Rijst is een basisvoedsel voor veel mensen en een essentieel onderdeel van diverse keukens wereldwijd. Pandanrijst en jasmijnrijst worden vaak samen genoemd en zijn in veel recepten inwisselbaar. Toch zijn er subtiele verschillen die het waard zijn om te kennen. Laten we eens kijken hoe je deze rijstsoorten het beste kunt koken en in welke gerechten ze het meest tot hun recht komen.

Wat is Pandanrijst?

Pandanrijst is eigenlijk geen echte rijstsoort. Pandan is namelijk een plant waarvan de bladeren een bepaalde stof bevatten: 2-acetyl-1-pyrroline. Dat is exact hetzelfde goedje dat jasmijnrijst een heerlijke geur geeft, waardoor pandanbladeren wel eens gebruikt worden om die lekkere aroma’s te versterken. Daarom wordt jasmijnrijst in Nederland ook wel pandanrijst genoemd. Sterker nog, het is de meest gebruikte naam!

Jasmijnrijst: Een Geurige Variant

Jasmijnrijst is een geurige, aromatische rijstsoort die voornamelijk geteeld wordt in Thailand, maar inmiddels ook wordt verbouwd in delen van Vietnam, Laos en Cambodja. In vergelijking met andere soorten rijst heeft jasmijnrijst een langere korrel en een ietwat zoete smaak als je het kookt.

Hoe Kook Je Jasmijn- of Pandanrijst?

Jasmijn- of pandanrijst koken is heel simpel. Je kunt er gewoon een rijstkoker voor gebruiken. Het is echter vaak lekkerder wanneer je de verhouding tussen rijst en water precies afmeet, zodat je de rijst niet hoeft af te gieten. Zo doe je dat:

  1. Spoel de rijst af met koud water totdat het water niet meer troebel is.
  2. Breng een pan met de rijst en 1,5 keer zoveel water aan de kook.
  3. Draai vervolgens het vuur lager en houd een kooktijd van 10 minuten aan (12 voor builtjes).
  4. Als de korrels gaar zijn draai je het vuur uit en laat je de rijst nog even een paar minuten stomen met de deksel op de pan, zodat echt al het water opgenomen is.

Gezondheidsvoordelen van Jasmijnrijst

Zeker! Jasmijnrijst is hartstikke gezond. Het zit namelijk boordevol belangrijke voedingsstoffen als vitamine B1, B3 en ijzer. Die heb je nodig om de koolhydraten in energie om te zetten en om genoeg zuurstof door het bloed te vervoeren. Bij Lassie voegen we daar graag nog wat aan toe: extra vezels!

Culinaire Toepassingen

Het zal je niet verbazen, maar jasmijn- en pandanrijst worden voornamelijk gebruikt in recepten uit de Aziatische keuken. Met name in Thaise curry’s en diverse roerbakschotels vormt deze rijst een fijne tegenhanger voor de relatief sterke smaken.

Pandanrijst en curry: een goddelijke combi. is ook nog eens laag in calorieën, makkelijk te maken en staat snel op tafel. Eigenlijk alles wat je nodig wilt na een lange dag werken. Pandanrijst wordt natuurlijk in veel Aziatische gerechten gebruikt, maar het past ook perfect bij sommige Mediterrane maaltijden! Gebruik de rijst bijvoorbeeld eens in combinatie met shoarma, aubergine reepjes en tahini-yoghurt.

Variaties en Tips voor het Koken van Rijst

Rijst wordt door veel mensen wel wekelijks gegeten. Het is een goede voedingsbron en een goede basis voor veel gerechten. Hoe moet je rijst koken en hoe lang moet je rijst koken? De kooktijd kan per rijstsoort iets verschillen, kijk daarvoor op de verpakking. Zet een pan op het vuur en voeg eventueel een snufje zout toe. Laat dit ca. 10 minuten zachtjes koken met de deksel licht schuin of dicht op de pan. Proef of de rijst klaar is, zet het vuur uit en laat met de deksel op de pan nog 5 minuten stomen. Gemiddeld neem je 75 gr rijst per persoon. Ik gebruik 1 kopje rijst en 2 kopjes water per persoon. Ik gebruik daar een theekopje voor, maar het ligt er maar net aan hoeveel eetlust je hebt. Het is handig om te onthouden welk kopje je altijd gebruikt zodat je genoeg rijst hebt, maar niet veel te veel. Al het water zal door de rijst opgenomen worden.

Was de rijst onder koud water tot het water helder is. Doe daarna per persoon 1 kopje rijst en 2 kopjes water in een pan. Voeg eventueel een snufje zout toe en breng het aan de kook. Laat de rijst 10 minuten zachtjes koken met de deksel schuin of dicht op de pan, en roer 1-2 keer door. Wanneer het water is opgenomen, proef je of de rijst klaar is. Wil je dat de rijst nog iets langer kookt, voeg dan nog een scheut extra water toe. Met rijst kun je alle kanten op in de keuken. Maak een voedzame maaltijd met wokgroenten, kip en sojasaus, of kies voor een klassieke, romige risotto.

Wanneer Gebruik Je Welke Rijst?

Snelkookrijst gebruik je als je weinig tijd hebt en is snel klaar. Basmati en pandan rijst passen goed bij Aziatische gerechten door hun geur en smaak. Basmati rijst heeft lange, droge korrels met een nootachtige smaak en past goed bij Indiase gerechten. Pandan rijst is iets vochtiger, kleveriger en heeft een subtiele pandan-geur, waardoor deze ideaal is voor Thaise en Oosterse gerechten.

Tips voor Perfecte Rijst

  • Was de rijst grondig onder koud water voordat je het kookt om overtollig zetmeel te verwijderen.
  • Volg daarnaast de juiste water-rijstverhouding en laat de rijst na het koken een aantal minuten rusten met de deksel op de pan.

Voedingswaarde van Rijst

Rijst is een goede energiebron door de koolhydraten en bevat vezels en gezonde voedingsstoffen, terwijl het ook glutenvrij en laag in vet is. Bruine rijst bevat het vliesje van de rijstkorrel, waardoor het meer vezels, vitamines en mineralen bevat.

Veelgemaakte Fouten bij het Koken van Rijst

Het koken van rijst lijkt heel eenvoudig, maar dat is het niet. Althans, alles is makkelijk als je weet hoe het moet, dus ook het koken van rijst. Een paar kleine foutjes zijn zo gemaakt, waardoor je rijst gemakkelijk te hard, droog of plakkerig is. Meet de totale hoeveelheid rijst af die je nodig hebt. Spoel de rijst grondig met koud water tot het water helder is. Als je de tijd hebt, laat de rijst dan ten minste 30 minuten weken in koud water. Breng het aan de kook. Doe een deksel op de pan en zet het ‘vuur’ laag, dat wil zeggen op sudder niveau. Laat de rijst net zo lang koken als de verpakking vermeldt. Haal het deksel er niet af. Controleer aan het eind of de rijst gaar is door een beetje te proeven. Laat de rijst nog 10 minuten na garen.

Om het makkelijker te maken kun je ook denken in kopjes: één kopje rijst per persoon en vervolgens twee kopjes water per persoon om de rijst in te laten koken. Als je een rijstkoker hebt, wordt het koken van rijst een stuk makkelijker. Gebruik simpelweg dezelfde verhouding van 1 deel rijst en 2 delen water en doe dit in de rijstkoker, die vervolgens al het werk voor je doet.

Kooktijden van Verschillende Rijstsoorten

Op de vraag ‘Hoe lang moet rijst koken?’ is geen eenduidig antwoord te geven. De kooktijd hangt namelijk af van de soort rijst die je in huis hebt gehaald. N.B. De meeste rijst in de supermarkt is voorgekookt, hierdoor is de kooktijd aanzienlijk korter. Rijst in de biologische winkels is meestal niet voorgekookt en die hebben dan ook aanzienlijk langere kooktijden.

Verschillende Kookmethoden

Rijst kun je op verschillende manieren klaarmaken, net wat je voorkeur heeft. Wij koken zelf altijd volgens de ‘afgepast koken’ manier. Deze manier is geschikt voor in een pannetje, maar ook voor de rijstkoker.

1. Afgepast Koken

Door rijst afgepast te koken, doe je van tevoren de juiste hoeveelheid water en rijst in de pan. Na een kwartiertje is het gekookt en kan het vuur uit. Je hoeft dan verder niets meer te doen… al wordt de rijst nóg lekkerder wanneer je de pan nog 10 minuten extra dicht laat (zonder hitte).

Hoe je het doet? Voor 4 personen neem je 2 kopjes rijst. In een kopje past ongeveer 150 gram, dus 300 gram in totaal. Was de rijst goed - spoel het zeker zo’n 4x af met ruim koud water. Doe het nu in de pan en voeg 3 kopjes (dus anderhalf keer zoveel!) water toe en een theelepeltje zout.

Zo kun je de rijst op laag vuur in ongeveer 15 minuten gaar koken. Zoals eerder gezegd wordt de rijst ’t lekkerste als je de pan daarna nog 10 minuten dicht laat.

2. Koken in Ruim Water

Dit is de makkelijkste manier van rijst koken. Het kan zo echt bijna niet fout gaan. Je kookt de rijst op deze manier net als pasta. In een pan met ruim water. Bij deze manier is het niet nodig de rijst vooraf te wassen, omdat het zetmeel in het water achterblijft als je het afgiet.

Om op deze manier rijst te koken vul je een pan met een ruime hoeveelheid (minstens een liter) water en twee theelepels zout. Hieraan voeg je de rijst toe - zo’n 2 kopjes voor 4 personen - en je laat het 10-12 minuten koken. Je kunt ondertussen proeven of de rijst gaar is.

Na het koken giet je de rijst af en doet het terug in de pan. Bonus: een klontje boter maakt het nóg lekkerder!

3. Rijst Koken in de Magnetron

Kook je rijst liever in de magnetron? Dat kan! En het wordt er helemaal niet minder lekker door… als je het goed doet, natuurlijk. En het grote voordeel: je kookt de rijst in de schaal waarin je het ook opdient. Dat scheelt weer afwas!

Om rijst te koken in de magnetron is het ook belangrijk dat je de rijst van tevoren spoelt. Zo’n 4x in ruim koud water is genoeg. Je gebruikt ook in dit recept weer 2 kopjes (300 gr) rijst.

Neem hiervoor een magnetronschaal en vul die met de gespoelde rijst. Hierover giet je 4 kopjes water, dus twee keer zoveel als de rijst. Nu kun je ook wat zout, olie of andere kruiden toevoegen. Dek de schaal af en plaats hem in de magnetron. Kook de rijst op 700 Watt in zo’n 20 minuten gaar.

4. Rijst Koken in de Rijstkoker

Een andere, veelgebruikte optie is de rijstkoker. Dit apparaat slaat automatisch af wanneer de rijst klaar is. Ik durf te beweren dat je bij 90% van de Antillianen, Surinamers en Indonesiërs een rijstkoker in huis aantreft.

Doordat de rijstkoker uitslaat als hij heter dan 100 graden wordt, kan de rijst niet overkoken of aanbranden. Wel zo handig! Het enige dat je bij deze methode hoeft te doen is de (gespoelde) rijst en het water in de rijstkoker plaatsen met wat zout erbij. Aanzetten en een kwartiertje later is de rijst klaar!

Smaak Toevoegen: Rijst Koken in Bouillon of Kokosmelk

Witte rijst is lekker, maar soms wil je rijst die al op smaak is. Lekker als bijgerecht! Die smaak kun je achteraf toevoegen met een klontje boter of kruiden, zoals we doen bij de arros moro, maar dit kan ook tijdens het koken zelf.

Kook de rijst bijvoorbeeld eens in (kippen)bouillon, of een mengsel van water en kokosmelk. Extra lekker!

Rijst op Smaak Brengen

Het begint allemaal met de rijst zelf. Kies je voor een lekkere, smaakvolle rijstkorrel dan ben je al een heel eind. Laat de witte rijst van Lassie dus alsjeblieft staan en kies voor een geurige variant. Pandan (lijkt een beetje op Jasmijn rijst) is mijn favoriet. Dan heb je ook nog Basmati rijst. In vergelijking met de Pandan rijst zijn daar de rijstkorrels wat langer van en de rijst kookt ook wat droger. Mijn favoriete rijstmerken uit de supermarkt zijn: Tilda en Alesie.

Kokosrijst is ontzéttend eenvoudig om te maken. De bereidingswijze van de rijst is namelijk exact zoals ik hem hierboven heb omschreven met water. In plaats van water gebruik je echter kokosmelk! Door de kokosmelk worden de rijstkorrels heerlijk zacht en krijgen ze een subtiele kokossmaak. Houd er echter wel rekening mee dat de rijst een beetje aan de bodem van de pan kan gaan plakken tijdens het koken. Als de kokosmelk heel dik is verdun ik het altijd een beetje met wat water.

De Waarheid Achter Pandanrijst

Je leest het goed, officieel bestaat pandanrijst helemaal niet. Tenminste: er bestaat geen rijstakker ter wereld waar ze pandanrijst verbouwen. Bovendien: van alle 3500 verschillende soorten rijst is pandan daar niet één van. Om te begrijpen wat pandanrijst is, moeten we eerst kijken naar een andere bekende rijstsoort: jasmijnrijst.

Tips van Chefs

Zoek eerst uit welke rijst je lekker vindt. Carl: ‘Ten eerste: koop je rijst bij een toko. En ten tweede: zoek uit welke rijst je lekker vindt. Iedereen heeft z’n voorkeuren. De ene rijst is dus niet beter of slechter dan de andere, maar gewoon anders. En dat moet je ontdekken. Wij houden van een grote rijstkorrel, dus wij koken niet met gebroken rijst. Mas: ‘Ik wil echt fluffy rijst, en dan kom je al snel uit bij de rijstsoort jasmijn. Deze wordt in Azië verbouwd. Maar je kunt ook de voorkeur hebben voor een soort rijst bij een bepaald type gerecht. Het is net zoals met aardappelen.

Stappen voor Perfecte Witte Rijst

Je wil namelijk dat het resultaat gelijkmatig is en dat de rijst mooi los kookt.Hoe je dat doet leggen we je graag uit in dit artikel. Vanaf nu maak jij ook de allerbeste witte rijst… die dan weer héél geschikt is voor het maken van nasi of andere gebakken gerechten.

  1. Kies de juiste rijst: Je kunt rijst grofweg verdelen in twee soorten: rijst met LANGE korrel en die met KORTE korrel. Het maakt niet uit welke naam de rijst heeft; met het blote oog kom je hiermee al een heel eind. Is de korrel erg langwerpig en dun? Dan is het langkorrelige rijst. Deze rijst is geschikt om in Indonesische, Antilliaanse en Surinaamse rijstgerechten te gebruiken. Het kookt mooi los en kan worden opgebakken als nasi.Kortkorrelige rijst is (zoals de naam al doet vermoeden!) een stuk korter. Hierdoor lijken de korrels soms bijna rond. Deze rijst is geschikt voor het maken van sushi, risotto en rijstepap. De rijst plakt meer dan die met lange korrel.
  2. Was de rijst: Rijst is een product dat veel zetmeel bevat. Witte rijst is daarnaast gepeld, waardoor het buitenste vliesje is verwijderd. Vaak ligt er op de rijstkorrels daarom een laagje zetmeel. Om die reden wassen we de rijst altijd voor gebruik.
  3. Kies een geschikte pan: Kies je ervoor om een pan te gebruiken? Neem er dan altijd één met een dikke bodem. Dit geleidt de warmte goed en voorkomt dat de rijst op de bodem verbrandt. Vermijd pannen van aluminium. Deze geven je juist de meeste kans op een verbrande bodem.
  4. Kook perfecte witte rijst: Wanneer je water, zout en/of kruiden hebt toegevoegd, breng je de pan met rijst aan de kook. Dit mag op laag of hoog vuur… maar blijf erbij! Wanneer de rijst kookt, zet je de pan op het allerlaagste pitje en doe je de deksel erop. Haal de deksel niet meer van de pan, ook niet om even te kijken! De rijst heeft namelijk alle stoom nodig om zacht en los te koken.
  5. Rijst bakken? Eerst afkoelen: Schep het dan uit de pan in een grote kom of schaal en laat het helemaal afkoelen.Bij het bakken van koude rijst loop je veel minder risico dat de rijst aan de bodem van de pan of wok blijft plakken.

Geschikte Rijstsoorten voor Antilliaanse Gerechten & Nasi

  • Basmatirijst
  • Surinaamse rijst
  • Pandan rijst
  • Parboiled rijst

labels: #Koken

Zie ook: