Wortelrot is een sluipend probleem dat elke plantenliefhebber kan tegenkomen. Het begint vaak onopgemerkt, maar kan al snel leiden tot ernstige schade aan je planten en kamerplanten. Wortelrot is een veelvoorkomend probleem bij kamerplanten.

Deze aandoening, veroorzaakt door schimmels en slechte groeiomstandigheden, kan de gezondheid van planten ernstig aantasten. Als de plant gedurende een lange tijd last heeft van rot, kunnen de wortels namelijk zo heftig worden aangetast dat ze niet meer te redden zijn. De plant zal dan verwelken en afsterven, iets wat je natuurlijk wilt zien te voorkomen! Gelukkig is het mogelijk om wortelrot te herkennen, te behandelen en te voorkomen. Met de juiste aanpak kan je de plant redden en toekomstige problemen voorkomen.

Wat is Wortelrot?

Wortelrot is een veelvoorkomend probleem bij zowel kamerplanten als buitenplanten, waarbij de wortels van de plant langzaam afsterven en rotten. De naam zegt het al: als je plant hier last van heeft dan zijn de wortels aan het rotten. Dit gebeurt als de plant teveel water krijgt en als het overtollige water niet goed weg kan lopen. Verrotte wortels kunnen niet meer goed voedingsstoffen en zuurstof uit de grond opnemen, waardoor de plant langzaam zal gaan verwelken.

Toch is dit niet de directe oorzaak van wortelrot. Wortelrot wordt namelijk veroorzaakt door schimmels die in de grond ontstaan als gevolg van het teveel aan vocht. De meest voorkomende schimmels die de oorzaak van wortelrot zijn, zijn Pythium en Fusarium. Dit zijn beide pathogenen die het wortelweefsel vernietigen en ontbinden. Toch kan wortelrot ook zonder deze schimmels ontstaan. Een teveel aan water of een slechte afwatering met een tekort aan zuurstof in de grond tot gevolg belemmeren het functioneren van de wortels. Ook het zuurstof gebrek kan de aanleiding van wortelrot zijn.

Symptomen van Wortelrot

Het is daarom verstandig om altijd alert te zijn op eventuele rot en cruciaal om de symptomen van wortelrot vroegtijdig te herkennen, zoals verkleurde bladeren, vergeling, verlies van stevigheid in stengels en bladeren, en veranderingen in de wortels, waaronder verkleuring en zachtheid.

Doordat de wortels van planten zich in de grond bevinden, kan het lastig zijn om te zien of er sprake is van wortelrot. Bij wortelrot worden de wortels papperig en bruin. Wanneer je aan de bladeren van de plant ziet dat er iets mis is, is er al sprake van enige schade aan de wortels. Wortelrot is meestal gelukkig goed te herkennen. Vaak zullen de bladeren van een plant namelijk geel kleuren. Eerst krijgt de plant gele vlekjes op het blad, vervolgens kleuren de bladeren helemaal geel. Hierna zullen de bladeren slap gaan hangen en in sommige gevallen zullen ze na verloop van tijd opkrullen of loslaten.

Tekenen van wortelschade zijn:

  • Geel kleurende bladeren
  • Bruine, uitgedroogde bladeren
  • Slappe bladeren
  • Je plant verliest blad
  • Stengels die bij de aanzet zacht zijn
  • De grond is (en blijft) erg vochtig
  • De potgrond heeft een muffe geur

Doordat je plant bij schade aan de wortels niet meer goed in de mogelijkheid is om water op te nemen, kan het erop lijken dat je planten te weinig water krijgen. Dit terwijl de grond dus nat is, en je plant eigenlijk al teveel water krijgt.

Om wortelrot te herkennen, kan je de plant uit de pot halen en de wortels inspecteren. Gezonde wortels zijn stevig, wit of lichtbruin van kleur. Als er sprake is van wortelrot zal je merken dat je te maken krijgt met bruine, zachte of zelfs zwarte wortels.

Zodra je gele bladeren (of een zachte stengel of stam) ziet, is het dus slim om gelijk te controleren of er mogelijk sprake is van rottende wortels. Kijk of de plant in natte aarde staat, door even met je vingers in de pot te voelen. Als de plant pas net tekenen van rottende wortels begint te vertonen, kun je kijken of het probleem opgelost wordt als je een tijdje geen water geeft. Maar in de meeste gevallen is het beter voor de plant om gelijk in te grijpen. Het beste kun je de plant uit zijn pot halen.

Oorzaken van Wortelrot

Wortelrot wordt vaak veroorzaakt door een combinatie van factoren die samenwerken om de wortels van je planten aan te tasten. De belangrijkste oorzaken van wortelrot zijn overmatige vochtigheid in de bodem en slechte luchtcirculatie rond de wortels. Dit creëert een ideale omgeving voor schimmel- en bacteriegroei, die de wortels kunnen binnendringen en verzwakken.

Eén van de belangrijkste oorzaken van wortelrot is overmatige watertoevoer. Het is dus één van de meest voorkomende symptomen als een plant te veel water krijgt. Schimmels zoals Pythium of Phytophthora kunnen de wortels aantasten en doen rotten. Te veel water geven, vooral als de planten niet de kans krijgen om de grond tussen gietbeurten volledig op te drogen, vergroot het risico op wortelrot.

Hoe Wortelrot te Voorkomen

Voorkomen is natuurlijk altijd makkelijker dan genezen. Zorg er altijd voor dat de pot een gat in de bodem heeft, zodat het water ergens naar toe kan lopen. Zorg er verder voor dat je de planten niet teveel water geeft. Zeker in de winter is het slim om je planten niet teveel en niet te vaak water te geven. De waterbehoefte van een plant is in de winter namelijk een stuk lager dan in de zomer, waardoor er in deze maanden makkelijker rot ontstaat. Ook bij cactussen en vetplanten kun je beter te weinig dan teveel water geven.

Om wortelrot te voorkomen kun je:

  • Onderzoek doen naar de waterbehoefte van specifieke kamerplanten.
  • Controleren of je plant echt water nodig heeft door in de grond te voelen met je vinger. Steek je vinger in de grond. Blijft er grond aan je vinger plakken en/of voelt de grond vochtig, dan kun je nog even wachten met watergeven.
  • Gebruik een watermeter wanneer je het lastig vind om de benodigde hoeveelheid water in te schatten.
  • Kies de juiste potmaat voor jouw plant. Een te grote pot kan er namelijk voor zorgen dat de potgrond onnodig lang nat blijft.
  • Kies de juiste potgrond voor je plant. Een cactus heeft andere eisen dan een palm of een bloeiende kamerplant. Door gebruik te maken van de juiste potgrond zorg je niet alleen dat de plant in het begin is voorzien van de gewenste voeding. Ook zijn deze specifieke potgronden afgestemd op onder andere de mate waarin de grond water vasthoudt voor de plant.
  • Zet je plant met een kweekpot in de sierpot en/of breng hydrokorrels aan op de bodem van de pot voor een goede afwatering. Zo voorkom je dat jouw kamerplanten met natte voeten komen te staan.

Zorg altijd voor goede en luchtige potgrond. Wanneer je je planten in luchtige grond zet, kunnen ze meer zuurstof uit de grond halen waardoor de wortels minder snel zullen gaan rotten. Ook zal het water beter weg kunnen stromen. Verder kun je overwegen om de bodem van de plantenpot te bedekken met hydrokorrels. Deze korrels zijn er speciaal voor gemaakt om eventueel overtollig water op te nemen.

Wortelrot Bestrijden

Maar in de meeste gevallen is het beter voor de plant om gelijk in te grijpen. Het beste kun je de plant uit zijn pot halen. Verwijder de plant voorzichtig uit de aarde en controleer of de wortels inderdaad beschadigd zijn door de rot. Vervolgens kun je de eventuele beschadigde wortels met een scherp mesje afsnijden. Als je veel van de wortels moet verwijderen dan is het ook slim om vervolgens wat van de plant zelf af te snijden. Zo zorg je ervoor dat de plant goed met de wortels in verhouding blijft. Zet de plant vervolgens in een nieuwe pot met schone aarde.

Heeft jouw plant last van wortelrot, maar ben je er op tijd bij dan kun je jouw kamerplant mogelijk nog redden. Wel heeft je plant na deze reddingsactie tijd nodig om er weer bovenop te komen.

  1. Stap 1: maak de wortels van de plant los en verwijder zoveel mogelijk aarde. Let op, want wortels zijn erg breekbaar. Ga dan ook voorzichtig te werk om de schade te beperken. Het is niet nodig om de aarde volledig te verwijderen. Wel is het belangrijk dat je de wortels kunt zien.
  2. Stap 2: Zijn de wortels beschadigd? Verwijder in dat geval voorzichtig de beschadigde delen van de wortels. Je herkent deze aan de bruine kleur en zachte structuur. Gezonde wortels zijn stevig en wit van kleur. Gebruik voor het verwijderen van de beschadigde wortels een schoon, scherp mes om verspreiding van de wortelrot te voorkomen.
  3. Stap 3: Snoeien maar! Nadat de wortels een grondige inspectie hebben gehad, is het tijd om de plant te snoeien. De hoeveelheid blad dient namelijk wel in verhouding te zijn tot de grootte van de wortels. Door de plant te snoeien voorkom je stress.
  4. Stap 4: De juiste grond is van groot belang. We vertelde net al kort over de verschillende soorten potgrond die er zijn. Elke soort potgrond is afgestemd op de behoeften van bepaalde planten. In het algemeen geldt dat een luchtige potgrond perfect is voor jouw kamerplanten. Planten zoals een cactus, palm, orchidee of hortensia hebben specifieke behoeften. Daarom zijn er onder andere voor deze planten speciale potgronden verkrijgbaar.

Wat helpt tegen wortelrot? Een goede drainage, minder water geven en het gebruik van fungiciden helpen tegen wortelrot. Zorg ervoor dat de grond niet te nat blijft en verbeter de ventilatie rondom de plant.

De Geur van Wortelrot Elimineren

Het begrijpen van de geur die wortelrot met zich meebrengt, is essentieel om de volledige impact van dit probleem te waarderen. Allereerst zijn de oorzaken van de vieze geur direct gerelateerd aan de biologische processen die plaatsvinden wanneer schimmels en bacteriën de aangetaste wortels afbreken. De geur kan zich gemakkelijk verspreiden door de luchtstroming en verdamping van deze vluchtige verbindingen vanuit de aangetaste wortels en bodem.

Een eenvoudige, maar effectieve methode is het grondig luchten van de ruimte waar de aangetaste plant zich bevindt. Open ramen en deuren om frisse lucht binnen te laten stromen. Plaats actieve kool in de buurt van de aangetaste plant of gebruik luchtverfrissers met actieve kool om de geur te neutraliseren. Zodra de geur is verwijderd, is het belangrijk om maatregelen te nemen om herhaling van wortelrot te voorkomen.

Wortelluizen

Iedereen kent de gewone luizen wel die in groeitoppen, bladoksels of bloemen plantensappen zuigen. Maar kwijnt een kamerplant of moestuinplant weg en zie je niet meteen een oorzaak. Dan is het de moment om eens naar de wortels te kijken! Wortelluizen zijn luizen die op de wortels van planten leven. Zowel bladluizen als wolluizen kunnen zich op de wortels vestigen, we spreken dan respectievelijk van wortelluizen en wortelwolluizen.

De wortelluizen zijn ‘naakt’, onbedekt dus en meestal wit tot crèmekleurig. Ze lijken op gewone bladluizen maar zijn zeer klein. De wortelwolluizen zijn bedekt met een witte tot crèmekleurige wol. Als je de pot van de plant verwijdert, zie je aan de zijkant in de wortels de luizen zitten.

Wortelluizen leven aan of tussen de wortels van de planten of aan de voet van de plant. Dit kunnen wortels van kamerplanten zijn maar ook wortels van moestuinplanten. Ze zuigen voedingsstoffen uit de wortels waardoor de groei van de plant geremd wordt en je de indruk krijgt dat ze slecht groeit. De buitenste, oudste bladeren worden ook sneller geel dan in normale omstandigheden. Bij kamerplanten zie je een witte afscheiding op de wortels en tegen de pot aan de binnenkant. Bij groenteplanten zie je een wollige massa duidelijk zichtbaar op de wortels of in de aarde errond. Wortelluizen kunnen ook virussen overbrengen op de planten.

Wortelluizen en wortelwolluizen komen vooral op kamerplanten regelmatig voor. Bromelia’s, cactussen, Dieffenbachia, Euphorbia’s, Calathea, Palmen en ficussen zijn hieraan gevoelig. Ook sommige groenten kunnen worden getroffen door wortelluis. De meest bekende is de wollige slawortelluis, Pemphigus bursarius. Slawortelluis tast sla, andijvie en witlof aan. Wortelluis op peen, Pemphigus phenax tast ook andere schermbloemigen aan zoals pastinaak, peterselie en selder.

Wortelluis en zeker wortelwolluis bestrijden is onmogelijk met spuitmiddelen. De wortelluizen leven immers in de potgrond waardoor ze moeilijk te raken zijn. Wortelwolluizen hebben nog een extra bescherming dankzij de wasachtige wol die hen omringd. Heb je maar een enkele plant aangetast, kan je de wortels ontdoen van de potgrond. Indien enkele moestuinplanten zijn aangetast, kan je de plant met wortel en daarrond liggende grond in een zak afvoeren.

Wortelluis en wortelwolluis kan je biologische bestrijden met bodemroofmijten Hypoaspis. De bodemroofmijten zitten in een koker met vulstof en strooi je eenvoudig over de (pot)grond van de aangetaste planten. De roofmijten kruipen in de grond op zoek naar voedsel. Ingeval je last hebt van wortelluis in je moestuin, zorg dan dat je de grond goed mulcht. Zo trek je van nature bodeminsecten aan die de wortelluis op hun menu hebben staan.

labels:

Zie ook: