Pasta Lassar is een zalf die in het verleden gebruikt werd voor diverse huidaandoeningen. In de vroege 20e eeuw, toen de medische wetenschap nog niet zo geavanceerd was als nu, speelde deze zalf een belangrijke rol in de behandeling van huidproblemen.

Historische Context van Baardschurft

Baardschurft, ook wel Tineae barbae genoemd, is een ontsteking van de huid in het gelaat, veroorzaakt door de schimmel Tinea Verrucosum. Het is belangrijk te weten dat baardschurft niet door de schurftmijt wordt veroorzaakt, ondanks de verwarrende naam. Al in het oude Egypte was baardschurft bekend als een 'baardplage', soms gezien als een straf van de goden. Er wordt zelfs beweerd dat Toetanchamon een valse baard droeg om deze aandoening te verbergen.

Baardschurft was een dankbare ziekte voor alternatieve geneeswijzen en kwakzalvers. Samuel Hahnemann, de grondlegger van de klassieke homeopathie, beschouwde baardschurft als een van de drie miasma’s die chronische ziekten konden veroorzaken, naast syfilis en psora. Hahneman veronderstelde dat schurftmijten en schimmels, net als de verwekker van syfilis, huidaandoeningen veroorzaakten die via de huid en de slijmvliezen naar binnen drongen en voor een scala aan inwendige ziekten zorgden. Wonderdokters adviseerden in Friesland soms het insmeren met eigen wetter, ofwel urine.

Samenstelling van Traditionele Middelen

In het Maandblad uitgegeven door de Vereeniging Tegen de Kwakzalverij van januari 1922 werd de zalf tegen baardschurft van Dr. G. te D. onderzocht. Het middel bestond uit rode kwikoxyde, loodacetaat, kamfer en vet. In het Zuidhollandse Rijswijk dreef Jacob Zeijlemaker in 1900-1925 een drogisterij, maar Zeijlemaker vond dat hij meer kon dan dropjes verkopen. Hij hield een kruidentuin achter zijn huis voor de samenstelling van diverse geneesmiddelen. Lijders aan baardschurft kregen van hem een samenstelling van oxyd hydrarg en pasta lassar. Hij raadde hen aan geen vocht uit te wrijven met slaolie.

Piet Hommelberg was rond 1900 de wonderdokter van het dorpje Tull en ‘t Waal. Hij verkocht een roze huidzalf waarvan werd gezegd dat deze tegen iedere huidkwaal hielp. In 1938 spande de huisarts W.V. van der Hoofd uit Beesd een rechtszaak tegen Hommelberg aan, omdat een van zijn patiënten diens zalf gebruikte. Hommelberg werd gratis bijgestaan door de Utrechtse advocaat W.J.G. Vermeulen, omdat deze raadsman door de roze zalf van zijn baardschurft verlost was. Ondanks de verdediging werd Hommelberg veroordeeld tot een half jaar gevangenisstraf, die in hoger beroep werd omgezet in een boete van vierhonderd gulden. De zalf mocht nog wel worden verkocht, maar alleen door apotheker G.H.P. van de Meene uit Driebergen.

Moderne Behandeling van Baardschurft

Baardschurft komt nog steeds voor en wordt nu ook wel baardschimmel genoemd. De behandeling is mogelijk met systemische antischimmelmiddelen als itraconazol of terbinafine. Gewone zalven of crèmes dringen onvoldoende in de huid door. Boeren zijn dikwijls slachtoffer doordat de overdracht vaker van dier op mens gebeurt, in plaats van mens op mens. Koeien zijn dragers van de schimmel. De meeste jonge boeren die voor het eerst met kalveren werken, krijgen regelmatig hoofdschimmel en daarna baardschurft. Zij krijgen het advies om op Texaanse wijze een monddoek of mondkapje te dragen ter preventie.

labels: #Pasta

Zie ook: