1 flink mespunt uienpoeder
- chilipoeder naar smaak
- 1 theelepel geroosterde sesamzaadjes
- grof zout en versgemalen zwarte peper
- optioneel: citroenrasp en een kneepje sap
- optioneel: srirachia saus voor erbij
Bereiding:
- Maak 500 gram sperziebonen schoon door de topjes eraf te snijden. De uiteinden (de puntjes) mogen eraan blijven zitten. Was de bonen goed onder de kraan.
- Schud de bonen goed uit en leg ze op een schone theedoek of op een paar velletjes keukenpapier. Dep ze zo goed mogelijk droog en doe ze in een ruime kom.
- Doe een halve theelepel knoflookpoeder, een flink mespunt uienpoeder, chilipoeder naar smaak en een snuf zout en peper erbij. Als je het lekker vindt, kun je er (biologische) citroenschil overheen raspen.
- Besprenkel de sperziebonen met een eetlepel olie en zorg dat alle bonen bedekt zijn met een klein laagje.
- Verwarm de oven voor of zet de airfryer klaar en bereid de sperziebonen in de oven of airfryer. Ongeveer 15 -18 minuten in de oven op 180 graden of 8 minuten op 190 graden in de airfryer.
- Proef of de gaarheid naar wens is. Zijn ze te hard naar jouw smaak, rooster ze dan nog ietsjes langer.
- Bestrooi ze voor het serveren met geroosterde sesamzaadjes en besprenkel de bonen eventueel met een kneepje citroensap. Serveer er srirachia saus bij, je kunt de bonen hier lekker in dippen.
Deze geroosterde sperziebonen passen bij veel verschillende gerechten. Het is lekker met rijst of bij een ei gerecht. Maar ook erg lekker geserveerd bij gebakken tahoe of tempeh. Ook een prima snack!
Paarse Bonen met Kool en Paprika (Gestoomd)
Paarse bonen met kool en paprika gestoomd op smaak met olijfolie en een kruidenmix (oa met het blad van radijs, peterselie, blad van de Nieuw-Zeelandse spinazie, hazelnoot meel, knoflook en olijfolie). Samen met gebakken ui, braadworst en afgeblust met witte balsamico azijn.
- Start met het in kleine stukjes snijden van de bonen, kool en paprika.
- Leg de groenten in de inzet van een stoommachine of inzet van een pasta pan.
- Stoom de groenten in 20 minuten max.
- Maak een dressing van een kruidenmix ( of pesto) en een olijfolie.
- Meng de warme gestoomde groenten met de dressing.
- Terwijl de groenten stomen, bak je de ui en de braadworst samen.
- Doe er een eetlepel olijven bij, meng ze goed door de ui/worst mix.
labels: #Ei
