Pandanrijst en jasmijnrijst worden vaak in één adem genoemd en zijn nagenoeg inwisselbaar. Je kunt ze beiden gebruiken als het recept vraagt om één van de twee. Desalniettemin zijn ze toch ook weer niet helemaal hetzelfde. Dus wat zijn de verschillen precies? Hoe kun je jasmijn- en pandanrijst het best koken? En in welke gerechten komen deze rijstsoorten het best tot hun recht?

Wat is Pandanrijst?

Pandanrijst is eigenlijk geen echte rijstsoort. Pandan is namelijk een plant waarvan de bladeren een bepaalde stof bevatten: 2-acetyl-1-pyrroline. Dat is exact hetzelfde goedje dat jasmijnrijst een heerlijke geur geeft, waardoor pandanbladeren wel eens gebruikt worden om die lekkere aroma’s te versterken. Daarom wordt jasmijnrijst in Nederland ook wel pandanrijst genoemd. Sterker nog, het is de meest gebruikte naam!

Verschillen tussen Jasmijnrijst en Pandanrijst

Jasmijnrijst is een geurige, aromatische rijstsoort die voornamelijk geteeld wordt in Thailand, maar inmiddels ook wordt verbouwd in delen van Vietnam, Laos en Cambodja. In vergelijking met andere soorten rijst heeft jasmijnrijst een langere korrel en een ietwat zoete smaak als je het kookt.

Hoe Kook Je Jasmijn- of Pandanrijst?

Jasmijn- of pandanrijst koken is heel simpel. Je kunt er gewoon een rijstkoker voor gebruiken. Het is echter vaak lekkerder wanneer je de verhouding tussen rijst en water precies afmeet, zodat je de rijst niet hoeft af te gieten. Zo doe je dat: spoel de rijst af met koud water totdat het water niet meer troebel is. Breng een pan met de rijst en 1,5 keer zoveel water aan de kook. Draai vervolgens het vuur lager en houd een kooktijd van 10 minuten aan (12 voor builtjes). Als de korrels gaar zijn draai je het vuur uit en laat je de rijst nog even een paar minuten stomen met de deksel op de pan, zodat echt al het water opgenomen is.

Rijst koken begint met rijst kiezen. Of beter: het rijstgerecht kiezen. Het ene gerecht vraagt om misschien een plakkerige rijst, het andere om een droge.

  • Pandanrijst: is een beetje plakkerige witte rijst (ideaal voor het eten met stokjes), lange korrel met een bloemige smaak.
  • Basmatirijst: een droogkokende witte rijst met nootachtige smaak. Vergelijkbaar met Pandanrijst, maar dunner, langer en droger.
  • Zilvervliesrijst: een vezelrijke, lekker stevige rijstsoort met een bite. Ook wel bruine rijst genoemd; in tegenstelling tot de witte rijstsoorten zit hier het vliesje nog om de rijstkorrel en moet iets langer koken.

Rijst Wassen: Wel of Niet?

Vroeger werd rijst altijd gewassen, omdat er nog wel eens viezigheid en kleine steentjes tussen de korrels te vinden was. Nu zijn de productieprocessen zo verfijnd, dat je rijst in principe niet meer schoon hoeft te maken. Wat maakt dan het water zo troebel? Nou, dit heeft alles te maken met het laagje zetmeel dat van nature op de rijstkorrel zit. Door het schuren van de korrels tegen elkaar tijdens het vervoeren, laat een deel van het zetmeel los, wat de rijst een beetje 'stoffig' maakt. Door de korrels even te spoelen, verwijder je het stof. Wel heeft het wassen van rijst invloed op de structuur die je overhoudt na het koken.

Plakkerig of Luchtig?

Door rijst te wassen, spoel je naast het stof ook de rest van het zetmeel van de korrel af. Het zetmeel zorgt er juist voor dat de rijst na het koken aan elkaar plakt. Bij sushi of risotto wil je dit, maar bij andere gerechten misschien niet. Bedenk dus wat voor rijst het beste bij het gerecht past dat je wilt maken. Wil je plakkerige rijst? Dan kan je de rijst dus beter niet spoelen.

Hoe Rijst Wassen?

Om rijst te wassen, doe je de rijst in een vergiet en spoel je het af met koud water. Schep voorzichtig met je hand de korrels een beetje om. Je kunt de rijst ook in een pannetje doen, koud water erbij, even roeren en afgieten in een zeef of vergiet. Herhaal de stappen net zo lang totdat het water niet meer troebel is.

Geen zeef of vergiet bij de hand? Doe dan net als bovenstaande stap de rijst in een pannetje, koud water erbij, even roeren en giet af met een deksel. Hou de deksel een klein beetje schuin, zodat het water langs een klein gleufje eruit kan lopen en de rijst achterblijft. Op deze manier blijft er wel zetmeel achter op de rijst, dus moet je deze stappen een paar keer herhalen tot het water niet meer troebel is.

Koken in Ruim Water

De klassieke - en de makkelijkste - manier om rijst klaar te maken is om de rijst te koken in ruim water. Hoe pak je dit nu het beste aan? Pak een grote pan en vul deze met water, ten minste drie keer zoveel als de hoeveelheid rijst die je gaat koken. Breng het water aan de kook en voeg de rijst toe. Wacht nu totdat het water weer kookt en zet het vuur op een laag pitje. Leg het deksel half op de pan en laat de rijst zachtjes koken. Houd je aan de kooktijd op de verpakking. Als de rijst klaar is giet je het water af in een zeef of vergiet en schep het weer terug in de pan. Laat de rijst nog 5 minuten staan met het deksel op de pan (zonder vuur eronder). Schep de rijst voor het serveren nog even om.

Het is heerlijk om rijst te koken met een smaakmaker. Giet de rijst af en roer citroen- of limoenrasp of een beetje chilivlokken erdoor.

Droogkoken

Wil jij de rijst gaan droogkoken? Gebruik dan precies de hoeveelheid water die de rijst nodig heeft om gaar te worden, zonder dat je de rijst nog moet afgieten of de rijst te plakkerig is. Goed afmeten is hier heel belangrijk: te veel én te weinig zijn allebei niet goed. Ga uit van een 1:2 ratio rijst-water. Voor iedere hoeveelheid rijst gebruik je dus een dubbele hoeveelheid water. Breng het water met de rijst aan de kook, zet het vuur lager en laat zachtjes doorkoken met de deksel op de pan. Kooktijd verstreken? Haal de pan van het vuur en laat de rijst nog een paar minuten nastomen.

Rijst Stomen

Snelkookrijst stoom je gemakkelijk klaar in een stoompan of -mandje. Vul de onderste helft van de pan met water en breng het aan de kook. Zet de afgesloten stoompan erbovenop en stoom de rijst in 20-30 minuten klaar.

Hoeveel Rijst Per Persoon?

Je kunt ongeveer 75-100 gram ongekookte rijst per persoon rekenen, veel mensen gebruiken een kopje om dit af te meten. Na het koken heb je dan ongeveer 150-200 gram rijst per persoon.

Kooktijden Verschillende Soorten Rijst

In dit handige overzicht zie je precies hoe lang verschillende soorten rijst moeten koken.

  • Pandanrijst: 8-10 minuten
  • Snelkookrijst: 8 minuten
  • Zilvervliesrijst: 15 minuten
  • Basmatirijst: 10-12 minuten

Voor alle soorten rijst gelden verschillende instructies. Kijk daarom altijd eerst op de verpakking en volg de aanwijzingen zoals ze hier staan uitgelegd.

Pandanrijst en Gerechten

Het zal je niet verbazen, maar jasmijn- en pandanrijst worden voornamelijk gebruikt in recepten uit de Aziatische keuken. Met name in Thaise curry’s en diverse roerbakschotels vormt deze rijst een fijne tegenhanger voor de relatief sterke smaken.

Pandanrijst en curry: een goddelijke combi. Pandanrijst wordt natuurlijk in veel Aziatische gerechten gebruikt, maar het past ook perfect bij sommige Mediterrane maaltijden! Gebruik de rijst bijvoorbeeld eens in combinatie met shoarma, aubergine reepjes en tahini-yoghurt.

Recepten met Pandanrijst

De roerbak van garnalen, paksoi en pinda’s zit propvol smaakmakers als knoflook, gember, chilipeper, limoensap en vissaus. Samen met zachte pandanrijst, verse groenten en een lekkere crunch dankzij de nootjes vormen zij een feestje op je bord.

Rendang is één van de populairste gerechten ter wereld. En terecht, want het zit ook echt boordevol smaakmakers die hun smaak door het stoven optimaal afgeven aan de saus. Doe er een paar gehaktballetjes bij (altijd een succes!) en je hebt een heerlijk bordje waar iedereen blij van wordt.

Geroosterde cashewnoten, knapperige paprika en malse kipfilet in een lekkere sojasaus en op een bedje van geurige rijst.

Tips om Rijst op Smaak te Brengen

Kies voor een lekkere, smaakvolle rijstkorrel, bijvoorbeeld pandanrijst (lijkt een beetje op jasmijn rijst). In vergelijking met de Pandan rijst zijn daar de rijstkorrels wat langer van en de rijst kookt ook wat droger. Mijn favoriete rijstmerken uit de supermarkt zijn: Tilda en Alesie.

Kokosrijst

Kokosrijst is ontzéttend eenvoudig om te maken. De bereidingswijze van de rijst is namelijk exact zoals hierboven omschreven met water. In plaats van water gebruik je echter kokosmelk! Door de kokosmelk worden de rijstkorrels heerlijk zacht en krijgen ze een subtiele kokossmaak. Houd er echter wel rekening mee dat de rijst een beetje aan de bodem van de pan kan gaan plakken tijdens het koken. Als de kokosmelk heel dik is verdun ik het altijd een beetje met wat water.

Bosui-olie

Bosui-olie is een van mijn meest favoriete oliën die er bestaan.

Everything Bagel Seasoning

Everything Bagel Seasoning is overal lekker bij. De mix van maanzaadjes, sesamzaadjes, ui en knoflook doet iets met ieder gerecht! Schep een lepel Everything Bagel Seasoning door de gekookte rijst en klaar is kees. Ik gebruik dit heel veel wanneer ik een pokébowl maak.

Bouillon

Tot slot de allermakkelijkste tip: gebruik bouillon in plaats van water om de rijst in te koken. Zeker als je de kookmethode gebruikt zoals hierboven beschreven is dat top. De bouillon trekt helemaal in de rijst en dat zorgt natuurlijk voor extra smaak.

labels:

Zie ook: